Column Diederik Samsom

We moeten letten op Mayor Pete

Aaron Sorkin gaf als scenarioschrijver van de tv-serie The West Wing blijk van een diep-romantische opvatting over de Amerikaanse politiek, vol verheven idealisme en moreel leiderschap. Samengevat in één uitspraak van stafchef Leo McGarry over de zoektocht naar de volgende president: ‘Je neemt de slimste, fatsoenlijkste, eerzaamste persoon die je kent, en die maak je president.’ In de serie slaagt deze ­ultieme good man, Matthew Santos, er vervolgens inderdaad in vanuit een schijnbaar kansloze positie met majestueuze speeches en het juiste morele kompas de verkiezingen te winnen. Eind goed al goed. In de Tweede Kamer had The West Wing destijds buitengewoon veel fans. Aandoenlijk en hoopgevend tegelijk.

Wie de niet-gefingeerde Amerikaanse politiek aanschouwt, moet helaas constateren dat politici zich daar vooral hebben laten inspireren door die andere politieke hitserie, House of Cards. Daarin werkt het echtpaar Underwood zich, louter gedreven door eigenbelang, met list en bedrog naar de macht. De serie is na zes seizoenen gestopt op Netflix, maar met het aantreden en optreden van Trump kijken we naar seizoen 7 op de nieuwskanalen.

Tijdens het recente bezoek van Trump aan Europa zagen we weer van dichtbij hoe hij doorlopend het verantwoordelijkste ambt op aarde bezoedelt. Het beledigen, het liegen, het prijzen van dictators, de pogingen tot persbreidel, de impulsiviteit, het onverholen nepotisme, de lompheid en de misogynie. Het kwam allemaal voorbij. De stilte van de andere regeringsleiders wordt in dat licht steeds onbegrijpelijker. Premier May repte met geen woord over de beledigingen aan het adres van haar burgemeester. Noch corrigeerde ze hem toen hij uit zijn nek kletste over het Britse gezondheidszorgstelsel, de NHS. Ze stond ernaast en zweeg.

Opiniepeilers met slimme computermodellen voorspellen inmiddels dat Trump goede kans maakt op herverkiezing. Deprimerend. Moeten we hier dan maar aan wennen? Is dit het nieuwe normaal in het machtigste land ter wereld? Is de droom van Sorkin definitief uiteengespat?

Toch niet. Want zie daar. In de weinig indrukwekkende kluwen van Democratische presidentskandidaten dient zich achter de gedoodverfde oude rotten Biden, Warren en Sanders opeens een totale verrassing aan die alles belichaamt waarover Sorkin mijmerde: Pete Buttigieg.

37 jaar jong, maar met een indrukwekkende publieke staat van dienst. Hij is al acht jaar een populaire burgemeester van de stad Southbend in Indiana, heeft daar het typische post- industriële verval weten te keren en werd herkozen met 80 procent van de stemmen. Hij ging vrijwillig als soldaat naar Afghanistan, spreekt acht talen, waaronder Noors en Arabisch, studeerde summa cum laude af aan Yale en Oxford. Hij is homoseksueel, getrouwd en voert samen met zijn man campagne. Is zijn ­levensverhaal al een plaatje, zijn speeches en optredens zijn ronduit sensationeel. De toespraak waarin hij vrijuit spreekt over zijn worsteling met zijn geaardheid is nu al iconisch. Te vergelijken met de cruciale toespraak van Obama toen zijn radicale zwarte dominee hem in de problemen had gebracht. Naast een roerende ontboezeming over zijn coming out, ontmantelde hij in die speech op briljante wijze de religieuze munitie die in het conservatieve Amerika altijd op scherp staat en door Mike Pence al was afgevuurd: ‘Mijn huwelijk heeft mij dichter bij God gebracht. Als u bezwaar heeft tegen mijn homoseksualiteit, dan heeft u geen probleem met mij, meneer de vicepresident, uw meningsverschil is met mijn Schepper.’

Komend uit ‘fly-over-state’ Indiana, waarvoor Democraten uit hippe kuststaten de neus ophalen, waarschuwt Mayor Pete zijn partijgenoten voor hun obsessie met Trump: ‘Als we alleen over Trump praten, zullen kiezers zich gaan afvragen wanneer het een keer over hen gaat.’ Met hem zien we eindelijk een Democraat die het monopolie van rechts op oer-Amerikaanse waarden als vrijheid, religie en patriotisme doorbreekt, door ze te verbinden aan progressieve thema’s als gezondheidszorg, gelijke rechten en democratische vernieuwing. Let op deze man.

Het moet blijken of Mayor Pete overeind blijft in de hitte van de voorverkiezingen. Zijn tegenstrevers zijn machtiger, bekender en beter gefinancierd. Wellicht redt hij het deze keer niet. Maar zijn tijd komt dan nog wel. Buttigieg belichaamt nu al de potentie van dat magnifieke land om zich altijd weer te herpakken. En dat biedt hoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden