Werk samen en maak het hele Koninkrijk gelijkwaardig

Enkel door samenwerking van Koninkrijksdelen kunnen branden op de Cariben worden geblust.

Een vrouw naast haar verwoeste huis op Sint Maarten na orkaan Irma. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Als je huis in brand staat, ga je niet discussiëren over wie blaam treft of hoe dit kon gebeuren. Dat zijn zorgen voor later. Je houdt je allereerst bezig met het beperken van de schade en daarna blus je zo snel mogelijk de brand.

Brandende huizen. Zo kan de huidige situatie op Sint Eustatius en Sint Maarten, onze overzeese koninkrijksdelen, het beste beschreven worden. Op Sint Eustatius is de lokale regering opzijgeschoven door staatssecretaris Knops. Volgens de Nederlandse overheid werd dit veroorzaakt door een bestuurlijke cultuur gekenmerkt door 'wetteloosheid en financieel wanbeheer'. Politici op het zustereiland van Sint Maarten worden ook beticht van corruptie en omkoping door maffiosi, niet alleen door andere politici maar ook door haar eigen kiezers.

Een bekend voorbeeld is dat van de Italiaanse gokbaas Francesco Corallo die klaarblijkelijk nauwe banden onderhield met Theo Heyliger, de politieke leider van Sint Maarten. Deze en andere lokale politici beschuldigen Den Haag op hun beurt van neokoloniale intenties. Het huis staat daarom in brand. Armoede en werkloosheid op Sint Maarten en Sint Eustatius groeien, terwijl politici aan weerskanten van de oceaan vechten over de schuldvraag. Gemakshalve wordt vergeten waar het om gaat: dat elke Nederlandse burger menswaardig kan leven. Voor de goede orde: burgers van de eilanden zijn ook burgers van het Koninkrijk.

Wat de situatie nog indringender maakt, is de letterlijke brand die momenteel woedt op de vuilnisbelt in het centrum van Sint Maarten. Scholen en bedrijven zijn dicht en bewoners moeten ramen en deuren sluiten. Een donkere wolk hangt boven het zonnige eiland. Wederom wordt er druk gediscussieerd over de schuldvraag: wie of wat ontstak het vuur? Was het met opzet? Maar zoals gezegd, voordat deze discussie kan plaatsvinden moet de brand geblust worden.

Brandende vuilnisbelt op Sint Maarten. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Die brand kan alleen worden geblust als de vertegenwoordigers van verschillende departementen (de departementen van Milieu, Volksgezondheid, Infrastructuur en Economisch Zaken) uit Curaçao, Sint Maarten, Aruba en Nederland samenwerken. Zo'n Koninkrijk-breed regie--departement, gebaseerd op solidariteit en gelijkwaardigheid, includeert ook deskundigen uit het bedrijfsleven en de academische wereld. Het regie-departement heeft tot doel de gelden die beschikbaar zijn gemaakt voor de wederopbouw van Sint Maarten te besteden in 'public-private partnerships'. Deze duurzame ontwikkeling transformeert Sint Maarten naar een milieuvriendelijk en economisch rendabel, toeristisch eiland.

Maar het gaat niet alleen om Sint Maarten. Deze samenwerking moet de basis leggen voor een Nederlandse Cariben die regionaal en internationaal de weg wijst in sociale, ecologische en economische ontwikkeling. Nederland is geroemd om de manieren waarop zij haar landschap aanpast aan de kracht van het water en haar mensen beschermt onder leiding van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Deze kennis en kunde zou nu aangewend moeten worden om infrastructuur in de Cariben bestendiger te maken tegen de kracht van orkanen en aardbevingen.

Een soortgelijke aanpak zal ook de figuurlijke brand op Sint Eustatius kunnen blussen. Professionals en bestuurders in de BES-eilanden, Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Nederland, zouden dan geselecteerd worden om gezamenlijk zorg te dragen voor armoedebestrijding en deugdelijk bestuur op Sint Eustatius. Deskundigen van het eiland moeten hierin een prominente rol spelen. De selectie en regie liggen bij de Koninkrijksregering; de Nederlandse ministerraad aangevuld met gevolmachtigde ministers van Aruba, Curaçao en Sint Maarten.

Deze koninkrijksregering dient verantwoording af te leggen aan een nieuw op te richten koninkrijksparlement dat voortkomt uit het Interparlementair Koninkrijksoverleg (IPKO). Nu ontmoeten Caribische en Nederlandse parlementariërs elkaar slechts twee keer per jaar en legt de koninkrijksregering daar geen verantwoording aan af, waardoor het IPKO daadkracht mist.

Door de branden op Sint Eustatius en Sint Maarten gezamenlijk te blussen, creëren we eindelijk een gelijkwaardig en democratisch Koninkrijk.

Dr. Francio Guadeloupe (universitair docent Universiteit van Amsterdam).

Jordi Halfman (promoveert op dezelfde universiteit op het thema onderwijs en nationalisme op Sint Maarten)

Nicole Sanches (promotieonderzoeker Universiteit Utrecht naar onderwijs en migratie op Sint Eustatius)

Medeondertekend door:
Prof. dr. Monique Volman (Universiteit van Amsterdam)
Dr. Yvon van der Pijl (Universitair hoofddocent Universiteit van Utrecht)
Dr. Guiselle Starink-Martha (postdoctoraal onderzoeker Universiteit van Amsterdam)
Sanne Rotmeijer (promovenda bij het Koninklijk Instituut van Taal-Land- en Volkenkunde, Leiden)
Lisenne Delgado LLM (wetenschappelijk medewerker University of Curaçao)
Oldine Bryson (voormalig voorzitter van de SER, Sint Maarten)
Benjamin Ortega (partijleider van de St. Maarten Development Movement)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.