Verslaggeverscolumn In de Hoef

Wat zie je aan een dier op weg naar de slacht?

Ik heb nog nooit een koe zien huilen, maar de dierenactivisten hier maken het vaak mee. Ze laten foto’s op hun telefoons zien van dieren in vrachtwagens op weg naar het slachthuis. Er zitten beesten tussen waar weinig aan te zien valt. Ze kijken neutraal, ogen gezond. Er zijn ook dieren met opengesperde ogen. Varkens vol schrammen. Er is een koe met een tranend oog.

Zie je, zeggen de activisten. Deze dieren willen niet dood.

We staan op het terrein van slachterij Wouters in de weilanden rondom het Utrechtse dorpje De Hoef. Hier wordt vanmorgen een ‘vigil’ gehouden, een wake voor de dieren die geslacht gaan worden. Het wachten is op de beesten zelf.

Er zijn tien activisten op afgekomen. Ze komen uit Amersfoort, uit Den Haag, uit Loosdrecht. Het zijn gepensioneerden in regenjassen en studentes op gympen met blote enkels. Sommigen zijn al decennia veganist, kauwden op sojabrokken toen er nog nauwelijks alternatieven waren voor vlees en zuivel. Anderen aarzelen. Een 22-jarige studente antropologie, ‘nog geen veganist’, wil zichzelf vandaag ‘confronteren’.

Isa de Koning (links): 'Ik denk dat ik heel emotioneel ga worden.'


Ze spreken de taal van de internationale beweging waar ze onderdeel van uitmaken. De ‘save movement’, in 2010 opgericht in Toronto, telt inmiddels honderden lokale afdelingen wereldwijd. In Nederland staan er wekelijks meerdere ‘vigils’ op de agenda, bij slachthuizen verspreid over het land. Doel: ‘to bear witness’, getuigen van de laatste momenten in dierenlevens.

De activisten vragen de vrachtwagens met levende dieren te stoppen, zodat ze ‘liefde’ en ‘hugs’ kunnen geven. Ze aaien de dieren, geven water uit plastic flesjes. Ze filmen en fotograferen ze, vooral hun ogen – ‘daar zie je het gevoel’ – en verspreiden de beelden op sociale media.

‘Ik denk dat ik heel emotioneel ga worden’, zegt Isa de Koning, een 20-jarige met een bruin knotje en een neuspiercing. Ze is er vandaag voor het eerst bij. Dat vlees een dood dier is, was haar bekend. Maar hoe dat zo kwam, daar had ze nooit bij stil gestaan. Tot ze in Cambodja twee varkentjes geslacht zag worden. Nu is ze veganist.

Een activist wacht op de vrachtwagens met te slachten dieren.

Er is iets misgegaan vandaag, zegt een van de organisatoren. Normaal mailen ze het slachthuis ruim van te voren. Dan zorgt de eigenaar dat de chauffeurs met beesten even stoppen. De mail is te laat verstuurd, de chauffeurs weten van niets. Omdat het een klein slachthuis is, is het afwachten wanneer de vrachtwagens komen, en of ze willen stoppen. Tot die tijd staan de activisten met protestborden langs de weg. ‘Ook belangrijk’, klinkt het kranig.

Geeft mij de kans te vragen of de dierenactivisten niet een te rijk palet aan emoties aan de dieren toeschrijven. Hoe weet je dat een dier huilt vanwege zijn naderende dood? ‘Dieren zijn geen mensen’, zegt Maria du Toit (40), ‘maar het zijn wel empathische wezens’. De van oorsprong Zuid-Afrikaanse haalde de save movement naar Nederland. Inmiddels is het organiseren van wakes een fulltime bezigheid, waarvan ze kan leven. Ze wordt betaald uit de kas van de internationale beweging.

Ze wijst er op dat er onderzoeken zijn die er op wijzen dat sommige diersoorten kunnen huilen uit emotie. Ze zegt wat iedereen hier zegt: een gelukkig dier ziet er anders uit dan de dieren die zij voorbij zien komen. Daar hoef je geen wetenschapper voor te zijn.

Maar als ik later die middag aanklop bij Frans Wouters, eigenaar van slachterij Wouters, zegt hij: ‘Met alle respect, veel van de mensen die hier komen protesteren, hebben weinig verstand van dieren’.

Maria du Toit en haar dochter: 'Dieren zijn empathische wezens.'

Wouters runt al 37 jaar zijn in halalvlees gespecialiseerde slachterij, hier in De Hoef. Zijn familie zit dik 130 jaar ‘in het vlees’. Er zijn slachterijen die chauffeurs instrueren door te rijden met de luiken dicht, als de activisten er staan. Hij vraagt ze even te stoppen. ‘Als ik hun daar een plezier mee kan doen’, zegt hij. En: ‘Zij mogen hun mening hebben, ik de mijne’.

Wouters heeft ze meermaals een rondleiding gegeven op de slachterij. Hij is trots op zijn werk. Wat steekt: als hij tijdens zo’n rondleiding een rustige koe ziet ‘met een vuiltje in haar oog’, leest hij later op Facebook terug dat een doodsbang dier huilend werd afgevoerd naar de slacht. Je mag kritiek hebben op wat hij doet, zegt Wouters. Hij wil zijn best doen om te verbeteren. ‘Maar ik houd wel van eerlijkheid.’

Tegen half één ’s middags leggen de dierenactivisten hun protestborden neer. Ze hebben twee en een half uur gewacht. Er kwam één vrachtwagen met schapen voorbij. Die wilde niet stoppen. ‘Dat was best heftig’, zegt De Koning, op weg terug naar de bus. Aangedaan: ‘Je hoorde het geblaat.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden