ColumnBert Wagendorp

‘We’ve had enough, suckers,’ is de enige taal die de Britten begrijpen

We keren terug naar het oude normaal en de nieuwe wereld lijkt verdomd veel op de oude, althans in bepaalde opzichten: de brexit is terug in de kolommen. Dinsdag arriveerde EU’s Michel Barnier in Londen voor onderhandelingen over de overgangsperiode naar een definitieve scheiding van Groot-Brittannië en de EU. Een dag eerder stond in The Financial Times dat de Britten willen terugkomen op het in januari overeengekomen uittredingsverdrag, met name op de ingewikkelde regeling voor Noord-Ierland.

Verwarrend? Nogal. Ik moest de lange timeline van de Brexit-saga sinds het referendum van 2016 er weer bij pakken om er nog een touw aan vast te kunnen knopen. Er valt amper een andere conclusie te trekken dan dat Johnson en zijn maten hopen dat de chaostheorie in het voordeel van hun vaderland zal werken. Het is allemaal tamelijk onbegrijpelijk, maar misschien minder voor degene die het Britse superioriteitsgevoel een beetje kent. En de agressiviteit die daaruit al eeuwen voortkomt.

Het terugkomen op gemaakte afspraken is niet nieuw: de EU-onderhandelaars klaagden er in de aanloop naar het akkoord van januari al over dat er niet met de Britten viel te praten: ze kwamen steeds op eerdere overeenstemming en afspraken terug.

Je kunt je afvragen wat het voor zin heeft om door te gaan met onderhandelen, als je partner het normaal vindt dat hij elk moment op gemaakte afspraken (met de handtekening van premier Johnson eronder) kan terugkomen. Wie dat één keer doet, schrikt er een tweede keer niet voor terug en voor je het weet is het de normaalste zaak van de wereld: het abnormale als het nieuwe normaal en elke handtekening is voorlopig.

Johnsons voorgangster en partijgenote Theresa May vindt dat Johnson de internationale reputatie als betrouwbare partner op het spel zet. Minister voor Noord-Ierland Brandon Lewis gaf in het Lagerhuis ruiterlijk toe dat zijn land het internationale recht schendt. Maar, zei hij, ‘op een zeer specifieke en beperkte manier’: typisch Engels woordenspel om recht te praten wat krom is.

Volgens Brexit-watchers, onder wie de anglofiele Nederlandse premier Rutte, zal het allemaal zo’n vaart niet lopen. Het dreigement van de Britten zou alleen maar zijn bedoeld om druk te zetten op de nieuwe onderhandelingen. Het is wonderlijk hoelang de EU het Britse gesjacher pikt. Wat niets anders is dan onuitroeibare arrogantie en het megalomane maar ook sneue zelfbeeld van het Rule Britannia, wordt met de mantel der liefde bedekt: wat hebben die rare Engelsen nu toch weer bedacht?

Naïeve houding. De nieuwe move van Johnson is veel meer dan onderhandelingstactiek. De EU heeft het VK in een houdgreep genomen en de Britten hebben afgetikt, zich overgegeven en getekend bij het kruisje. Nu staan ze weer overeind en beginnen opnieuw met vechten.

Het is een verbijsterend schouwspel van pathologische zelfverminking. De UK is zwaar getroffen door het coronavirus en de No Deal waar Johnson kennelijk op uit is zal het land nóg een economische dreun bezorgen. Bovendien dreigt een No Deal-Brexit het land in tweeën te scheuren. De Schotten hebben een verzoek om als zelfstandige natie EU-lid te mogen worden al klaarliggen.

Ik vind dat we de Britse lust tot zelfvernietiging moeten respecteren. Nog even die 47 miljard euro uittredingsgeld aftikken en opgehoepeld. ‘We’ve had enough, suckers’, is de enige taal die die jongens begrijpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden