columnLoes Reijmer

We leven in een tijdperk van vulva-verering

Het moment was daar. Mijn dochter, net vier jaar oud, wilde weten hoe dat nou werkt met die baby’s. Eerst zitten ze in de buik en dan zijn ze er plotseling uit. Hoe kán dat?

Ik ging er goed voor zitten. ‘Baby’s komen naar buiten door de vagina’, zei ik. ‘Va-gi-na.’ En toen, pavloviaans: ‘Dat doet echt heel veel pijn.’

Fout natuurlijk. Kleuters zijn gefascineerd door fysiek leed. In het hoofd van mijn gezonde dochter is koorts iets om te ambiëren, een pleister de ultieme trofee en staat het ziekenhuis gelijk aan Elsa’s ijspaleis. Sindsdien vertelt ze iedereen die het niet horen wil hoeveel pijn het deed toen ze werd geboren, nee, ‘uit de va-gi-na kwam’.

Ik ben een waardeloze mommennial. Want als millennial, zeker eentje die te veel tijd op Instagram doorbrengt, hoor je louter met eerbied te praten over alles wat zich in de buurt van de bekkenbodem afspeelt. Bevallingen pijnlijk? Welnee! Magisch zijn ze. Een beetje jonge vrouw praat met twinkelende ogen over haar yoni, gebruikt tampons van biologisch katoen (met de hand geplukt) en neemt zo nu en dan een vaginaal stoombad. Ze kijkt niet alleen met een spiegeltje zoals haar zusters in de jaren zeventig deden, maar maakt er een aquarel van en verkoopt die op Etsy. En dan ga ik, in dit tijdperk van de welhaast religieuze vaginaverering, tegen mijn dochter aan zitten leuteren over iets banaals als bevallingspijn?

In de popcultuur, media en mode is de vagina (of de uitwendige vulva) geen gewoon geslachtsdeel, maar niets minder dan een goddelijk orgaan. Zelfs iets waarover oorlogen worden uitgevochten, bleek deze week. We zitten middenin een heuse ‘vagina-oorlog’ tussen Chantal Janzen en Linda de Mol, meldde de hoofdredacteur van Story. Het blad van Janzen, &C, bracht deze januari al een vaginaspecial, Linda komt er volgende maand pas mee. Slag gewonnen door Janzen, concludeerde hij.

Op het wereldtoneel bracht topactrice en kruidenvrouwtje Gwyneth Paltrow onlangs een geurkaars op de markt met de naam ‘Dit ruikt naar mijn vagina’. Het product deed precies waartoe het op aarde was, namelijk ophef veroorzaken en in een mum van tijd uitverkopen. Onder de hashtag #vivalavulva zijn op Instagram duizenden gehaakte vulva’s en suggestieve grapefruits te vinden. Een Londens bedrijf geeft workshops in het maken van vulva-cupcakes, ‘om het ijs te breken en het gesprek aan te gaan’.

De vagina-verering is natuurlijk een hypercorrectie op de eeuwen dat vrouwelijke seksualiteit met schaamte omgeven was. Het ongemak is niet helemaal weg. In &C, het blad van Janzen dat helemaal gewijd is aan het overwinnen van die schaamte (‘Waarom doen we er zo moeilijk over?’), wordt niet één echt geslachtsorgaan getoond (wel cupcakes, uiteraard). Gwyneth Paltrow laat in haar nieuwe serie The Goop Lab, sinds vrijdag op Netflix, wél echte vulva’s zien – schijnwerper erop, flink ingezoomd. In onze cultuur van pornopoezen en schaamlipcorrecties is dat nobel, maar, eerlijk is eerlijk, ook een beetje schrikken.

Zoals dat gaat met dingen die religieuze trekjes aannemen: zwendelaars zijn nooit ver weg. Paltrows lifestylemerk Goop is meerdere keren op de vingers getikt om ongefundeerde gezondheidsclaims, zoals bij de vaginale eieren die je hormonen in balans zouden brengen. Yoni steams, ook gepropageerd door de actrice, worden afgeraden door gynaecologen. Toch zijn er online genoeg charlatans te vinden die vrouwen doen geloven dat een vaginaal stoombad noodzakelijk is en zelfs de vruchtbaarheid verhoogt (9,50 per zakje kruiden). 

Na de noodzakelijke hypercorrectie snak ik inmiddels naar de ontheiliging van de vulva, ver weg van yoni steams, ludieke cupcakes en Paltrow. Een middenweg tussen openheid en intimiteit. Opdat we onze dochters kunnen leren dat het een gewoon orgaan is. Eentje waarmee je geboren wordt en, vooruit, óók uit geboren wordt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden