Column Erdal Balci

Wat kun je inbrengen tegen de kracht van prilheid van een kleuterbrein?

Alle profeten zijn mannen, behalve Jezus Christus. Als Jezus een volwassen man was geweest had de gedachte aan hem geen gevoelens van ontroering teweeggebracht bij mij. Geen enkele volwassen man is – tenzij hij zijn misdaden, zonden en vergrijpen voor zichzelf en voor de buitenwereld een heel leven lang vakkundig heeft weten te verbergen – vertederend. Jezus Christus is dat wel omdat hij geen man was maar een kind. Het eeuwige kind was hij, gekruisigd tijdens zijn poging om de rest van de mensheid aan te steken met zijn kinderlijke beleving van de wereld. Die aanval op het kind duurt nog steeds voort, nu tussen de muren van kerk en klooster.

‘Het kind’ is nog niet zo lang geleden ontdekt, zo stelt de Franse mentaliteitshistoricus Philippe Ariès. Hoe wij met kinderen omgaan is volgens hem een vrij nieuw verschijnsel en men begon pas met de opkomst van de moderniteit interesse te krijgen voor wat het kind van de volwassene onderscheidt. Daarvoor waren kinderen kleine volwassenen.

Kijk naar het verhaal van Christus en je weet dat de goede man het kind al veel langer geleden had ontdekt. Voor de vaderloze jongen was het omarmen van het kind in hem waarschijnlijk de enige manier om te overleven en hij deed dat met overgave. In de harde maatschappij van destijds hield hij zich staande dankzij de kracht van de kinderlijke fantasie.

Mijn zoontje van vijf en ik vertellen elkaar ook verhalen. De dreumes pakt stiekem het vliegtuig naar Amerika, haalt daar hongerige Indianen over om samen met hem naar Nederland te gaan omdat daar veel eten is. Eenmaal in Nederland wordt zijn gymleraar meester Cor in de billen geschoten door de Indianen en is hij degene die de arme man de school in draagt en een pleister op zijn wond plakt.

Wat kun je inbrengen tegen de kracht van prilheid van een kleuterbrein? Ik vertel hem dat ik op het water heb gelopen. Dat ik een keer met vijf broden en drie vissen een heel dorp heb gevoed. Dat ik tijdens mijn reizen melaatse mensen heb genezen. Dan zie ik de ogen van de jongen groter worden van verbazing en genot. Dan denk ik ook aan de man die Jezus ooit is geweest, een kleine jongen in het lijf van een volwassen man. Een man die heeft geweigerd om groot te worden. Een man die dankzij die rebellie van het kind in hem te midden van een primitieve cultuur heeft kunnen zeggen dat je de agressor de andere wang moet toekeren. In zo’n wilde tijd kon alleen een groot kind als hij de woorden ‘wie zonder zonde is werpe de eerste steen’ uitspreken.

De moord op Jezus Christus was een aanslag op het ‘eerste kind’. En door de meest gruwelijke manier waarop ze die moord begingen, gaven ze alle kinderlijke goedheid de stevige boodschap dat die haar plaats moest kennen.

De smeerlappen die zich in kerk en klooster vergrijpen aan de kinderen zijn de opvolgers van de beulen van de jongen uit Bethlehem. Iedere verkrachting, ieder misbruik van het kinderlijke lichaam komt neer op een levenslange, mentale gevangenisstraf voor het slachtoffer. Het gevolg van zo’n aanval op het kind is dat die acuut in de wereld van volwassenheid wordt gesmeten. Zoals de eenzame profeet aan het kruis van het recht beroofd werd om zijn invulling te geven aan zijn eigen volwassenheid en om daarmee de wereld alle kleuren van de regenboog te kleuren, zo worden de kleine slachtoffers van nu door toedoen van smerige handen bestraft voor het feit dat ze onvoorwaardelijk zijn in hun liefde en dus de enige hoop zijn voor een betere wereld.

‘Mijn God, mijn God, waarom hebt u mij verlaten?’ Zo richtte Christus zich aan het kruis naar een vader die er nooit was en wiens aanwezigheid hij had moeten verzinnen om zichzelf te kunnen handhaven. Het was het gekreun van een kind, vastgenageld aan het hout. Hufters die beweren het pad van Christus te volgen en als individu en als religieuze organisatie helemaal niets hebben begrepen van waar hun profeet voor stond, vernietigen de levens van kinderen die stuk voor stuk net zulke grote harten hebben als Jezus Christus. Tweeduizend jaar geleden was het een imaginaire vader die het kind aan het kruis in de steek liet, nu zijn het echte vaders en moeders die hun kinderen naar de klauwen van de georganiseerde religie duwen. En dat is het enige verschil tussen toen en nu.

Erdal Balci is schrijver en journalist

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden