Column De Betrouwbare mannetjes

Welja, doe maar vast een knieval, je kunt het volk maar beter voor zijn

‘Oké, jongens, het idee is dus 15 miljoen mensen. Dat lied. Voor het gevoel van toen. Schaam je vooral niet, we kunnen allemaal niet zingen. En voor degenen die de tekst niet kennen, maakt helemaal niet uit, ik heb printjes in mijn rugzak. Ebru, als jij straks mijn kleine apparaatje omhoog kan houden. Topding hoor, Mediamarkt. Komt serieus echt goed geluid uit. En dan allemaal gewoon lekker meezingen en vooral genieten.’

De Nederlandse afdeling van de gilets jaunes had zich zaterdagochtend verzameld op het Binnenhof. Journalist Jan Dijkgraaf, aanjager van het volksprotest en met platte pet en zonnebril tevens live-actionvertolker van Henk de Mol uit Alfred Jodocus Kwak, nam licht zwierend het voortouw. Daar stonden ze dan, als de verplichte familiebijdrage op een zilveren huwelijk, vechtend tegen de gêne met de reclametekst van de voorloper van ING Bank in de hand tegen de elite te protesteren. Natuurlijk, ze waren nauwelijks met een man of dertig. Op dat hele kleine stukje aarde. Maar goed, je moet ergens beginnen.

Het was het verschil tussen ludieke ontevredenheid en ongefilterde volkswoede. In Parijs zorgde de ‘diffuse politieke beweging zonder duidelijke leider of welomlijnde politieke agenda of toekomstvisie’ ondertussen voor rellen, gevechten met de oproerpolitie, talloze vernielingen en uitgebrande auto’s. Emmanuel Macron kondigde aan in ieder geval de voorgenomen accijnsverhoging op brandstof op de lange baan te schuiven. Een knieval. In een ultieme poging de angel uit de protesten te halen. Het klimaat moest maar even wachten.

Om ‘Franse toestanden’ hier te voorkomen, konden we het gelegenheidspopkoor toch maar beter heel serieus nemen, meende CDA-voorman Sybrand Buma. De gele hesjes moesten volgens hem invloed krijgen op het klimaatbeleid: ‘We moeten rekening houden met het draagvlak onder de bevolking. Betrek de mensen die straks de lasten dragen bij het overleg.’ En de Betrouwbare Mannetjes waren al zo somber. Het apocalyptische klimaatnieuws stapelt zich sneller op dan de hitterecords: ‘IJs Groenland smelt sneller dan ooit’, ‘Venetië, het nieuwe Atlantis?’, ‘Wereldwijde CO2-uitstoot dit jaar naar record’. Ondertussen lijkt de klimaatconferentie in het altijd gezellige Katowice weinig op te leveren en nu staat dus opeens ook het Klimaatakkoord in Nederland onder druk. Volgens drie onderzoeksbureaus raakt het CO2-doel voor 2020 steeds verder uit zicht.

Zondag gingen in Brussel 65 duizend mensen de straat op voor een ‘klimaatmars’, maar Sybrand Buma zoekt angstig naar draagvlak bij een groepje dat vooralsnog zo klein is dat we geen foto van die ochtend hebben gezien waar Jan Dijkgraaf niet op stond. In plaats van de rekening te leggen bij de uitvreters van Shell en de kennelijk buiten schot blijvende luchtvaartsector, sorteerde hij liever voor op de mogelijke onvrede die hij ging creëren bij de mensen die de eventuele klimaatmaatregelen straks al dan niet in hun portemonnee gaan voelen en daardoor casu quo alsnog de straat op gaan. Voordat er ook maar één bushokje is gesneuveld, een preventieve knieval.

Niet leiden, geen ideeën, maar je verschuilen achter zelfverklaarde spreekbuizen van het volk. Dus dan is Zwarte Piet volgens de premier nou eenmaal zwart, ‘daar kan ik ook niks aan doen’, dwarrelt er weer een xenofobisch proefballonnetje over een volkswijk, of wordt er een aanvullende stemverklaring bij ‘Marrakech’ opgesteld om te benadrukken dat migranten geen rechten aan het pact kunnen ontlenen, terwijl dat al lang en breed in de verklaring zelf staat. Liever meebuigen met de eventuele tegenstanders dan uitleggen hoe het echt zit. Misschien dat die gele hesjes hier daarom wel niet aanslaan. Diffuse, politieke bewegingen zonder duidelijk leiderschap of welomlijnde toekomstvisie, die hebben het hier allang voor het zeggen.

Voor de komende week adviseren wij u de volgende mening:

Ik ben geen racist, ik heb gewoon pech.

Veel plezier van uw nieuwe mening!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.