COLUMNKustaw Bessems

Weer grip op het virus? Deze zeven stappen zijn in ieder geval nodig

De regering is bezig de grip op het virus te verliezen. Maar ze heeft nog een kans. Het aantal besmettingen onder ouderen en het aantal ziekenhuisopnamen stijgen trager dan gevreesd: blessuretijd. Wel zijn fundamentele keuzes nodig.

Eén: ga terug in crisisstand. Het is te veel business as usual. De Algemene Politieke Beschouwingen waren onwerkelijk: vergezichten voorbij de crisis en gekissebis over maatregeltjes, terwijl buiten de Tweede Kamer de ene dam na de andere brak. Het is waanzin dat Hugo de Jonge er als meest verantwoordelijke minister een lijsttrekkerschap bij heeft genomen. Hij mag door niets worden afgeleid, al helemaal niet door de angst voor politieke schade. Dat geldt ook voor Rutte. Vermenging van crisis en campagne kan fataal worden.

Twee: beschouw de coronacrisis niet als medisch probleem, maar als maatschappelijk en economisch probleem. Op het spel staan welvaart, welzijn en vrijheid. Alleen de aanleiding is medisch. Zo zijn adviezen van medici leidend, maar zij doen allerlei aannames over gedrag, economie en logistiek zonder dat ze daar verstand van hebben. Ander gevolg is dat veel gezonde jonge mensen geen urgentie zien, omdat zij zich in medisch opzicht niet bedreigd voelen, terwijl zij maatschappelijk en economisch enorme risico’s lopen. De boodschap komt zo niet aan.

Drie: ontworstel je aan de schijntegenstelling tussen gezondheid en economie. Het schadelijkst voor de economie was niet de korte, relatief lichte lockdown. Dat is de onzekerheid. Consumentenvertrouwen veert pas terug bij rust en rust is er als het virus wordt ingedamd. Dat dat een permanente lockdown zou inhouden is een kwalijk misverstand. Wel vereist het snel, flexibel en uitmuntend overheidsoptreden. Lees het inspectierapport en zie: GGD-mensen op de vloer doen het goed. Dat testen en traceren is vastgelopen, komt door chaos aan de top.

Vier: trek de organisatie strak. Het is lekker voor bestuurders dat in de huidige wirwar van regio’s en overlegorganen niemand een duidelijke verantwoordelijkheid heeft, maar zo kun je niets regelen.

Vijf: laat alle conventies varen. Er is nog te veel onbespreekbaar. Meest in het oog springt de verzuchting ‘we zijn nu eenmaal een open samenleving’. In deze ongekende omstandigheden zijn de landsgrenzen de meest logische en praktische plek om controle uit te oefenen met tests en quarantainemaatregelen. Lastig, maar minder schadelijk voor de economie dan de huidige wanorde.

Zes: haal de bezem door de maatregelen. Een mondkapjesplicht buiten op de veerboot, maar niet in het ziekenhuis. Doen alsof op straat de anderhalve meter geldt, terwijl iedereen ziet dat dat een farce is. Het volledige coronabeleid wordt door ongerijmdheden ondermijnd.

Zeven: wees niet wereldvreemd. Ook hier een voorbeeld: als je horeca iets vroeger sluit, hebben mensen al wel drank op, maar zijn ze niet tevreden en feesten ze thuis verder, wat nog erger is. Geef het volk spelen. Zet enorme verwarmde terrassen op met zitplaatsen. Tot laat open, ook in de winter (glühwein!). Uit te baten door getroffen kroegeigenaars en met optredens van werkloze artiesten. Nog goed voor de moraal ook.

Er is een alternatief voor dit alles. Namelijk dat de regering alsnog open en eerlijk kiest voor het laten rondgaan van het virus, zoals Rutte en RIVM-baas Jaap van Dissel oorspronkelijk wilden. Met zorgcapaciteit als enige grens. Wie vreest voor zijn gezondheid  isoleert zichzelf. Gezondheidsrisico’s van covid-19 op langere termijn, zoals chronische vermoeidheid bij jongeren, worden op de koop toe genomen. Een gevaarlijke route waar ethische bezwaren tegen zijn. Niet mijn keus. Maar de huidige aanpak van pappen en nathouden, van schone schijn, is voor welvaart, welzijn en vrijheid vermoedelijk de allerslechtste keuze. Idee is dat we dit volhouden tot er een vaccin is, maar niemand weet hoe lang dat duurt en of dat verlossing brengt. Ik vraag me af of we zo de winter doorkomen.'

Mailen? k.bessems@volkskrant.nl

Lees ook

Stilletjes stijgt het aantal opnamen in het ziekenhuis
Vooral twintigers raakten deze zomer besmet, maar het virus kruipt verder. Nu raken ook meer vijftigers en zestigers besmet met het coronavirus, en stijgt het aantal opnamen in het ziekenhuis.

Ik werkte in de teststraat op Schiphol, maar mensen liepen me straal voorbij
Jeroen van Bergeijk werkte als vrijwilliger bij de coronateststraat op Schiphol. Stipt om zes uur komt de coördinator langs. Het gros van de passagiers moet dan nog door de douane. ‘Stop maar, dat was het weer voor vandaag.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden