ColumnPeter Middendorp

We hebben ons in de provincie de onderwaardering eigen gemaakt

We wisten al een tijdje dat witte kinderen uit de Randstad hogere schooladviezen krijgen dan ze verdienen, hoger dan zwarte kinderen, ook als dat niet terecht is. De geograaf Josse de Voogd heeft nu eens heel precies onderzocht hoe de verschillende soorten kinderen in de verschillende delen van het land worden ingeschat, en zijn onderzoek bewijst dat witte kinderen uit de provincie, het noorden voorop, van allemaal het sterkst worden ondergewaardeerd.

Het zit zo: witte kinderen uit de Randstad worden (sterk) overgewaardeerd. Zwarte stadskinderen worden weliswaar ondergewaardeerd, maar ook een beetje in de overschattende slipstream van hun witte klasgenootjes meegezogen en daarom toch weer niet zo vreselijk ondergewaardeerd als de witte kinderen uit de provincie, die zo’n slipstream niet hebben en er waarschijnlijk ook nooit eentje zullen tegenkomen.

Mona Keijzer (CDA) zei vorige week: ‘Het racismedebat is een randstedelijke discussie’. Ongeveer gelijktijdig schreef een anonieme plattelandsvrouw op internet: ‘Het lijkt wel of wij de allochtonen zijn!’ Twee tergende opmerkingen, om allerlei voor de hand liggende redenen. Maar met de onderzoeksresultaten van De Voogd in de hand kun je nu wel enigszins navolgen waarom mensen zulke dingen roepen zonder zich te schamen, wat eerst totaal niet kon.

De plattelandsvrouwen vertegenwoordigen grote groepen uit de regio, die al eeuwen worden ondergewaardeerd, die nooit worden gerepresenteerd, behalve als dom en lomp, en die vanuit de stad op een belerende toon worden toegesproken: wel lief zijn voor de zwarte mensen die wij hier in de stad zelf stelselmatig achterstellen en discrimineren, anders zijn jullie niet beschaafd, zodat hun klompen weleens breken.

Maar wat ik al een tijdje zit te denken, eerst op gevoel maar nu met het onderzoek van De Voogd erbij, is dat mensen misschien wel ten onrechte in drie groepen worden verdeeld, wit, zwart en platteland. In werkelijkheid, lijkt mij, bestaan er maar twee, de onder- en de overgewaardeerden.

In plaats van ons als ondergewaardeerden tegen elkaar uit te laten spelen, elkaar te bevechten om de laatste sociale huurwoningen en elk streepje vooruitgang te misgunnen, terwijl de overgewaardeerden intussen rustig toekijken en elkaar in alle kalmte en voorspoed nog een complimentje geven, zouden we dus beter één groep kunnen vormen, één grote massa van ondergewaardeerdheid. En dan samen opstaan en zeggen: En nu is het afgelopen met die onderwaardering of anders gaan we het terugdoen en wij zijn met meer.

Zo wilde ik eindigen, totdat ik dacht, wacht eens even, wie doet wie hier nu eigenlijk wat aan? Zwarte kinderen uit de Randstad worden ondergewaardeerd door witte stadsleerkrachten, maar die witte stadsleerkrachten trekken natuurlijk niet eens per jaar het land in om alle dorpskinderen nullen op het rapport te schrijven en zoveel mogelijk kansen op geluk, succes en gezondheid te ontnemen. We doen het zelf. We hebben ons in de provincie de onderwaardering eigen gemaakt, en we zijn er goed in geworden, we blinken erin uit, niemand haat ons intussen zoals wij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden