Opinie

'We willen de Renaissance-man terug in onze samenleving'

Echte vrouwen willen echte mannen. En echte mannen willen echte vrouwen, betoogt student Tessa de Vet. 'Hoveling, herrijs!'

Beeld afp

'Echte vrouwen willen echte mannen', stelt Paulien Derwordt (3 oktober, NRC next). De heteroseksuele man is steeds vrouwelijker geworden, hij is mee geëmancipeerd. Gezellig misschien, maar in de praktijk een ramp. We willen niet onze dagcrème of de rekening delen. 'Laat de man zich weer ontpoppen als leeuw, als jager, als minnaar en als gentleman'. Kortom, we willen de Renaissance-man terug. Deze idealistische voorstelling van de perfecte man is namelijk al bijna 500 jaar oud.

Het in 1526 uitgekomen Het Boek van de Hoveling van Baldassar Castiglione beschrijft vier avonden aan het Hof van Urbino waar wordt gediscussieerd over de kwaliteiten waarover de ideale hoveling zou moeten beschikken. Deze fictieve vertelling heeft nog lange tijd als etiquetteboek gediend en was de leidraad voor de Franse edelman of de meer bekende Engelse gentleman. En opnieuw lijken we Castiglione's ideale hoveling terug te willen in onze samenleving.

De hoveling zou een moedig krijgsman moeten zijn, een minnaar en een charmeur, een liefhebber en liefst beoefenaar van de schone letteren, de kunst en de wetenschap. Hij zal een scherpzinnig en subtiele spreker zijn, alles gedaan met een zekere waardigheid. Vooral door zijn innemende gedrag raakt de ideale hoveling in de gunst bij anderen, beter bekend als de kwaliteit grazia. Hij zal, ondanks alle moeite die hij gedaan zal hebben, het doen lijken alsof hetgeen wat hij zegt of doet geen enkele moeite kost. Hij zal openlijk voor zijn mening uit komen en ook op geestige wijze een gesprek kunnen voeren.

500 jaar oude kwaliteiten
Het zijn vandaag de dag deze 500 jaar oude kwaliteiten die we eigenlijk nog steeds nastreven. We willen een sterke, gespierde en handige man (krijgsman), die ons verwent (minnaar), charmant is en de deur voor je openhoudt (charmeur). En hoe geweldig is het als hij dan ook nog écht ergens over kan praten (liefhebber van de kunsten en wetenschap)?

Ook de gewenste eigenschappen van de vrouw zien we bij Castiglione terug. Weinig mannen willen een vrouw die boert en scheten laat, die niet charmant en dus 'weinig vrouwelijk' is. De Hoveling stelt dat de ideale dame een civiliserende invloed heeft op de man, die anders ruw zou zijn. Zij moet een goede gastvrouw zijn, charmant, geestig, gracieus, fysiek aantrekkelijk en vooral heel vrouwelijk zijn. De vrouw is niet ondergeschikt aan de man, omdat zij op haar eigen manier bijdraagt aan de samenleving. Castiglione was van mening dat vrouwen als gelijken moesten worden onderwezen als mannen. Hij adviseerde voor de toekomst dat vrouwen actief mee moesten doen in elk aspect van de samenleving. Hiermee is het argument dat zijn idealen ingaan tegen de emancipatie verwerpelijk.

Gelijkwaardigheid
Door onze strijd om gelijkwaardig geworden, zijn we te veel op elkaar gaan lijken. Hiermee zijn we ook onszelf en onze idealen voorbij gegaan. Gelijkwaardigheid willen we, gelijkheid niet. Het onderscheid hiertussen wordt te vaak vergeten te maken. Ik pleit voor een herwaardering van Castiglione's meesterwerk om onszelf te onderscheiden en te ontplooien als mannen en vrouwen, zonder daarmee de emancipatie aan te tasten. Echte vrouwen willen echte mannen. En echte mannen willen echte vrouwen.

Tessa de Vet is student Algemene Cultuurwetenschappen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden