Opinie

Wie er bij DNB uitligt, kan het wel schudden

De procedure van toetsing van bestuurders en commissarissen door DNB is volstrekt ondeugdelijk.

Beeld anp

De Nederlandsche Bank maakt meer kapot dan je lief is. Verzekeringsmaatschappij Delta Lloyd en DNB hebben een conflict dat openlijk wordt uitgevochten. De bank legt de verzekeraar een hoge boete op, eist teruggave van genoten voordeel en binnen een jaar het vertrek van de financieel directeur. Bestuur en raad van commissarissen van Delta Lloyd betwisten openlijk de passendheid van deze maatregelen en leggen de zaak aan de rechter voor.

Zolang - en dat kan jaren zijn - deze geen uitspraak heeft gedaan hoeven betrokken bestuurders en commissarissen van Delta Lloyd zich geen illusies te maken: als DNB je niet zit zitten heeft solliciteren naar welke functie in de financiële wereld dan ook geen zin. Opmerkelijk dat nu net een van de weinige grote financiële instellingen die de crisis van 2008 zonder staatssteun wist door te komen hard wordt aangepakt. Een straf voor uit de pas lopen?

Een dergelijke openlijke botsing is in de financiële wereld een zeldzaamheid. Maar de onderliggende problemen zijn maar al te bekend voor wie zijn oor op recepties te luisteren legt. Delta Lloyd versus DNB is het topje van een ijsberg. In het grote deel dat zich onder het wateroppervlak bevindt spelen zich tal van nare conflicten af. Die komen niet in de openbaarheid doordat besturen, omwille van het behoud van een goede relatie met DNB, zich plooien naar de wensen van het Frederiksplein. Individuele bestuurders die bij toetsing door DNB onvoldoende worden bevonden, houden doorgaans de eer aan zichzelf.

Wat hebben zij er bij te winnen zich in de openbaarheid te laten afserveren? Zij houden aan hun ontmoetingen met DNB een bittere smaak over. De procedure ervaren zij als wollig. Zij komen, ook als ze in beroep gaan, telkens dezelfde mensen tegen. En lopende de procedure worden soms de gronden van afkeuring gewijzigd. Zij voelen zich niet fair behandeld en ervaren hun uitsluiting als een absoluut beroepsverbod.

Wie er bij DNB uitligt kan het wel schudden. Zo'n zware sanctie kennen we ook op mijn terrein van de wetenschap. Wie op fraude is betrapt ligt er voorgoed uit. Echter, die sanctie wordt alleen toegepast na grondig onderzoek in een behoorlijke procedure. Daaraan lijkt het te schorten bij de toetsing van bestuurders en commissarissen door DNB.

Nu kan men tegenwerpen dat deze mensen niet moeten klagen omdat ze financieel goed wegkomen. Er speelt echter meer. Hun beroepseer, het aanzien binnen de beroepsgroep, en de mogelijkheid om ook in de toekomst leidende functies in de financiële wereld te vervullen zijn hen ontnomen. Van somebodies zijn ze ineens nobodies geworden. Zij blijven verongelijkt thuis zitten met verwijten over de arrogantie en incompetentie van medewerkers van DNB. Ook onder collega's die nog wel in functie zijn kan men dergelijke oordelen over DNB horen, maar zij achten zich niet in een positie die openlijk te uiten. Zo zouden ze immers zelf een kruisje achter hun naam kunnen krijgen.

Wat is hier aan de hand? Is de kwaliteit van medewerkers van DNB, die voor 2008 hoog gewaardeerd werd, sindsdien plots gekelderd? Of hebben we te maken met een machtsgreep van minister Dijsselbloem, met een poging om niet alleen via wetgeving maar ook via druk op AFM en DNB de financiële sector naar zijn pijpen te laten dansen? Ik denk geen van beide.

De fout dient, naar mijn oordeel, gezocht te worden in een procedure die onvoldoende met waarborgen is omkleed. Onderzoek, aanklacht en (her)toetsing van bestuurders op betrouwbaarheid en geschiktheid liggen in één hand, namelijk die van DNB. De medewerkers daarvan hebben op velerlei wijze en in tal van zaken te maken met vertegenwoordigers van financiële instellingen. Als laatstgenoemden zich niet voegen naar de wensen van DNB, dan riskeren ze de consequenties hiervan bij hertoetsing van hun persoonlijke geschiktheid en betrouwbaarheid te zullen voelen. Zo vorm je een corps van jaknikkers en meelopers. En zo geef je incompetentie en rancune van DNB medewerkers, die ook voor 2008 latent aanwezig zullen zijn geweest, ruimte om ongeremd voort te woekeren.

Beter zou het zijn om de voordracht tot hertoetsing van DNB te laten uitgaan, maar de beslissing omtrent geschiktheid en betrouwbaarheid zelf bij een onafhankelijke instelling onder te brengen. Dat geeft minder ruimte voor beschuldigingen van rancune en incompetentie. Het bevrijdt bestuurders van financiële instellingen en medewerkers van DNB uit de kleffe houdgreep die ze thans aan elkaar bindt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden