Weer richt de woede zich vooral op wat Rutte líjkt te zeggen

Het populisme van Rutte

 

Wat de bestrijding van discriminatie betreft, hoeven wij van de premier niets te verwachten. In een interview erkende hij deze week dat het in Nederland nog altijd veel verschil maakt of je Mohammed of Jan heet bij een sollicitatie, maar hij voegde er onmiddellijk aan toe: 'Ik heb daarover nagedacht en ben tot de conclusie gekomen dat ik dit niet kan oplossen.' Rutte vindt dat de sleutel bij Mohammed zelf ligt: die moet kiezen of hij afhaakt of doorgaat.

Populisme is een breed begrip, maar het komt er geloof ik op neer dat je precies zegt wat de mensen willen horen, terwijl je eigenlijk best weet dat het onzin is. Alle politici doen het, maar onze premier heeft zich er de laatste tijd in het bijzonder op toegelegd. Vooral zijn uitspraak over jihadisten scoorde goed: hij vertelde dat hij die liever in het kalifaat zag sterven dan dat ze terug zouden keren naar Nederland. Sommigen vinden dat een domme, populistische uitspraak, maar de meesten zijn het ermee eens.

Het slimme van die stelling is, dat hij op twee manieren gelezen kan worden: Rutte bedoelt dat het beter is als terroristen daar sneuvelen dan dat ze terugkomen en hier een bloedige aanslag plegen, terwijl zijn tegenstanders bedoelen dat ze liever arrestaties en rechtszaken nastreven dan de standrechtelijke executie van elke Limburgse puber die een kaartje naar Syrië boekt. Deze twee standpunten zijn helemaal niet strijdig, maar het kwam beide kampen blijkbaar beter uit om de verwarring in stand te houden; ook dat is populisme.

Maar nog even over discriminatie. Rutte zegt dus dat hij geen oplossing heeft, en roept gediscrimineerde jongeren op om zich niet uit het veld te laten slaan, maar zich 'in te vechten' in de maatschappij. Waarschijnlijk zijn de meeste mensen dit met Rutte eens - anders zou hij het nooit hebben gezegd - maar er was natuurlijk ook veel verontwaardiging: in NRC Handelsblad noemde de directeur van een buurthuis in de Haagse Schilderswijk de uitspraak van Rutte zelfs een potentieel 'zetje richting het kalifaat'.

Weer richt de woede zich vooral op wat Rutte líjkt te zeggen, namelijk dat slachtoffers van discriminatie niet moeten zeuren. Maar weer is wat hij echt bedoelt, hoe hard het ook klinkt, helaas gewoon waar. Discriminatie is namelijk al verboden, de grondwet begint er zelfs mee. Wie discrimineert is dus strafbaar. Dat discriminatie nog steeds bestaat is rot en frustrerend, maar zou de politiek dit echt kunnen oplossen?

Natuurlijk, hij had ook iets anders kunnen zeggen. Dat discriminatie helemaal niet zou moeten bestaan, bijvoorbeeld. Dat je als allochtoon weinig kans maakt in dit land, maar dat de overheid er de komende jaren voor zal zorgen dat iedereen een baan krijgt, Jan zowel als Mohammed, en dat hij, de premier, alle vormen van discriminatie hoogstpersoonlijk zal uitroeien. Zoiets had ik graag willen horen, maar eigenlijk weet ik best dat het onzin is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.