De Week van de hoofdredacteur Pieter Klok

Wat kunnen we doen om polarisatie tegen te gaan?

Donderdag was ik te gast op het najaarscongres van het Nederlands genootschap van burgemeesters. 150 burgemeesters uit het hele land bogen zich over een thema dat hen misschien wel de meeste zorgen baart: de polarisatie in de Nederlandse samenleving. 

Gastheer Pieter Broertjes, ooit hoofdredacteur van uw krant, nu burgemeester van Hilversum, schetste wat hij meemaakte toen hij onlangs besloot helemaal over te stappen op de roetveegpiet. De plaatselijke krant maakte daarop een reportage waarin vooral oudere witte mannen mochten leeglopen. De kop in de krant luidde: ‘Het is flauwekul en idioterie.’ Waarom niet een paar Hilversummers opgezocht die het wel een goed idee vonden, vroeg Broertjes zich af, of er in elk geval enig begrip voor konden opbrengen? 

Zelf vrees ik dat media nog te vaak lijden onder het Pim Fortuyn-trauma. Toen, in 2002, hebben we het borrelende ongenoegen in de maatschappij bijna geheel over het hoofd gezien. Dat willen we natuurlijk nooit meer meemaken. Sindsdien zijn we zeer gespitst op de onvrede in een bepaald deel van de bevolking en krijgen die gevoelens wellicht onevenredig veel aandacht, ten koste van het redelijke midden.  

Al komt het ook nog steeds voor dat de onvrede wordt onderschat. Ook aanwezig was de burgemeester van Etten-Leur, voorheen de burgemeester van Geldermalsen, die in 2016 moest toezien hoe een woedende menigte het gemeentehuis bestormde omdat zij had besloten een asielzoekerscentrum te openen.  Achteraf bezien, zei ze, had ze dit besluit wellicht niet zelf moeten verdedigen, zodat zij boven de partijen had kunnen blijven staan. ‘Maar je hebt ook een geweten.’ 

Wat kunnen media doen om de polarisatie tegen te gaan, was de vraag. Van nature hebben journalisten de neiging tegenstellingen uit te vergroten, conflicten op scherp te zetten, om het debat op gang te brengen en misstanden op de politieke agenda te krijgen. De vraag is of dat in het maatschappelijke klimaat nog wel nodig is. Op sociale media zijn de zenuwen zo gespannen en vliegen mensen elkaar zo vaak in de haren, dat ik inmiddels een sterke behoefte heb om tegenstellingen juist te verkleinen, om mensen met elkaar in gesprek te brengen, zodat ze op zoek gaan naar gemeenschappelijke waarheden en enig begrip voor elkaar op kunnen brengen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden