Wat het fiasco rondom Jochem Stoetens campagne zegt over de subjecten van micromikken

Een buitengewoon hoopvolle constatering

Te midden van alle commotie over microtargeting als instrument van de duivel dat willoze zielen op geniepige wijze aanzet tot het kiezen van de verkeerde politici - types waar ze in nuchtere, niet gemicrotargetede toestand uiteraard nóóit voor zouden stemmen - stuitte ik in de zaterdageditie van de Volkskrant op het heerlijke verhaal van Jochem Stoeten, door verslaggever Marjolein van Trigt.

Stoeten, student en aspirant-politicus stond namens de VVD achtste op de lijst voor de gemeenteraad van Enschede. Geen verkiesbare plek, naar het zich liet aanzien, dus zou Stoeten zich moeten invechten. Vierhonderd voorkeurstemmen had hij nodig om een zetel te veroveren.

Misschien zegt het fiasco ook iets over de professionaliteit van OptimusAd en van 'the world's leading online sales expert'

Dan stapt Eduard Nandelall het toneel op: marketeer, zelfverklaard expert in het binnenhalen van stemmen voor politici met expansiedrift, in een advertentie van zijn bedrijf OptimusAd wordt Nandelall niet bescheiden 'the world's leading online sales expert' genoemd. Op de radio vertelt hij hoe hij Denk aan zetels zou hebben geholpen, bijvoorbeeld door gebruikers van een Lebara-simkaart (voor goedkoop bellen naar Turkije of Suriname) lastig te vallen met reclame voor Denk.

Stoeten geeft zijn spaargeld uit aan het inhuren van OptimusAd - het artikel rept van tweeduizend euro plus een bonus indien een en ander leidt tot een raadszetel. Er komt een Facebookpagina voor Jochem. Voorts worden met een programma automatisch LinkedIn-profielen van mensen uit Enschede nageplozen; als ze betrapt worden op mogelijke interesse voor Jochem, worden ze online gevolgd om hen te kunnen achtervolgen met reclamebanners. Een beetje zoals webwinkels mij soms wekenlang online blijven achtervolgen met plaatjes van spuuglelijke laarzen die ik niet voor niets snel heb weggeklikt, dus stop daarmee, als ik die laarzen had gewild, had ik ze wel gekocht en als dit zo doorgaat, kom ik voor straf nooit meer op jullie site.

Ten derde zegt OptimusAd met 'online display op basis van big data' te kunnen mikken op de juiste mensen. (Volgens een vriend die al een mensenleven met databases werkt, moet je tegen managers, financiers, klanten en andere mensen die het maar half begrijpen tegenwoordig gewoon heel vaak 'big data' zeggen; daar gaan ze automatisch eerbiedig van knikken.) Vier specifieke doelgroepen krijgen op hun interesses afgestemde banners voor Jochem te zien, belooft OptimusAd. Aan de data van de doelgroepen komt het bedrijf 'via buitenlandse datahandelaren'. En van Facebook: 'Als je bijvoorbeeld een gratis datingapp installeert, geef je vaak ongemerkt toestemming om alles wat je op je smartphone typt te laten doorsturen naar dataminers.' Of het allemaal mag, is onduidelijk.

De uitslag: vier zetels voor de VVD in Enschede. En 192 stemmen voor de nummer acht, Jochem Stoeten. Daarvan komen er 100 tot 150 uit eigen kring, denk Stoeten. En derhalve een stuk of 42 uit de microtargetingcampagne.

Dat is buitengewoon sneu voor Jochem Stoeten. Misschien zegt het fiasco ook iets over de professionaliteit van OptimusAd en van 'the world's leading online sales expert'.

Bovenal zegt een en ander ook iets over de subjecten van het micromikken: de argeloze mensen die een speciaal voor hen gemaakt filmpje of een op hun behoeften toegesneden reclameboodschap zien langsdwarrelen en denken 'ga toch weg met die ongein, laat me met rust'.

Dat is buitengewoon hoopvol.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.