PanelVerkiezingen VS

Wat moet Biden doen, nu Trump olie op het vuur blijft gooien?

Amerika is met zichzelf in gevecht. Het politieke klimaat is oververhit en het geweld in Amerikaanse steden ontspoort. President Donald Trump speelt met vuur en stookt de verdeeldheid verder op. Wat moet de strategie van Joe Biden zijn temidden van de leugens en ophitserij? Bij zijn pleidooi voor verzoening blijven, of een andere aanpak kiezen?

President Donald Trump spreekt met veiligheidsagenten over het geweld in Kenosha (Wisconsin) op een als crisiscentrum ingerichte school.Beeld AP

Maarten Zwiers (docent geschiedenis en American studies aan de Rijksuniversiteit Groningen): ‘Trump heeft een veel duidelijker verhaal dan Biden: law and order herstellen voor de gemiddelde Amerikaan. Of zoals Trumps vicepresident en running mate Mike Pence zei tijdens de Republikeinse conventie: ‘Make America great again, again.’ Trumps bezoek aan Kenosha was een goede samenvatting van de Republikeinse boodschap. Hij bezocht de politie, beloofde financiële steun aan lokale middenstand, sprak met zwarte dominees, maar ging niet in gesprek met de familie van Jacob Blake, de zwarte man die werd neergeschoten door een agent.

‘Trump gaf zodoende aan dat hij strijdt voor ‘Main Street, USA’, een ideaalbeeld uit de jaren vijftig, terwijl hij Biden effectief koppelt aan de demonstranten die de schuld voor het geweld in de schoenen geschoven krijgen.

‘Het is bijzonder lastig voor ­Biden hiertegen campagne te voeren, omdat hij een veel diverser electoraat probeert aan te spreken, zowel qua politieke ideologie als qua etniciteit. Daardoor moet hij voorzichtiger zijn in zijn uitspraken.

‘Toch kan het allemaal een stuk agressiever. Bidens toespraak in Pittsburgh, afgelopen maandag, was een goed begin. Enerzijds veroordeelde Biden de plunderingen tijdens de protesten, anderzijds verwoordde hij duidelijk dat Trump de hoofdschuldige is voor de coronacrisis, de economische crisis en de continue onrust als gevolg van hard politieoptreden. De crisispresident dus, niet de president van law and order. Trump moet niet de kans krijgen om kiezers ervan te overtuigen dat hij de rommel kan opruimen die hij zelf heeft veroorzaakt.’

Bianca Pander (Amerikanist en partner bij campagnebureau BKB): ‘De Democraten laten zich veel te veel uit de tent lokken door Trumps campagne, net als Hillary Clinton vier jaar geleden. En ik snap het, want je wil toch reageren als de Amerikaanse president allerlei bizarre complottheorieën op je afvuurt. Maar mijn advies zou zijn: doe het niet, vaar je eigen koers. De economie ligt voor een deel in puin, er is veel sociale onrust en dan is ‘Ja maar, nog vier jaar Trump zou echt rampzalig zijn’ niet meer genoeg. De Democraten moeten het veel meer over hun eigen visie hebben: hoe gaan ze het land weer opbouwen, weer bij elkaar brengen en het vertrouwen in de politiek en overheid herstellen?

‘De campagnekas van Biden en running mate Kamala Harris is goed gespekt. Zet dat geld in om je eigen boodschap, maar vooral de boodschap van de verenigde Democratische partij naar buiten te brengen. Zet ook meer dan andere ­jaren in op kandidaten voor de ­Senaat en het Congres die in hun eigen staat populair zijn.

‘De Democraten moeten zich vooral focussen op het verhogen van de opkomst bij de verkiezingen in november, want een lage opkomst betekent meer kans voor Trump. En omdat echt enthousiasme over presidentskandidaat Biden ontbreekt, maar rondom lokale kandidaten voor het Congres en de Senaat wel veel energie zit, zou ik dat enthousiasme als katalysator inzetten voor een hogere opkomst.’

Manon Portos Minetti (Amerikanist en historicus gespecialiseerd in koloniaal geweld in de VS): ‘De verdeeldheid in Amerika is niks nieuws, het is bijna de enige constante geweest op sociaal en politiek vlak sinds het ontstaan van de Verenigde Staten. Dit ontstaan is namelijk gegrond in de etnische genocide van de inheemse bevolking, in slavernij en in het systematisch uitsluiten van minderheden − iedereen die niet een vermogende heteronormatieve witte man is. Hierdoor kan er beargumenteerd worden dat de VS altijd verdeeld is geweest en ‘in oorlog met zichzelf’.

‘Racisme en politiegeweld zijn ook niet nieuw in de VS, de Amerikaanse politie is ontstaan uit de patrouilles die op weggelopen slaven jaagden en hen terugbrachten naar hun meester of hen lynchten, en als het vrouwen waren ook vaak verkrachtten. Door deze hevig van ­racisme, geweld, misogynie doordrenkte geschiedenis willen mensen nu écht radicale verandering.

‘Biden zal dan ook niet op verzoening moeten hameren, maar op daadwerkelijk systematische verandering, om mensen achter hem te krijgen en de VS niet te laten vervallen tot een fascistoïde staat. Dat is waar Trumps Amerika nu openlijk naartoe gaat. Neem het enorme politiegeweld, kidnappen van betogers in Portland, de constante leugens over de ernst van de coronacrisis en de openlijke sabotage van de verkiezingen door het verlammen van de Amerikaanse post.

‘Verzoening werkt niet als het gaat om fascisme en white supremacy, althans, als we de geschiedenis als voorbeeld nemen.’

De boodschap van activistengroep MoveOn tegen het bezoek van president Trump in Kenosha.Beeld Getty

Koen Petersen (politicoloog en Amerikanist): ‘Biden zit tussen twee vuren, omdat zijn Democratische partij tot op het bot is verdeeld tussen progressieve aanhangers van Bernie Sanders en zijn eigen gematigde aanhang. Biden zelf heeft voor een Democratisch politicus een behoorlijke law and order-reputatie, maar als hij daarover opschept, krijgt hij het aan de stok met de progressieve vleugel binnen zijn partij. En als hij te veel begrip opbrengt voor gewelddadige protesten, hollen de gematigde kiezers meteen naar Trump.

‘De boodschap die alle ­Democraten verbindt is: Trump deugt niet en moet weg. Biden ontkomt er niet aan om daarop te blijven tamboereren, maar dat alleen is niet genoeg. De risicomijdende Biden moet acuut alle geweld veroordelen waar universele afschuw over bestaat, zoals alle dodelijke schietpartijen met zowel linkse als rechtse verdachten en daders − en eisen dat zij worden vervolgd en gestraft.

‘Ook moet Biden in zijn ­publieke optredens veel zichtbaarder aandacht besteden aan het veroordelen van de rellen en het presenteren van oplossingen, om geloofwaardig aan te tonen dat hij dit onderwerp écht belangrijk vindt. Veel kiezers zijn ervan geschrokken dat Biden in zijn acceptance speech tijdens de Democratische conventie er geen woord aan vuil maakte.

‘Ten slotte moet Biden lessen durven trekken uit het verleden. In 1968 was de Democratische vicepresident Hubert Humphrey presidentskandidaat voor zijn partij. Loyaal aan zijn baas, president Lyndon B. Johnson, durfde hij zich niet uit te spreken tegen gewelddadige protesten naar aanleiding van de Vietnamoorlog, de gewelddadige dood van Martin Luther King en Robert F. Kennedy, en de strijd van de burgerrechtenbeweging. Hiermee gaaf hij zijn Republikeinse opponent Richard Nixon de ruimte het debat te bepalen. Die gaf het initiatief niet meer terug, en ging er met de hoofdprijs vandoor.’

Lars Duursma (communicatie-expert, voerde campagne voor Obama in 2008 en 2012): ‘De strategie van Trump is helder: chaos en geweld los je op met daadkracht. Als de onrust voortduurt, komt dat omdat er niet genoeg politie is of omdat de politie niet hard genoeg ingrijpt. Misschien moet je zelfs wel het leger inzetten. Die strategie doet het goed tegen een achtergrond van brandende winkels en geweld tegen de politie.

‘De kunst voor Biden zal zijn om evenzeer daadkracht uit te stralen. Duidelijke grenzen te trekken van wat wel en niet kan. Het leegroven en in brand steken van winkels is onder alle omstandigheden fout. Punt. Daarbij past niet alleen een moreel appel op alle inwoners, maar ook een oproep aan lokale bestuurders om te zorgen voor orde en veiligheid.

‘Een cruciale vraag is: wie krijgt uiteindelijk de schuld van de chaos en het geweld? Biden zal er alles aan moeten doen om ervoor te zorgen dat mensen Trump zien als de aanstichter van het geweld. Als de pyromaan die langs de brand loopt en er nog wat benzine overheen giet. Een daadkrachtige uitstraling van Biden vraagt om te beginnen om meer zichtbaarheid. Niet met wat interviews vanuit huis en af en toe een speech in het veld.

‘Nee, élke dag weer die zichtbaarheid. Elke dag eropuit. Elke dag die boodschap blijven her­halen. Want daadkracht gaat uiteindelijk niet alleen om wat je zegt, maar vooral ook om wat je doet.’

Meer over de verkiezingen in de VS

Trump paradeert tussen het puin van Kenosha: ‘Orde hersteld dankzij Nationale Garde’
De Amerikaanse president Donald Trump bleef dinsdag beweren dat hij de orde in het stadje Kenosha zou hebben hersteld. Volgens hem zou het plaatsje ‘niet meer hebben bestaan’ als hij er niet op had aangedrongen de Nationale Garde in te schakelen. Dat was een in drie opzichten vertekende voorstelling van wat er in het plaatsje is gebeurd.

Trump-criticaster Nancy Pelosi overtreedt nu zelf coronaregels
De Democratische oppositieleider Nancy Pelosi, die president Trump vaak terechtwijst omdat hij geen mondmasker draagt, is nu zelf gespot zonder masker in een kapsalon waar ze niet had mogen zijn. Critici verwijten haar hypocrisie.

Trump verslaan? Dit is Bidens aanvalsplan
Joe Biden zet zich schrap voor de strijd met Donald Trump. Dit zijn de zes beloften waarmee Biden de kiezer bij Trump weg wil houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden