Opinie

Wie heeft gewonnen in Brussel?

Hoe kijkt de pers in Turkije, het Midden-Oosten en Duitsland aan tegen de Europees-Turkse top?

De Turkse premier Ahmet Davutoglu en voorzitter Donald Tusk van de Europese Raad op 29 november in Brussel. Beeld reuters

Wij zijn het Europese huis

De Turkse krant Hürriyet citeert met instemming de Turkse premier Davutoglu die spreekt van een 'historische dag' in Brussel: 'Wij behoren tot het Europese huis, wij zijn Europese mensen.' Turkije is niet synoniem voor een migrantencrisis, het wil alle crises aanpakken. 'Turkije is een dynamische democratie', meldt de nationalistische Turkse krant.

Europese waarden overboord

De oppositiekrant Cumhuriyet is kritischer. Hij vindt dat de top in Brussel dé gelegenheid was geweest om protest aan te tekenen tegen de arrestatie van de hoofdredacteur van de krant, Cab Dündar, en de chef van de redactie in Ankara, Erdern Gül, vorige week. Zij kunnen tot 5 jaar gevangenis krijgen omdat ze bericht hebben over banden tussen de Turkse geheime dienst (MIT) en IS. President Erdogan was woedend en wil dat de journalisten levenslang krijgen.

Serkan Demirtas vindt dat in Brussel tijdens het topoverleg gesproken had moeten worden over de belemmeringen die de Turkse regering opwerpt voor Turkse media. Europa blijft in gebreke: 'Op een moment dat de EU de onderhandelingen over toetreding van Turkije tot de EU heropent, heeft ze alle recht van de Turkse regering te vragen de grondwettelijke vrijheid van meningsuiting te garanderen en de journalisten vrij te laten.'

De krant noemt dit een belangrijke democratische test voor de EU. 'We zullen zien of de EU 's werelds grootste ontwikkelde democratie is of een organisatie die in tijden van crisis haar waarden snel overboord gooit.'

Stromen indammen

De Jerusalem Post constateert dat mensenrechten tijdens de gesprekken in Brussel geen grote rol spelen, 'ondanks de oproep van activisten aan EU-leiders om de druk op Erdogan waar het de persvrijheid betreft niet te verlichten'. Maar, zo merkt de krant op, ondanks hun plechtige beloften om beperking van de vrijheid van meningsuiting aan de orde te blijven stellen, zeggen Europese diplomaten dat de prioriteit van Europa nu ligt bij pogingen om Erdogan de vluchtelingenstromen te laten indammen.'

Turkse eisen

De Egyptische krant Al Ahram stelt dat de top voor Europa gaat over het indammen van de immigrantenstroom en voor de Turken om het versnellen van het toetredingsproces. De krant verwijst daarbij naar de Hongaarse premier Viktor Orban die eerder zei: 'We willen niet onderhandelen met de Turken terwijl zij denken dat zij onze laatste reddingsboei zijn. De kerneisen van Turkije, toetreding tot de EU en geen visa voor Turken, zijn in het huidige Europese politieke klimaat moeilijk haalbaar.'

Vrij reizen

In die Welt is Christoph B. Schiltz sceptisch over de kans dat Turkije een bolwerk kan worden tegen de toestroom van vluchtelingen naar Europa. Het is immers niet duidelijk of de EU 'de onberekenbare autocraat aan de Bosporus' kan vertrouwen.

'Erdogan kan de vluchtelingenstroom naar believen sturen. Dreigementen uit Brussel om te korten op de miljardenhulp zullen geen indruk op hem maken. Hij heeft slechts één doel: vrij reizen naar de EU voor 78 miljoen Turken. Dat mogen de Europeanen hem uiterlijk in 2017 op een gouden schaal serveren. En dan? Kan Turkije vluchtelingen die slechts een halve zeemijl hoeven te overbruggen met rechtsstatelijke middelen tegenhouden?'

Schiltz vindt het 'een twijfelachtige strategie' dat acht EU-landen 400 duizend vluchtelingen uit Turkije willen hervestigen in Europa. Dit 'verdeelt de lasten opnieuw eenzijdig en vormt een geweldig succes voor de vele weigeraars die op kosten van hun partners wegduiken. Bovendien worden hiermee verkeerde verwachtingen gewekt in Duitsland, omdat ook los daarvan vluchtelingen in onbegrensde aantallen naar ons land kunnen komen'.

Schiltz vindt dat bondskanselier Merkel niet alles op de Turkse kaart moet zetten, maar 'de lethargische Grieken bij de tot dusver desastreuze beveiliging van de buitengrenzen en de opbouw van vluchtelingencentra' onder druk moet zetten en zich 'veel sterker moet bemoeien met de onderhandelingen over Syrië'. 'De mensen in Duitsland hebben terecht het gevoel dat ons land de pakezel van Europa is geworden.

Met medewerking van Henk Müller, Chris Rutenfrans.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden