Commentaar Vertrek Buma CDA

Wat gaat er gebeuren met Buma’s erfenis?

Vindt het CDA zichzelf terug als de verbindende partij in het midden?

Sybrand van Haersma Buma tijdens het partijcongres van het CDA in Concertgebouw De Vereeniging in Nijmegen. Beeld ANP

Sybrand van Haersma Buma zal in eigen kring nog lang te boek staan als de man die het CDA door de donkerste dagen in de partij­geschiedenis loodste. De partij is vaker ten dode opgeschreven, maar nooit werd de ondergang zo tastbaar als in 2012.

Na het treurige einde van Jan Peter Balkenende in 2010 raakten de christen-democraten in het eerste ­kabinet-Rutte zo verstrikt in zichzelf, dat er nog meer kiezers wegliepen dan voor mogelijk was gehouden. De dagen van de stabiele middenpartij met de gegarandeerde brede basis bleken voorbij, zoals ook de PvdA inmiddels heeft ondervonden. Het CDA moet net als andere partijen vechten voor elke stem.

Buma komt de lof toe van de onverstoorbaarheid. Hij pakte vol goede moed het parlementaire handwerk op, koos voor compromisloze oppositie – een primeur in de partijgeschiedenis – en bezorgde het CDA weer wat kleur op de wangen. De ideologische zoektocht naar een wervend verhaal was minder succesvol. ­Buma’s aanhoudende neiging naar een rechts-nationalistisch geluid kwam af en toe geforceerd over en was voor de kiezers niet overtuigend genoeg om PVV en ­Forum voor Democratie de wind uit de zeilen te ­nemen.

De timing van zijn afscheid is niet zonder risico. De coalitie kampt met leegloop: Rutte III verliest na D66-voorman Pechtold opnieuw een architect van het ­regeerakkoord. De vraag wordt zo langzamerhand hoeveel cement er weg kan voordat er scheuren ontstaan.

Het CDA moet intussen zien te voorkomen dat de strijd om het leiderschap ontaardt in nieuwe ideologische twisten. Dan is de partij verder van huis.

Binnen de partij leeft nu vooral de hoop op een overtuigende doorstart, terug naar de bestuurlijke macht in het politieke midden. De tijd lijkt er rijp voor, de kandidaten ook. De pro-Europese toespraak van Wopke Hoekstra was eerder deze maand een signaal dat hij zin heeft om het op te nemen tegen het populisme op de flanken. Ook vicepremier Hugo de Jonge staat niet bekend als een man die de polarisatie zoekt.

Zeker als VVD-voorman Rutte aan zijn laatste kabinet bezig is, komt voor het CDA ruimte in het centrum om de oude rol op te pakken als bindende politieke kracht. Of daar ook grote groepen kiezers op afkomen, hangt in hoge mate af van de stijl, het charisma en de over­tuigingskracht van de nieuwe leider. Voor de bestuurbaarheid van het land kan het geen kwaad als het lukt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden