Wees blij met de helpende robothand

Angst voor groot banenverlies door robotisering is overdreven. Wees blij met de helpende robothand.

null Beeld Epa
Beeld Epa

De toespraak van minister Asscher over robotisering was een compleet en genuanceerd verhaal. De nuances van zijn verhaal dreigen echter in het debat in de media verloren te gaan en ook het onderzoek door Deloitte over het verlies van twee tot drie miljoen banen in Nederland brengt onrust.

Wat heeft Deloitte onderzocht? Ze gaan uit van inschatting van de mate van automatisering per beroepsgroep gebruikmakend van The Future of Employment (Oxford University) en hebben dat vertaald naar de Nederlandse situatie. Dat hebben ze gecombineerd met de inschatting van het aantal personen per beroepsgroep om het aantal banen dat verloren gaat per beroepsgroep te berekenen.

De grootte van de beroepsbevolking blijft ondanks de vergrijzing in de toekomst gelijk, omdat de overheid de pensioenleeftijd verhoogd heeft. Maar, tussen nu en 2040 komen er wel ongeveer twee miljoen 75+ers bij. Dit betekent dat we met dezelfde hoeveelheid mensen meer ouderen moeten verzorgen. Dat kan, maar dan zouden er minder mensen in andere sectoren van de economie moeten werken. Dit zou een deel kunnen opvangen van de uitstoot van arbeid door de invoering van robotica. Een ander deel wordt gevormd door de nieuwe banen die gegenereerd worden door de robotica technologie. Waarschijnlijker is dat die robotica zowel in de zorg als in de productie zal worden toegepast en daar nieuwe banen zal creëren, de kwaliteit van het leven verhogen en de flexibiliteit doen toenemen.

Vernieuwing is van alle tijden en goed, er wordt voortdurend een nieuw evenwicht bereikt en dat is niet erg zolang we onze jeugd maar goed blijven opleiden voor de banen van de toekomst. We zullen onszelf steeds moeten bijscholen. Dat aan die verandering van werk door de vergrijzing al aandacht wordt besteed door de Nederlandse overheid blijkt uit het bestaan van de commissie innovatie zorgberoepen en opleidingen van het Zorginstituutnederland.nl, dat valt onder de minister van Volksgezondheid. Die commissie heeft met behulp van TNO de zorgbehoefte in 2030 vast gesteld in Friesland, Amsterdam en Rotterdam en komt tot de conclusie dat mede in deze behoefte voorzien kan worden door veel meer gebruik te maken van technologie in de zorg - zoals intelligente communicatie, patroonherkenning en robotica. Hierdoor zullen ook de beroepen en opleidingen in de zorg van karakter moeten veranderen.

De TU-Delft ontwikkelt robottechnologie voor de zorg. Sinds een jaar worden onze inspanningen ondersteund door een EU-project genaamd Silver en hopen we binnen drie jaar een zorgrobot op de markt te brengen die ouderen die dat niet meer kunnen in en uit bed en van en naar het toilet helpt, demente bejaarden helpt in hun dagelijkse ritme, de communicatie met mantelzorgers regelt, medicijninname regelt, vallen en dwalen detecteert, etc.

Niet alleen helpen zulke robots het gebrek aan toekomstige zorgers te compenseren, ze maken het leven ook flexibeler; je kan naar het toilet wanneer jij dat wilt en hoeft niet op hulp te wachten. Het vergroot de autonomie en levenskwaliteit van ouderen en zal mantelzorgers ontlasten.

Maar ook in de flexibele productie automatisering is de TU-Delft actief. Ze leidt het EU-project Factory in a Day, waarin het voor het midden- en kleinbedrijf heel eenvoudig wordt om een tijdelijk een groepje robots in te zetten als er zich een piek in de productie voordoet.

Lidcactussen worden bijvoorbeeld - bloeiend - in de Verenigde Staten verkocht met Kerstmis. Maar ze moeten een maand daarvoor geknipt worden in Nederland op een tijd dat er geen schoolvakantie is. Zo'n spoedactie zou door het tijdelijk inhuren van robots, samen met mensen, prima gedaan kunnen worden.

Tot slot: Zo'n tweehonderd jaar geleden kwamen de 'Luddieten', Engelse textielarbeiders, in opstand tegen banenverlies door de nieuwerwetse breimachines. Ned Ludd was de eerste die er een paar kapotsloeg, vandaar 'Luddieten'. Door de breimachines ontstond een bloeiende textielindustrie.

Pieter Jonker is professor in 'vision based robotics' aan de TU Delft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden