opiniestuk yago r.

Wat moet er gebeuren met Yago R., zijn vrouw Shamima B. en hun kind? Laten we beginnen bij de baby

ISIS in de Syrische stad Raqqa. Beeld AP

Wat er moet gebeuren met Yago R., zijn vrouw Shamima B. en hun baby is een raadsel. Laten we eens van de andere kant beginnen: de baby. Voorlopig gaan we er van uit dat het een kind is van een Nederlandse vader en een Brits-Bengaalse moeder. De moeder is het Britse citizenship ontnomen.

Bij verdragen is door Nederland afgesproken dat iedereen het recht heeft zijn land te verlaten en daarnaar terug te keren. Dat geldt ook voor het kind van deze IS-strijders. Kan het kind een Nederlandse diplomatieke vestiging bereiken, dan moet Nederland het kind toegang verlenen. Maar dat baby’tje kan natuurlijk niet zonder zijn niet-Nederlandse moeder. Moet zij ook toegelaten worden? Ik meen van wel.

Het kind is burger van een EU-lidstaat en heeft het recht op het grondgebied van de EU te verblijven. In 2017 heeft het Europese Hof van Justitie uitgemaakt dat zo’n derdelandse verzorger/opvoeder van een minderjarige Unieburger een afgeleid verblijfsrecht toekomt. Het gaat om het belang van het kind, dat zonder verzorger niet kan leven in de EU. Zijn verblijfsrecht mag niet illusoir gemaakt worden doordat de verzorger een derdelander is. De meest gerede opvoeder is de moeder, ook al zouden er op de achtergrond Nederlandse grootouders zijn die zich als zodanig zouden willen opwerpen.

Maar is het kind inderdaad Nederlands? Dat is nog maar de vraag. Er wordt gezegd dat vader en moeder in Syrië getrouwd zijn. Een huwelijk gesloten overeenkomstig het recht van de plaats van trouwen wordt in Nederland erkend. Maar er zijn uitzonderingen, zoals polygame huwelijken en huwelijken van personen onder de 18, behalve als zij die leeftijd bereikt hebben op het moment dat de erkenningsvraag zich voordoet. Dat is hier het geval. Maar of het huwelijk rechtsgeldig is gesloten in het land van trouwen is onduidelijk.

Het Nederlandse nationaliteitsrecht bepaalt dat het kind van een Nederlandse vader Nederlander wordt. Dat lijkt duidelijk, maar het begrip ‘vader’ wordt nader uitgewerkt: de familierechtelijke betrekking moet worden vastgesteld overeenkomstig het recht van de woonplaats van de betrokkenen of van de gewone verblijfplaats van het kind: Syrië. Dat is allemaal dus een heel gepuzzel.

Ten slotte de Nederlandse vader, die al door de Nederlandse rechter veroordeeld is tot een gevangenisstraf van zes jaar. Ik blijf het vreemd vinden dat Nederland wel de berechting ter hand neemt van Nederlandse terroristen, maar niet bereid is de daad bij het woord te voegen en de veroordeelden in Nederland hun straf uit te laten zitten. Het is rechtstatelijk al uiterst dubieus om de verdoolden en ellendelaars bij verstek te veroordelen tot pittige vrijheidsstraffen, maar dat wordt wel erg gratuit als de straf niet eens voltrokken wordt.

Nee, we zitten niet op die types te wachten, maar we hollen wel de betekenis van het Nederlanderschap uit als we ze liever zien creperen dan ze in eigen land – waar ze recht op hebben – terug te nemen.

Ulli d’Oliveira is oud-hoogleraar ­migratierecht aan de UvA.

Interview: ‘Een ideale oplossing voor de zaak-Yago R. is er niet’

Eigenlijk zouden IS-strijders moeten worden berecht in Syrië en Irak, zeggen experts, maar daar zitten wel erg veel haken en ogen aan. ‘Een internationaal tribunaal, geflankeerd door lokale rechtbanken, zou nog de minst slechte oplossing zijn.’

Opiniestuk: ‘Laat oorlogsmisdadiger Yago R. niet te makkelijk wegkomen’

Nederland moet oorlogsmisdadigers als Yago R. voor het Internationaal Strafhof brengen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.