VERSLAGGEVERSCOLUMNToine Heijmans in Bergeijk

Wat er gebeurt als je bezwaar maakt tegen een huurverhoging: de computer maakt een dreigbrief aan

null Beeld

Fred is in huurstaking: hij weigert de verhoging te betalen die zijn woningcorporatie heeft voorgesteld, niet alleen uit principe (‘huurverhoging in coronatijd is asociaal’) maar ook omdat het Freds budget te boven gaat: € 18 per maand erbij is veel als je rondkomt van een arbeidsongeschiktheidsuitkering aangevuld tot bijstandsniveau, ‘ik leef in feite van de zorg- en huurtoeslag’.

En hij is niet de enige in de buurt.

Met huurstakers weten de algoritmes van Stichting Vestia wel raad: die sturen een dreigbrief. Vestia is de op één na grootste woningcorporatie van Nederland (motto: ‘tevreden huurders in een eerlijke stad’) en de brief aan Freds adres is naast ‘automatisch gegenereerd en daarom niet ondertekend’ ook inhoudelijk het omgekeerde van maatwerk: ‘Als u niet betaalt, schakelen wij een deurwaarder in. (…) De kosten hiervoor zijn € 92,90 plus € 19,51 BTW en komen voor uw rekening’.

Protest. Beeld Toine Heijmans
Protest.Beeld Toine Heijmans

Dreigen met een deurwaarder mag niet, zegt Fred Gerlings: het is zijn wettelijk recht bezwaar aan te tekenen door de huurverhoging niet te betalen. ‘Maar ze doen het gewoon.’ Wat ze ook doen: een computersysteem laten bellen en een automatisch gegenereerde voicemail achterlaten. Fred loopt naar zijn bureau en een dwingende stem vult zijn woonkamer: ‘Wij hebben helaas deze maand uw betaling niet ontvangen. Ter voorkoming van verdere maatregelen verzoeken wij u dringend…’

En: ‘Hartelijk dank voor uw tijd.’

De brieven en het nieuwe telefooncomputersysteem zijn bedoeld om huurders met een achterstand niet verder in problemen te brengen, zegt een woordvoerder als ik erover bel. Maar waarom dan die toon?

Vestia sleept een geschiedenis van derivatenhandel met zich mee en daardoor een miljardenschuld. ‘Vervelend’, zegt Fred, ‘maar omdat zij in de sanering zitten, betalen wij de hoofdprijs’. Hij huurt dit hoekhuis bijna 30 jaar en de staat van onderhoud is, nou ja, ‘je ziet het zelf’.

Huur € 600,67. Gas en licht € 185, ‘het is nogal slecht geïsoleerd’. De bewonerscommissie liet vorig jaar een enquête houden in de buurt en de resultaten waren duidelijk: achterstallig schilderwerk, schimmelvorming, 71 procent van de bewoners is ‘uitgesproken ontevreden’: moeizame communicatie, traag afhandelen van klachten.

Behalve als het om de huurpenningen gaat.

Fred Gerlings. Beeld Toine Heijmans
Fred Gerlings.Beeld Toine Heijmans

Fred is 60. Hij heeft versleten schouders na jaren koerierswerk voor een fietsonderdelenhandel en een metaalbedrijf. Daarvoor was hij businessconsulent. Twee kinderen, gescheiden, een vriendin, drie kleinkinderen. Het leven laat niet met zich sollen, de huurverhoging raakt mensen met de laagste inkomens en de wankelste banen – Freds overbuurvrouw Anita trekt samen met hem op, haar man raakte zijn werk als truckchauffeur al kwijt in de coronacrisis. Ze krijgen geen toeslag meer omdat de huur te hoog werd.

Er is een landelijke actiegroep ‘Wij Weigeren de Huurverhoging’, gesteund door de Bond Precaire Woonvormen, die een ‘stappenplan’ heeft gemaakt. Er zijn huurstakers in Amsterdam, Drachten, Rotterdam - maar echt van de grond wil het niet komen. ‘De mensen zijn een beetje bang hun huis kwijt te raken’, zegt Fred, ‘die dreigbrieven doen hun werk’, en de procedure is ingewikkeld. Hier wonen veel ouderen, ‘die zitten niet snel in de actiemodus’.

Onderwijl weigert de minister, Ollongren, de huren te bevriezen – coronacrisis of niet. Een motie van afkeuring door de Eerste Kamer, de eerste sinds 1875, legt ze naast zich neer. Haar verweer is een ‘stapsgewijze aanpak’ en ‘maatwerk’ voor huurders in problemen: corporaties als Vestia moeten maar gaan praten met de mensen die het niet betalen kunnen. ‘Nou ja’, zegt Abel Heijkamp van de Bond Precaire Woonvormen, ‘die moeten dan dus met 800 duizend mensen maatwerkgesprekken voeren, zie jij dat gebeuren?’

€ 92,90 plus € 19,51 BTW. Beeld Toine Heijmans
€ 92,90 plus € 19,51 BTW.Beeld Toine Heijmans

Onderwijl krijgen huurstakers als Fred niet-ondertekende aanmaningen toegestuurd, en computerstemmen op hun voicemail – niet alleen bij Vestia trouwens, ook van De Key, De Alliantie en Rochdale gaan automatisch gegenereerde brieven rond met duidelijk het woord ‘deurwaarder’ erin.

Maar steeds meer bedrijven krijgen wel huurverlaging om ze door de coronacrisis te slepen, vaak geholpen door de rechter.

Ach, volkshuisvesting. Zo ouderwets. Wat hier gebeurt, is de nasleep van een tijd waarin de corporaties zich neoliberaal en marktgericht moesten gedragen – het simpel bieden van betaalbare woningen voor de mensen die dat nodig hebben, is er wat bij ingeschoten. Het zijn ‘cijfergoochelaars’ geworden, zegt Fred – de overkapping van zijn terras, die hij zelf bouwde, rekent Vestia inmiddels mee in de huurpunten (plus 8), ‘zelfs daar moet ik dus voor betalen’.

Vestia wil van de woningen af. Fred hoopt op een corporatie die wel doet waar ze voor is opgericht – die zijn er. Er zijn er zelfs die de huur dit jaar bevriezen. Dat mag van de minister.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden