column Bert Wagendorp

Wat de milieuridders Klaver en Jetten niet voor elkaar kregen, lukte PBL en CPB met gemak

Woensdag verschenen twee doorrekeningen van het concept-Klimaatakkoord van Ed Nijpels, van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB). De toekomst is in nevelen gehuld, maar gelukkig hebben we de planbureaus. Het CPB kwam wel met de volgende disclaimer: ‘De gepresenteerde effecten zijn ramingen en dus onzeker.’ Onzekere ramingen of niet, het staat wel vast dat de beoogde verlaging van de CO2-uitstoot (49 procent ten opzichte van 1990 in 2030) met de maatregelen uit het concept-akkoord niet wordt gehaald.

Daarom kwamen premier Rutte en minister van Economische Zaken en Klimaat een paar uur na publicatie van de rapporten naar Nieuwspoort, om uit te leggen wat ze daaraan gingen doen. Daarna konden de PBL en CPB opnieuw beginnen. De geschetste koopkrachtplaatjes kloppen niet meer, omdat het kabinet huishoudens minder en de industrie meer gaat belasten – er zitten verkiezingen aan te komen. De geschatte vermindering van de industrie-uitstoot was ook op slag waardeloos, want er komt zowaar een CO2-heffing.

Klaas Dijkhoff (VVD) had dus gelijk met zijn voorspelling in De Telegraaf dat de kans dat hij het akkoord letterlijk ging uitvoeren ‘nihil’ was – waarschijnlijk was Klaas thuis ook al even aan het doorrekenen geslagen.

CDA en VVD waren lang faliekant tegen een CO2-heffing voor de industrie, een standpunt dat was ingefluisterd door de werkgevers van VNO-NCW. Maar wat de milieuridders Klaver (GL) en Jetten (D66) niet voor elkaar kregen, lukte PBL en CPB met gemak. Voortschrijdend inzicht, zullen we maar zeggen. Hoe hoog de heffing wordt is nog onbekend, maar in Frankrijk en Duitsland ligt die respectievelijk op 44 en 40 euro per ton CO2 en De Nederlandsche Bank verklaarde in oktober dat met 50 euro de vervuilers ook nog niet massaal vertrekken naar Tokkibokkiland omdat het daar gratis is.

Ook mooi: de kosten vallen flink mee. Geen 3 tot 4 miljard per jaar, maar 1,6 tot 1,9 miljard. In sommige segmenten (mobiliteit) leveren de plannen zelfs geld op. Op deze manier komt T. Baudet nooit aan zijn 1.000 miljard aan kosten tot 2050, maar daar vindt hij vast wel wat op.

De afgelopen maanden concentreerde het klimaatdebat zich niet op de noodzaak van de uitstootvermindering, maar op wat maatregelen de hardwerkende Nederlander zouden gaan kosten. De Telegraaf en Elsevier schetsten doemscenario’s waarin Nederland veranderde in een duurzaam en klimaatneutraal derdewereldland vol leeggeplukte en naar gehaktballen smachtende burgers. Nu moeten ze weer wat nieuws verzinnen om de onvrede te voeden – ook dat zal best lukken, de rattige Wierddukjes zijn niet voor één gat te vangen.

Eind april komt het kabinet met een definitief Klimaatakkoord, waarmee we volgens Rutte de komende tien jaar vooruit kunnen en zoveel ‘tonnen halen’ dat het moet lukken met de 49 procent van 2030 – waarna we kunnen doorstoten naar de beoogde 95 procent in 2050, zonder failliet te gaan.

Ondanks alle onzekerheden ben ik daar wel optimistisch over. Je hoort mensen elkaar vaak napraten dat ‘rechts’ momenteel het debat bepaalt in Nederland, maar in het klimaatdiscours merk je daar weinig van. Integendeel, daar wordt rechts steeds linkser – Ruttes woorden tijdens de persconferentie hadden zomaar uit de mond van Jesse Klaver kunnen komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.