Wat maakt de natuurporno van Planet Earth II zo onweerstaanbaar

Wat maakt de natuurporno in de trailer voor de nieuwe BBC-serie Planet Earth II zo onweerstaanbaar?

'Bij elke paukenslag zeilt een nieuw dier neer.'

Het filmpje wordt al weken gedeeld op Facebook. 'Kijk nou!', staat erbij, of: 'Zo mooi, ik huil!' En dan bekijk ik het gewoon opnieuw, full screen, om me drie minuten lang te laven aan fluorescerende kwallen en kleine aapjes.

De trailer voor Planet Earth II, promotie voor BBC's nieuwe natuurserie, toont, simpel gezegd, dieren op muziek. Luipaarden, pinguïns, krabbetjes. De YouTube-teller staat inmiddels op zeven miljoen: zeven miljoen mensen zagen twee hengsten vechten, een vosje de sneeuw induiken, een leguaan het land opkruipen. Wat maakt het filmpje zo geliefd?

Het concept is niet nieuw. De trailer bij Planet Earth II lijkt op de trailer voor de Nederlandse natuurdocumentaire De Nieuwe Wildernis (2013), die weer lijkt op de trailer van Earth (2007). De videoclip bij Marco Borsato's Mooi (2015) speelt in op alle drie.

Deze natuurporno, zoals ik dit soort korte filmpjes maar even noem, kent een aantal vaste kenmerken. De filmpjes draaien allereerst om schoonheid. We zien haarscherpe high-definitionbeelden van de meest kleurrijke dieren in het prachtigste licht: de roze hemel bij een zonsondergang, het oogverblindend wit van een onbezoedeld sneeuwlandschap. De getoonde dieren zijn altijd in actie, ze slapen of verstijven nooit maar vlooien, vliegen of slingeren. Zwarte zwermen trekvogels vormen steevast een hoogtepunt.

Veel dieren worden in slowmotion getoond. We zien de haartjes van hun vacht bewegen, waardoor die vacht extra zacht lijkt. Roofdieren ogen minder dodelijk, reptielen minder grillig; slowmotion temt deze dieren.

Geslaagde natuurporno is daarbij subliem gemonteerd. De beelden lopen perfect synchroon met de bombastische filmmuziek: bij elke paukenslag zeilt een nieuw dier neer. Die gezwollen soundtrack suggereert dat wat we zien Groots is, en zorgt tegelijkertijd voor een zekere opbouw. In de trailer voor Planet Earth II wordt de partituur van Hollywood-componist Hans Zimmer steeds stuwender, een crescendo van strijkers wrikt emoties los, de modulatie pompt tranen omhoog: o, de dieren, o, hun schoonheid, o, de wereld, och!

Beeld uit de Nederlandse natuurdocumentaire de Nieuwe Wildernis. Beeld anp

Maar wat als dit filmpje niet door dieren maar door mensen werd bevolkt? We zouden geen hengsten zien vechten maar mannen. Het sneeuwvosje was een snowboarder, de leguaan misschien een bodybuilder - en daar zit dan die pompeuze muziek onder. In het beste geval lijkt het een Nike-commercial, in het slechtste geval fascistische propaganda.

De paar mensen die de Planet Earth II-trailer bevolken zien we dus slechts van een afstand, als mieren krioelen ze voor futuristische bouwsels langs. Zo suggereert het filmpje, heel holistisch, dat er heus geen hiërarchische verhouding tussen mens en dier bestaat. Het propageert ontzag voor het dierenrijk, genereert een gevoel van nederigheid en plaatst dieren zo op een dermate hoog voetstuk dat ze niet meer bij ons kunnen komen: we zien ze niet langer als dodelijk maar als heilig. Zo menen we misschien een onschuld te ontwaren die we missen wanneer we het journaal aanzetten. Moe van onszelf huilen we van ontroering om alles wat we niet zijn.

Beluister de podcast van het vijfkoppige tv-monster

De Volkskrant heeft niet één tv-recensent maar vijf. Die overleggen nooit met elkaar maar voor deze podcast bespreken ze eenmalig: wat is goede tv, wat is het ergste dat er wordt gemaakt en: word je bitter van al dat kijken?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden