Opinie

'Wat maakt dat Bert Brussen de expert is die ouders kan vertellen naar wie ze wel en niet moeten luisteren?'

Laura Batstra is psycholoog en doctor in de Medische Wetenschappen. Dat is Bert Brussen blijkbaar ontgaan. En er is hem meer ontgaan over de persoon en het onderwerp waar hij zijn laatste column over schreef. Schrijft Laura Batstra.

De kinderen op de foto komen niet in het verhaal voor. Beeld ANP

Volgens Brussen laat ... 'haar (Batstra) strijd tegen ADHD-medicatie zich het beste vergelijken met de fanatici uit de Scientology-sekte'. Het is een even bekende als doorzichtige truc om het standpunt van de ander in het extreme te trekken en vervolgens belachelijk te maken. Ik ben in het geheel niet tegen ADHD medicatie, ik verzet me alleen tegen medicatie als eerste optie voor ADHD problematiek, zeker als het gaat om jonge kinderen die volop in ontwikkeling zijn. Met Bram Bakker ben ik het eens dat het bij ernstige problemen mooi is dat deze medicatie er is.

Er zou in mijn CV niets vermeld staan dat ook maar iets heeft te maken heeft met een medisch specialisme dat te maken heeft met het toedienen van medicatie bij ADHD-patiënten of de diagnose daarvan. Brussen heeft blijkbaar de jaren die ik als psycholoog in de kinder- en jeugdpsychiatrie werkte gemist. En hoe zit het eigenlijk met de CV van Brussen? Wat maakt dat hij de expert is die ouders kan vertellen naar wie ze wel en niet moeten luisteren?

"Een hersenscan van een patiënt waarop zichtbaar is dat bepaalde delen anders functioneren dan verwacht, is in elk geval makkelijker te interpreteren als bewijs dan statistische data gebaseerd op interviews of interpretaties van waarnemingen", zo stelt Brussen wijs. Zo'n hersenscan als bewijs zou inderdaad prachtig zijn. Een beetje navraag en onderzoek had Brussen echter kunnen leren dat we op het individuele niveau niets kunnen met hersenscans als het gaat om ADHD (en de meeste andere psychiatrische stoornissen).

Hersenscans zitten daarenboven barstensvol menselijke interpretaties, en kunnen daardoor juist geen hard bewijs leveren. Weer een plank mis dus.

Over de kortzichtige vergelijking van ADHD met kanker heb ik me eerder uitgesproken, dat behoeft geen herhaling. We lezen vervolgens wel waar Brussen zijn expertise op dit gebied vandaan haalt; uit eigen ervaring weet hij namelijk dat er beangstigend veel psychologen zijn die psychofarmaca radicaal afwijzen. Ik vermoed dat ik meer psychologen ken dan Brussen, maar ik ken er niet één die psychofarmaca radicaal afwijst.

Bij wat er dan komt stijgt het plaatsvervangende schaamrood je naar de kaken. Brussen waarschuwt dat in het depressie-debat hetzelfde gevaar van onderbehandeling dreigt; in dat debat is het wachten op een nieuwe Batstra. Als Brussen zich een beetje verdiept had in waar hij over schrijft, dan had hij kunnen weten dat het depressie-debat allang gevoerd is, en dat de uitkomst ervan is dat de richtlijn aangepast is en dat behandeling met antidepressiva alleen nog in zeer ernstige gevallen aan te raden is.

Gelukkig zegt Brussen aan het eind van zijn column ook nog iets verstandigs: 'Schoenmakers houden zich het best bij hun leest, zeker als het om de gezondheid van kinderen gaat.' Het gedrag dat we ADHD noemen is in milde en matige vormen het terrein van gedragswetenschappers en in ernstige vormen het terrein van psychiaters. Ervaringsdeskundigen hebben ook het volste recht hun stem te laten horen. Journalisten en anderen kunnen zich mengen in het debat, maar dan wel nadat ze zich grondig hebben ingelezen in het onderwerp. Het is duidelijk dat Bert Brussen wat dat betreft verzaakt heeft.

Laura Batstra is psycholoog, onderzoeker en docent aan de Rijksuniversiteit Groningen

 
Een beetje navraag en onderzoek had Brussen echter kunnen leren dat we op het individuele niveau niets kunnen met hersenscans als het gaat om ADHD (en de meeste andere psychiatrische stoornissen).
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden