ColumnPeter Middendorp

Wat zou er gebeuren als Grunberg nog maar vijfhonderd woorden per dag mocht schrijven?

Als ik me probeer voor te stellen hoe Arnon Grunberg te werk gaat, zie ik een groot huis voor me, met een koele kamer waarin de schrijver onophoudelijk teksten produceert, en een eindeloze waslijn, die enkele keren op en neer over een diepe achtertuin is gespannen, waaraan de gereedgekomen pagina’s te drogen hangen. Als aan het eind van de lijn weer een mand of doos vol is, komt er een titel op en wordt hij naar een drukkerij gebracht.

Zouden we het merken aan de boeken als de buurjongen er stiekem een paar pagina’s tussenuit had gepikt? Zouden we tijdens het lezen denken: wat een rare overgang, mist hier soms iets? Ik vraag dit niet om lullig te doen, hoewel het ook weer niet helemaal zonder gaat, maar eerlijk gezegd vrijwel uitsluitend uit bewondering.

Als ik het me goed herinner, schrijft Grunberg zo’n vijftig- à zestigduizend woorden per maand, ongeveer evenveel als een gemiddelde schrijver per jaar uit zijn pen weet te wringen. Nou ja, misschien schrijven gewone schrijvers wel meer, maar publiceren ze niet alles, ze maken een keuze. Maar ook als je de boel hieraan hebt aangepast, blijft zijn productie zo hoog dat we niet verbaasd kunnen zijn als ooit zou blijken dat er een stuk of acht Grunbergs bestaan: een lezer, een columnist, vier fulltimeromanschrijvers en een officemanager.

Het lijkt hem bij het publiceren niet altijd te deren dat er ook eens een tekstje meegaat dat wat minder is uitgevallen, wat wel gek is, als je zoveel goeie teksten hebt om uit te kiezen. Iedere pagina is welkom, daar gaat het niet om, maar we hoeven niet bang te zijn voor een tekort.

Wat zou er gebeuren als we, puur als experiment, tegen Grunberg zouden zeggen dat hij nog maar vijfhonderd woorden per dag mag schrijven, vijf keer in de week en ’s weekends vrij? Zouden zijn teksten van goud worden of diamant? Zouden ze nog komen? En wat zou er met de schrijver gebeuren? In winterslaap vervallen? Ontploffen? Met andere woorden: zou het wel een menselijk experiment zijn, is het welzijn van ons geliefde onderwerp wel gegarandeerd?

In Afgrond zonder vangnet schrijft hoogleraar Yra van Dijk dat het werk van Grunberg wordt gekenmerkt door de trauma’s van zijn moeders kampverleden en van het opgroeien met getraumatiseerde ouders; een gedachte die bij meer lezers moet hebben geleefd. In Grunbergs nieuwe roman Bezette gebieden zijn alle personages uitbehandeld, letterlijk of figuurlijk. Genezing van het trauma is een fictie. Sommige pijn kun je niet uit mensen verwijderen zonder vitale onderdelen mee naar buiten te nemen, de kern.

Misschien is schrijven goede zelfmedicatie. Sommigen gaan door laagjes wanhoop heen om bij het schrijven uit te komen, bij Grunberg lijkt de wanhoop soms het schrijven zelf. Waarschijnlijk is schrijven de beste verslaving die je kunt oplopen, de gezondste, hooguit slecht voor nek en schouders, en de lage onderrug.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden