ColumnKustaw Bessems

Wat is de strategie? Luister naar Van Dissel of Rutte en de mist wordt dichter

Toen ik hoorde dat het vertrouwen in de regering enorm is toegenomen door de coronacrisis, voelde ik me een partypooper. Er is een ‘rally around the flag’-effect, aldus het Sociaal en Cultureel Planbureau, en ik betrapte mezelf op erg weinig neiging tot meehossen rond de vlag. Maar toen bleek dat het Nederlands crisispatriottisme had geresulteerd in een 6,3 gemiddeld. En nou ja, een 6 zou ik de regering denk ik ook wel geven. Onder het motto ‘ga er maar aan staan’.

Over de Tweede Kamer, die lamgeslagen begon maar zich herpakte, blijk ik zelfs positiever dan doorsnee. Betere bescherming voor zorgmedewerkers, meer hulp voor ouderen in verpleeghuizen, luisteren naar niet-medici, meer testcapaciteit, uitvoeriger bron- en contactonderzoek, een onafhankelijke evaluatie: de Kamer zat erbovenop of dwong het af.

Alleen de strategie. Het is de Kamer niet gelukt om Rutte en zijn adviseurs tot ondubbelzinnigheid te bewegen. Van de week weer op tv: een van die raadgevers, viroloog Ann Vossen, schetste als wenkend perspectief dat corona een gewone verkoudheid wordt als veel mensen het eenmaal hebben gehad. In dezelfde adem zei ze dat we ons aan de maatregelen moeten houden zodat per dag niet meer dan 1 op de 250 duizend Nederlanders besmet raakt.

Even rekenen, in zo’n tempo heeft de helft van de bevolking dat onschuldige verkoudheidsstadium bereikt over… drieënhalve eeuw?

Dus wat is het nou? Deze mist wil maar niet optrekken.

In het laatste advies van het Outbreak Management Team staat voor het eerst een helder streven: ‘Het virus zo indammen dat het aantal nieuwe infecties naar (bijna) nul gaat waardoor nieuwe uitbraken voorkomen worden of beheersbaar blijven.’

Dat lijkt de enige manier om in afwachting van vaccin of medicijn zo vrij mogelijk te leven en de economie wat lucht te bieden. Maar deze week vernieuwde het RIVM zijn site en daar is de ambitie weer als vanouds verschrompeld tot ‘geleidelijke verspreiding’. Niks de nul houden.

Van het doel hangen belangrijke beslissingen af over mensen, middelen en prioriteiten. En de bevolking heeft duidelijkheid nodig. Meer dan de helft van de mensen met klachten laat zich nu niet testen en dat is gevaarlijk, maar begrijpelijk zolang de overheid steeds doet of allemaal een beetje ziek worden eigenlijk ook wel prima is.

Luister naar Jaap van Dissel of Mark Rutte en de mist wordt dichter. De NOS vroeg Van Dissel wat er was veranderd sinds hij zei dat het géén doel was om het virus te laten uitdoven. ‘Helemaal niks’, antwoordde hij. Om vervolgens toch uit te leggen wat er was veranderd.

Rutte beweert dat hij altijd al (bijna) nul infecties heeft nagestreefd en verwijst naar een eerdere kabinetsbrief als bewijs. Maar lees je die, dan staat daar precies het tegenovergestelde in: dat zoiets onmogelijk is, zelfs bij een eindeloze lockdown.

Gun hun voortschrijdend inzicht, kun je zeggen. Maar voortschrijdend inzicht is niet eerst het een zeggen, later het ander en dan maar hopen dat het niemand opvalt. Bij voortschrijdend inzicht hoort rekenschap.

Om hieraan bij te dragen heb ik een handig schema gemaakt:

Stap 1: ‘Eerst zei ik A, dat was gebaseerd op X.’

Stap 2: ‘Maar toen ontdekte ik nieuwe informatie Y (dan wel: raakte ik overtuigd van argument Z).’

Stap 3: ‘Daarom zeg ik nu B en niet langer A.’

Vullen ze dit even in, dan krijgen we hopelijk nog vóór een mogelijke virusopleving in de herfst een stuk scherper voor ogen wat we nou proberen met z’n allen.

En mocht het Sociaal en Cultureel Planbureau me daarna bellen bij een enquête, dan zal het aan mij niet liggen: rally around the flag!

Mailen? k.bessems@volkskrant.nl

Lees ook:

Is Nederland socialer geworden dankzij corona? SCP-directeur Kim Putters betwijfelt het
In dat ‘samen’ waar de afgelopen maanden zo op werd gehamerd, lagen verwachtingen en een welbegrepen eigenbelang besloten, zegt Putters in dit interview.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden