Column Max Pam

Weer een seizoen Boer zoekt vrouw doet je beseffen dat de NPO eigenlijk nergens meer voor staat

Met enige regelmaat bereikt ons uit Hilversum het alarmerende bericht dat de jeugd steeds minder televisie kijkt. Naar Netflix en soortgelijke, uit de sociale media voortgekomen podia, wordt nog wel gekeken, maar de programma’s van de Nederlandse televisie zijn tegenwoordig vooral voor oudjes die met pantoffels aan voor de buis te zitten.

Mij lijkt het een zegen dat jongeren minder dan vroeger geïnteresseerd zijn in wat zich op de tv afspeelt. Dan kunnen ze weer eens een boek gaan lezen of iets anders nuttigs gaan doen. Maar bij de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) denken ze daar heel anders over. Telkens worden nieuwe plannen gesmeed ‘om de kijker terug te halen’.

Aan al die initiatieven hebben wij de jongerenomroepen BNN en Powned te danken. Omroep MAX komt trouwens ook voort uit dit soort denken, want als jongeren recht hebben op hun eigen getto, dan geldt dat natuurlijk ook voor de ouderen. Dit proces is al jaren aan de gang en dan komt vanzelf de vraag op: heeft het geholpen?

Nee, natuurlijk niet.

De kijkers zijn niet teruggekomen. Althans niet voor wat oorspronkelijk het doel van de publiek omroep is geweest, namelijk het brengen van hoogwaardige programma’s. Wel wordt meer dan ooit een meedogenloze slag om de kijkcijfers uitgevochten – met alle gevolgen van dien. Zo schijnt bij de publieke omroep veel leedvermaak te bestaan, omdat Twan Huys bij RTL op zijn bek is gevallen. Vreemd eigenlijk, want Twan Huys is een vakman die je hoge kijkcijfers zou gunnen, terwijl nu gevreesd moet worden dat ook hij Peter R. de Vries, Geer en Goor, en al die andere uitgemolken BN’ers in zijn show moet toelaten om zijn marktaandeel op te krikken.

Soms kom je bij de publieke omroep nog wel eens een verdwaald VPRO-achtige programma tegen – ho, halt, dat is voor de elite. Maar verder is de scheiding tussen publiek en commercieel geheel vervaagd. Frans Bauer en Jan Smit trutten gewoon langs op Nederland 1. Illustratief daarbij is het bericht dat nog niet zo lang geleden Frans Klein, televisiedirecteur van de NPO, naar RTL zou gaan. Dat veroorzaakte ‘veel bezorgdheid en onrust’. Alsof de directeur van Greenpeace plotseling voor een riant salaris een kolencentrale gaat leiden. De transfer ketste af, maar mooi was het antwoord dat Klein gaf toen het AD hem erover ondervroeg: ‘Ik ontken helemaal niks, maar het zijn jouw woorden dat ik naar RTL zou gaan.’

Ik bedoel maar: die man moet beslist de politiek in, maar vooral geen programma’s maken. Volgens mijn collega Bert Wagendorp staat Klein trouwens voor de verdere ‘debilisering’ van de publieke omroep.

Het piece de résistance van de NPO is al jarenlang Boer zoekt vrouw, kijkcijferhit en tranentrekker voor eenieder die daar gevoelig voor is. Presentatrice Yvon Jaspers ziet er van buiten zacht uit als een koeienvlaai, maar van binnen is zij een keiharde zakenvrouw die een imperium heeft opgebouwd. Ooit kreeg ze een boete, omdat zij in De Wereld Draait Door reclame had gemaakt voor haar eigen bloemetjesservies. En onlangs kwam uit dat zij een geheim contract heeft met het veevoerbedrijf For Farmers ten einde het boerenbedrijf in romantische zin nog verder op te krikken. Veevoer voor psychologen, zou Harry Mulisch zeggen.

Ik moet bekennen dat ik de carrière van Yvon Jaspers al jaren gefascineerd volg. Dat is begonnen toen mijn kinderen nog naar Klokhuis keken. Ook toen al dat lieve gezichtje. Ze werd gezien als een talent en kreeg een eigen programma: Wonderen bestaan. Dat was genieten, want de hele paranormale santenkraam kwam voorbij: uitgekomen voorspellingen, verschijnselen van gelijktijdigheid, personen die op twee plaatsen tegelijk kunnen zijn (bi-lokaliteit), wonderbaarlijke genezingen en beschermengelen die iemand uit een penibele situatie weten te redden.

Het programma werd uitgezonden door de KRO, die liet weten dat de katholieke kerk wel moeite had met sommige van die wonderen – over water lopen hielden ze liever voor zichzelf – maar dat Yvonne verder goed werk deed. Dat was overigens nog niet in de tijd dat Stephan Sanders het enig belijdend lid was bij de zwartrokken.

Weer een seizoen Boer zoekt vrouw doet je beseffen dat de NPO eigenlijk nergens meer voor staat. Dat besef neemt spookachtige proporties aan wanneer tegelijkertijd wordt beslist om journalistieke programma’s, zoals Andere Tijden, juist financieel te korten. In feite ligt de oplossing voor het grijpen, maar omdat de omroepbobo’s vooral zichzelf in stand willen houden, zal het er niet snel van komen.

Het is al vaker voorgesteld: laat amusement en sport aan de commerciëlen. Richt je op hoogwaardige journalistieke en culturele programma’s. Schaf eventueel het derde NPO-net af. En geef die boeren een paard voor de winternachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.