Opinie

We vinden 'Master of Arts' veel cooler dan 'doctorandus'

Engelstalig onderwijs

De lokale taal is in de meeste landen de allesbepalende cultuurdrager. Maar niet in Nederland: de meeste Nederlanders vinden het Engels veel beter.

Collegezaal van de Universiteit Tilburg. Beeld anp

Engels rukt op in de collegezaal, kopte de Volkskrant vrijdag op de voorpagina. 60 procent van alle opleidingen die Nederlandse universiteiten dit studiejaar aanbieden, wordt volledig in het Engels gegeven. Logisch, want Engels is de dominante voertaal in de wetenschap, zegt de ene academicus.

Ja, maar Nederlandse docenten zullen nooit perfect Engels spreken, werpt de ander tegen. Wat ik mis in deze discussie, is de culturele component. En dat terwijl de oorzaak juist in onze cultuur ligt: Nederlanders vinden hun taal niet zo belangrijk.

Taal is meer dan een communicatiemiddel. Taal is cultuur. Sterker: in veel landen en regio's is de lokale taal de allesbepalende cultuurdrager.

Maar niet in Nederland. Wij willen ons zogenaamde koude kikkerlandje niet te groot maken. Onze taal ook niet. Laat dat maar aan die gekke Fransen over, met hun quota voor Franstalige muziek op de radio. Dat zouden wij nooit doen. Zo speciaal of leuk vinden we het Nederlands niet. Laten we eerlijk zijn: de meeste Nederlanders vinden het Engels veel beter.

Een familielid van me was blij toen in 1999, tijdens haar studie, de bachelor-masterstructuur werd ingevoerd in het academisch onderwijs. Nu kon ze Master of Arts worden. Dat vond ze veel cooler dan doctorandus.

Bij een mediabedrijf in Hilversum, dat niet internationaal opereert, is de ict-afdeling vorig jaar 'Digital' gaan heten. Een Nederlands televisieprogramma met een Nederlandse presentator en louter Nederlandse kandidaten, bedoeld voor Nederlandse kijkers, heet Hotter than my daughter.

Roger Abrahams is journalist en taalblogger. Beeld .

Er zit meer in onze eigen taal

Als we een rondleiding krijgen in iemands nieuwe huis, horen we bij het openzwaaien van de slaapkamerdeur: 'This is where the magic happens' (of natuurlijk: 'The master bedroom').

Appjes eindigen met 'Tnx'. Van Vinexwijk Ypenburg tot probleembuurt Woensel-West hangen Nederlanders in hun tuinen bordjes op met 'Home is where the heart is'. We worden door niemand gedwongen. We kiezen hier zelf voor. Dan is het niet gek dat onze universiteiten hetzelfde doen.

Minister Bussemaker van Onderwijs liet de Volkskrant weten dat studenten er baat bij kunnen hebben om in het Engels college te krijgen, mits het niveau op orde is. Maar dat is de kwestie niet. Als docenten the Queen's English spreken, is de verdwijning van het Nederlands als voertaal op de universiteiten dan wel oké?

Ik vind van niet. Ik heb geen hekel aan andere talen - integendeel, ik schrijf er een blog over vol. Maar er is zoveel meer dan die ene, andere taal. En er zit zoveel meer in die ene, eigen taal. Alleen: we vinden haar zo hartverscheurend onbelangrijk.

Zo breed mogelijk inzetten

De wereld telt ongeveer zesduizend talen. Ze verdwijnen in rap tempo. Hele volkeren hebben hun taal en daarmee hun identiteit verloren. Wij hebben er een, en die gaat echt niet verdwijnen binnenkort. Wat heet: het Nederlands behoort met 24 miljoen sprekers tot de grootste veertig talen ter wereld. Nee, natuurlijk is het geen Chinees (1 miljard) of Spaans (250 miljoen), maar dat hoeft toch ook niet? Het Nederlands is van ons, en van iedereen die het wil leren.

Wie het Nederlands goed beheerst, kan daar prima een andere taal (of meer!) bij hebben. Daarom moeten we het niet eigenhandig wegdrukken, maar juist zo breed mogelijk inzetten. Ook in de academische wereld.

Ik zou het geweldig vinden als de universiteitsbesturen hiervoor pal zouden staan. Als een rector zou zeggen: schijt. Wat er ook gebeurt, ik handhaaf het Nederlands als academische taal. Ik laat studenten Engelstalige studieboeken lezen als die het beste zijn, ik richt een apart University College op waar ze zich in het Engels kunnen onderdompelen, maar op mijn universiteit is Nederlands de voertaal.

Uiteindelijk gaat het om een culturele keuze: kies je voor je eigen identiteit of niet?

Roger Abrahams, is journalist en taalblogger.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.