LezersbrievenWoensdag 6 mei

We mogen het leed van de terugkeerders niet over het hoofd zien

De ingezonden lezersbrieven van woensdag 6 mei.

Gejuich door toeschouwers voor de geallieerden tijdens de intocht van de bevrijding van Nederland.Beeld ANP

Brief van de dag

In verband met de dodenherdenking van 4 mei en de bevrijding op 5 mei lijkt het me zinnig om ook stil te staan bij een soort leed dat Joden in de Tweede Wereldoorlog hebben ondervonden en dat hier en daar wel ter sprake is gekomen, maar dat best nog een keer ­genoemd mag worden.

Ik heb het over het leed dat Joden ondervonden bij terugkeer na de bevrijding in West-Nederland uit de kampen of van de onderduikadressen. Ik zal nooit vergeten wat ­Hermine Gans, mijn dierbare Joodse psychotherapeute, mij in het midden van de jaren ­zeventig van de vorige eeuw vertelde tijdens een van mijn bezoeken aan haar. Zij, haar man en haar zoontje hadden alle drie de oorlog overleefd door onder te duiken op het platteland in Nederland. Na de bevrijding keerden ze terug in Amsterdam in de hoop snel hun oude huis weer te kunnen betrekken of voor nieuwe huisvesting in aanmerking te ­komen.

Niets was minder waar. In hun oude huis zaten natuurlijk nieuwe bewoners en voor een nieuw huis moesten ze achteraan aansluiten in de rij van algemene gegadigden voor een nieuwe woning. Hermine vertelde me dat deze ervaring zo mogelijk nog zwaarder voor haar en haar man was geweest dan de hele onderduikperiode bij verschillende adressen op het platteland.

Dit verhaal heeft mij indertijd diep geschokt vanwege de onrechtvaardigheid en het ­gebrek aan mededogen met onze Joodse landgenoten die een ongelooflijke zware en wrede oorlogstijd hadden meegemaakt. Het is goed om ons dit nog eens te herinneren en daar lering uit te trekken.

Eva van SantenLeiden

Ventoux

Tot twee maanden geleden behoorde ik tot de groep ‘vitale ouderen’ voor wie het pensioen best even uit kon blijven. We beklommen de Mont Ventoux en een groot aantal van mijn leeftijdgenoten stortten zich, al dan niet met Harley Davidson, op hun tweede leg. Televisieprogramma’s gingen over het eeuwige leven en de levensverwachting voor net-geborenen zou wel honderdvijftig jaar zijn. Toen sloeg corona meedogenloos toe. Nu ben ik ineens een kwetsbare oudere die slechts met een mondkapje naar buiten mag.

Ton van Rietbergen, Utrecht

5G

Laten we hopen dat er snel 6G komt, hebben we deze 5G-discussie ook weer gehad. Hopen dat er dan geen nieuwe ziekte of ramp komt die daaraan gekoppeld kan worden.

Ton Janssen, Amsterdam

Toekomstpartij

Henk Krol verlaat 50Plus en begint de nieuwe Partij voor de Toekomst. Is het de heer Krol ontgaan dat uitgerekend in zijn woonplaats Eindhoven al een Partij ván de Toekomst bestaat, een initiatief van ‘lolbroek’ Johan Vlemmix? Die partij streeft vooral naar alle dagen feest. Ze namen meerdere malen deel aan verkiezingen, maar behaalden nog nooit een zetel. Ik vraag me af of het (bijna) kapen van andermans naam, wat niet erg netjes is, alsmede de mogelijke associatie met het feestvarken Johan Vlemmix, in het belang is van wat de heer Krol wil, en hem niet mogelijk juist verder in de problemen kan brengen.

Johan van Knegsel, Eindhoven

Excuses

Het aanbieden van excuses door regeringen voor wandaden gepleegd door de Nederlandse overheid in het verre verleden, heb ik altijd merkwaardig gevonden. Hoe kun je excuses aanbieden voor iets waar je op geen enkele manier (mede) verantwoordelijk bent? De formulering die de koning gisteren gebruikte voor het tekortschieten van zijn overgrootmoeder ten opzichte van de Joodse gemeenschap, vond ik navolgenswaardig. Je kunt zeggen dat je je diep schaamt voor hetgeen een bepaald volk/land in naam van de Nederlandse vlag is aangedaan en dat je hoopt dat dit nooit meer gebeurt. Want in essentie gaat het om de openlijke erkénning van het aangedane leed.

Yolande Hendriks, Amersfoort

NSB

Met veel emotie las ik de vele verhalen over Joodse mensen en vooral onderduikkinderen. Vooral het lezen over de trauma’s die zij hebben opgelopen raakte me. Mijn vader had voor de oorlog een herenkledingzaak. In een overmoedig moment heeft hij zich als sympathiserend lid van de NSB laten overhalen en laten registreren. Hij was klant van een paar Joodse leveranciers. Mijn zussen en ik hebben enige keren op de fiets levensmiddelen naar hen gebracht. Wij hadden een onderduiker tegenover onze winkel wonen en dat wisten wij. Op 16 april 1945 zijn wij ‘bevrijd’. Ik was toen 15 jaar. Op diezelfde dag is mijn vader opgehaald en in een villa, vlak achter ons huis, gevangen gezet. Ik ging soms naar het eind van onze tuin om zo af en toe mijn vader te zien bij het ‘luchten’. Ik heb een intens medegevoel met alle Joodse mensen die zijn vervolgd. Ik heb een trauma overgehouden aan de naoorlogse gebeurtenissen. Het laat je nooit meer los.

Diesje de With, Haarlem

Stilte

Op 5 mei vierden we onze vrijheid. Vrijheid is meer dan kransen leggen op de Dam en even stil zijn. Er zijn duizenden gevluchte kinderen zonder ouders in Griekenland opgesloten. Het is om stil van te worden. Aan ons om die stilte te doorbreken.

Hans Nagtegaal, Bussum

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden