Opinie

Wat werd het nieuws? Het nieuws zelf

Waar hebben ze het over in Kenia? Over een vette krantenprimeur die plotseling onvindbaar werd, constateert onze correspondent Kees Broere.

De straatverkopers hadden hun krantenwaar nog niet kunnen uitstallen of op veel plekken waren mensen verschenen die talrijke exemplaren van Business Daily hadden opgekocht.

Toch wel makkelijk, een abonnement. In Kenia krijgen we de kranten niet op de deurmat, maar kopen we ze op de hoek van de straat of in de supermarkt. Voordeel is natuurlijk dat je eerst even je ogen over de voorpagina's kunt laten glijden, voordat je besluit er een te kopen. Nadeel is dat de krant al weg kan zijn.

Zoals afgelopen week. Eerst was het Business Daily. Die krant, onderdeel van The Nation Media Group, had een vette primeur. Bij het ministerie van Gezondheidszorg, zo bleek uit een intern, maar uitgelekt rapport, was door allerlei ingenieuze frauduleuze handelingen zo'n 50 miljoen euro verdwenen.

Daar wil je de details van weten. Maar het dagblad bleek in de Keniaanse hoofdstad Nairobi bijna nergens te krijgen. De straatverkopers hadden hun krantenwaar nog niet kunnen uitstallen of op veel plekken waren mensen verschenen die talrijke exemplaren van Business Daily hadden opgekocht.

Het is een ouwe truc, die altijd het tegenovergestelde resultaat heeft. Verbiedt een boek en iedereen wil het lezen. Probeer een krant van de straat te houden en iedereen gaat op zoek naar een verdwaald exemplaar. In tijden van sociale media komt daarbij dat de krant die men probeert te laten verdwijnen, met scherpe foto's op Facebook en Twitter terechtkomt.

Zondag was het weer raak. 'Heeft iemand nog een zondagsuitgave van The Nation?', was 's ochtends vroeg al op diverse plekken de vraag. Het nieuwsblad was doorgegaan op de primeur van de zusterkrant en meldde dat familieleden van president Uhuru Kenyatta mooie sier en flink wat geld hadden gemaakt bij het verkrijgen van contracten met het inmiddels belaagde ministerie van Gezondsheidszorg. En weer waren pogingen gedaan om de hele oplage van de krant op te kopen.

Dus wat werd het nieuws? Het nieuws zelf. Zoals ook op maandagochtend, toen het gerucht ging dat Nation TV, uit dezelfde mediagroep dus, in plaats van eigen programma's alleen maar uitzendingen van CNN doorzette. Zouden daarna alle commerciële zenders op zwart gaan, zodat we gedwongen zouden worden naar KBC, de staatsomroep te kijken?

Als het aan Ezekiel Mutua ligt, zou dat laatste beslist het beste zijn. Hij is de voorzitter van de KFCB, de Keniaanse organisatie die bepaalt of een film wel of niet geschikt is voor Keniaanse ogen. Maar in Mutua's eigen ogen is hij een door God of minstens de president van Kenia gezonden zedenmeester die elke publiekelijke uiting streng dient te controleren.

Je kunt veel van Ezekiel Mutua zeggen, maar niet dat hij over een nuchter esthetisch oordeel beschikt en ook niet dat hij iets snapt van veranderende normen en waarden, zeker bij jongeren, in een moderniserende samenleving. Daarbij komt dat hij vergeten lijkt dat Kenia al ruim zes jaar geleden een nieuwe grondwet aannam, waarin vrijheden zijn vastgelegd die als het aan Mutua ligt allemaal direct weer geschrapt dienen te worden.

De man is, uiteraard, de risee van de sociale media. Maar voor de Keniaanse regering is hij een soms uiterst nuttige idioot. Mutua kan volgend jaar nog meer van pas komen. Hij geldt immers als de man die 'een belangrijk debat' is begonnen over morele waarden. En omdat niemand ooit precies kan weten wat daarmee bedoeld wordt, kan deze spreekbuis van de regering blijven proberen tegen te houden wat de regering zelf niet welgevallig is.

Volgend jaar? Ja, in het verkiezingsjaar 2017.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden