Column Jasper van Kuijk

We hadden alles voor een échte Zweedse Kerst. Behalve sneeuw

De eerste mail die ik kreeg toen ik half augustus begon bij de universiteit: doe je mee met het kerstdiner? Zweden nemen hun Kerst behoorlijk serieus. Ik noteerde het in mijn agenda en verscheen een goeie vier maanden later in feestelijke kerstkleding op het werk, op de dag nadat het kerstdiner had plaatsgevonden. Die krijg ik nog wel even te horen, denk ik.

Aanvankelijk speelden Ems en ik met het idee om met Kerst even terug te gaan naar Nederland, als een soort ‘pauze’ voor de jongens en om de feestdagen met familie door te kunnen brengen. Maar we kregen al vrij snel door dat je dát niet flikt, een heel jaar in Zweden wonen en dan met Kerst niet in Zweden zijn. Maandenlang is alles één groot voorspel richting die ene feestdag, dan ga je niet voor het kerstliedjes zingen de kerk uit.

Dus hebben we mijn moeder, tante, broer en zus met haar gezin uitgenodigd om bij ons Kerst te vieren. Met z’n twaalven vijf dagen lang in ons plattelandshuisje werd het een buitengewoon ‘knusse’ Kerst, maar met dagelijkse boswandelingen en af en toe de groep opsplitsen hebben we de familiaire ­nevenschade kunnen beperken.

De dag van Kerstavond (julafton) is in Zweden dé Kerstdag. Als kind van gescheiden ouders heb ik dat altijd al een uitkomst gevonden, zo’n nulde Kerstdag op 24 december. Eerst Zweedse Kerst bij mijn moeder en dan nog de twee Nederlandse Kerst­dagen voor het bezoeken van mijn vader en mijn schoonouders. Misschien iets om landelijk in te ­voeren. Alhoewel ik het ook begrijp als sommigen aan twee Kerstdagen méér dan genoeg hebben.

Julafton heeft in Zweden een vast stramien. ’s Ochtends krijgen kinderen een klein cadeautje om ze bezig te houden, alhoewel de spanning tegen die tijd al zo hoog is opgelopen dat lachgas effectiever zou zijn. Om 3 uur kijkt het hele land een uur lang antieke Disney-filmpjes, gevolgd door het kerstdiner, maar wij deden uit kindhysterische overwegingen de cadeautjes vóór het diner. Die cadeautjes worden gebracht door een als Kerstman verkleed familielid, die om in mist gehulde redenen sinds de jaren zestig onherkenbaar is door middel van een angstaanjagend kerstmannenmasker.

Bij ons werd het diner bereid door mijn moeder en tante die zich – geheel in lijn met de Zweedse traditie – zo’n drie maanden vantevoren hadden opgeworpen als Hoeders van de Zweedse Kersttafel. Hun missie: ons een échte julbord te bezorgen, met onder meer kerstham, ansjovis-aardappelschotel en prinskorv (worstjes).

Dus we hadden alles voor een échte Zweedse Kerst. Behalve sneeuw. In de weken tevoren spanden de voorspellingen erom: de meeste apps hielden het op regen, maar enkele voorspelden sneeuw. Dus heb ik een variant toegepast van de tactiek die ik bij verkiezingen gebruik: het net zolang invullen van de stemwijzer tot ik op de partij uitkom die ik in gedachten had. In dit geval verwijderde ik alle apps die geen sneeuw voorspelden. Helaas, het bleef nét een paar graden te warm.

Ik moest denken aan wat een Zweedse collega had gezegd: ‘In dit deel van Zweden is een échte Zweedse Kerst een groene Kerst waarvan iedereen had gehoopt dat ze wit was. En dat de sneeuw dan daarna komt, in januari.’ Eerlijk gezegd had ik me op dit vlak ook bij een iets minder typisch Zweedse Kerst neer kunnen leggen. Maar die sneeuw in januari staat in mijn agenda.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden