Weg met Bashir

Soedan is hopeloos.

De kliek van Bashir stroomt vandaag naar de pleinen van Khartoem om hun leider te steunen in zijn hooghartige afwijzing van de aanklacht van het Internationale Strafhof.

Of de langstdurende oorlog in Afrika door deze nieuwe ontwikkeling zijn laatste fase in zal gaan, betwijfel ik. De eerste hulporganisaties zijn het land uitgezet; de slachtoffers komen nog verder af te staan van hun helpers al moet dat meteen genuanceerd worden want het is bekend dat strijders in Darfur zichzelf hulpgoederen bestemd voor vrouw en kinderen toe eigenen.

Intimideren
Dat hulporganisaties dus toch blijven heeft meer te maken met politiek dan humanitaire overwegingen, maar in de loop der tijd zijn die twee samengekomen, als olie en water. De autoriteiten laten niet na om ze af te persen of te intimideren. In ruil daarvoor mogen ze blijven. Op die manier rechtvaardigt het regime haar positie als anti-koloniale macht die niet met zich laat spotten door Westerlingen. Gemakzuchtige symboolpolitiek, goedkope ruilhandel.

Obama
Ik heb niet de indruk dat de menigte in Khartoem een boodschap heeft aan wat door de Verenigde Naties onder grote druk en steun van de Westerse landen, aangevoerd door de Verenigd Staten van Barack Obama, is besloten.

Voor hen is Bashir een despoot zoals er in de buurlanden zijn; een compromisloze, militaire aparatsjiek die de belangen van zijn stam voor de belangen van zijn land stelt. Wordt Bashir opgepakt en een kamer aangeboden in Den Haag dan zal dit leiden tot ontwrichting in Soedan.

Afrekeningen
Een militaire coup gevolgd door een ander. Afrekeningen binnen de rangen – want wie heeft de generaal verraden?- culminerend in nieuwe massamoorden. Afrikaanse landen kunnen niet tussenbeide komen want ze zijn hun geloofwaardigheid kwijt. Arabische landen vragen zich af waarom Bush niet door het Strafhof is aangeklaagd.

Soedan, dat zoals de journalist-reiziger Ryszard Kapuscinski schrijft in zijn Ebbenhout een desastreuze samentrekking is van het Noorden en Zuiden door de Britten in een Macchiavellistische poging van de kolonisator om er grip op te houden. Verdeel en heers. De kolonisator verliet het gebied, de staatstructuur, een doos van Pandoro die op ontsluiten stond, bleef achter.

Imperialisme
Darfur is het staartje van de twintigste eeuw. Niet vreemd dat de Verenigde Staten zich er nu zo sterk manifesteren: keer op keer werpt het land zich op als de Grote Corrector van het Westers imperialisme.

Op school leerden we dat het president Wilson was die bij de vredesbesprekingen van Versaille zich uitsprak voor het zelfbeschikkingsrecht van de volkeren. Met wisselend succes maar ze doet het maar. Er is soms wat blikschade maar dat hoort bij elke Correctie.

Darfur is niet alleen rijk aan olie, het is ook rijk aan ideologische mogelijkheden, de immense rijkdom ervan al aangeboord door Darfur-reizger George Clooney die begin maart op bezoek mocht bij Obama. Hij had 250 000 ansichtkaarten van bezorgde burgers bij zich om zijn pleidooi te ondersteunen.

Ik kan dat bezoek van hem niet los zien van de laatste ontwikkelingen in Den Haag die ervoor hebben gezorgd dat er vanmiddag in Khartoem mensen met spandoeken rondlopen waaropgeschreven staat dat het volk de grote leider niet in de steek zal laten. In Soedan is, zoals Kapuscinski het schrijft, alles toegestaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden