OPINIEMeelezers

Wat de lezers willen weten over verpleeghuiszorg en tegengeluiden

In deze rubriek reageert de redactie op wat er leeft onder lezers. Deze week: verpleeghuiszorg.

In verpleegtehuis De Tweemaster in Maassluis werd eind juni de bezoekregeling meteen weer stopgezet nadat bewoners besmet bleken met het coronavirus.Beeld Marcel van den Bergh

Antropoloog Anne-Mei The raakte vorige week een gevoelige snaar met haar essay over verpleeghuiszorg. Houd op met de eenzijdige focus op de veiligheid van bewoners en op het coronavirus en geef meer aandacht aan de kwaliteit van leven, betoogde ze. Daarmee verwoordde The de gevoelens van veel lezers die hun (soms schrijnende) ervaringen hadden gedeeld in de brievenrubriek. Familieleden noodgedwongen vanachter glas bezoeken, geen omhelzing, geen wandeling, geen kopje koffie en onbegrip bij opa en oma.

Ook zorgprofessionals kropen in de pen, zoals ouderengeneeskundespecialist Bart Broersma, die opmerkt dat The ‘wel erg gemakkelijk’ met het vingertje wijst. Immers, het coronavirus is nog niet weg en dat de kans dat bezoekers het meenemen, is nog steeds reëel. Met potentieel dramatische gevolgen: naar schatting is van de (bekende) coronagevallen in de verpleeghuizen tot zo’n 18 procent overleden. Hij vreest dat bij een tweede golf de verpleeghuizen opnieuw achteraan zullen staan bij de verdeling van mondkapjes, handschoenen en schorten.

Volgens Broersma moeten we ook het (laagbetaalde) personeel niet vergeten, van wie sommigen zelf kwetsbaar zijn, of een kwetsbare partner hebben. ‘Daarmee lijkt het morele dilemma rond de coronamaatregelen op het zogeheten tramprobleem: wie gooien we ervoor?’

Broersma’s vakgenoot Mirjam Bezemer haalt The’s verhaal juist instemmend aan, en geeft toe dat ze in het begin van de pandemie een ‘schrikreactie’ vertoonde. ‘We hielden ons vast aan de veiligheidsmaatregelen en gingen het gevecht aan om de schaarse persoonsbeschermende middelen.’ Ze schrijft over de dilemma’s die ontstonden en noemt het ‘intens verdrietig’ dat het welbevinden van ouderen was vernauwd tot ‘niet ziek worden door covid-19’.

Na lang hiermee geworsteld te hebben, kwam het verpleeghuis van Bezemer uiteindelijk tot een ‘ethisch kompas’. Uitgangspunt is ‘ja, het kan’, gevolgd door de vraag: hoe kan dat zo veilig mogelijk? Volgens Bezemer is het resultaat blijdschap en opluchting bij de ouderen en hun naasten, en meer plezier in het werk.

Broersma ziet het somberder in. ‘Het voelt alsof we letterlijk dood kunnen vallen hier.’

Tegengeluiden

‘Het wordt hoog tijd dat er aandacht besteed wordt aan het feit dat het Nederlands bestuur volledig de weg kwijt is.’ En: ‘Een virus dat geen virus is (...) de vele vele doden door de lockdowns waar niemand over praat (...) het nieuws en de kranten die volledig lijken mee te doen in de propaganda van de virushoax. Waar iedereen zelf bij is, maar niemand let op.’

De laatste tijd krijgt de redactie veel mails waarin lezers meer aandacht vragen voor ‘tegengeluiden’, bijvoorbeeld van de groepen Viruswaanzin en De Andere Krant. Sommige op hoge poten maar even vaak keurig gestelde vragen over de zin en onzin van bepaalde theorieën.

Omdat we ons afvroegen hoe representatief deze mails zijn voor onze abonnees, besloten we voor de eerste keer met de Open Redactie een peiling te houden over tegengeluiden, wantrouwen jegens de overheid en complottheorieën.

Normaal gesproken gebruiken we de Open Redactie vooral om te vragen aan welke artikelen lezers de voorkeur geven. Een belangrijke kanttekening: de deelnemersgroep die we nu hebben is niet representatief voor onze abonnees; hier werken we aan.

Toch willen we u de uitkomsten niet onthouden. Slechts een enkeling blijkt namelijk te geloven dat er een verband is tussen corona en 5G of dat het virus afkomstig is uit een lab. Maar: zo’n 6 procent van de 1.487 respondenten gelooft dat of twijfelt erover of de Nederlandse overheid de pandemie gebruikt als voorwendsel om vrijheden te kunnen beperken. Ook geeft 10 procent aan te geloven dat het coronavirus niet dodelijker is dan de normale griep, of zegt daaraan te twijfelen.

Dat bevestigt een beetje wat we al dachten: complotdenkers pur sang hebben we nauwelijks onder de abonnees, maar er is zeker een groep met wantrouwen jegens de overheid. Met name de uitleg van het coronabeleid door het RIVM en de coronaspoedwet roepen bij deze groep wantrouwen op, blijkt uit de toelichting die de deelnemers geven.

De meerderheid van de deelnemers vindt dat we zowel 5G-coronacomplotdenkers als critici van het RIVM die ingaan tegen de wetenschappelijke consensus niet te veel aandacht moeten geven. Maar, en dat is het interessante: er is ook een zeer grote minderheid die het daar niet mee eens is. Zij willen dat we beide behandelen in de krant, maar vinden dat we daarbij zeer kritisch moeten zijn, bijvoorbeeld door theorieën van de critici in context te plaatsen en in zo’n artikel feitelijke onjuistheden in theorieën te benoemen.

Ten slotte nog een terechtwijzing van enkele deelnemers: als het gaat over het RIVM-beleid in coronatijd – maar ook over elektromagnetische straling – bestaat er nog geen wetenschappelijke consensus. Het is in dat geval dus ook niet verstandig om critici per definitie af te wijzen. Beter kun je punt voor punt hun kritiek wegen, om zo een platform te zijn voor een inhoudelijke discussie. 

Wilt u ook meedenken met de redactie? Meld u dan aan op openredactie.volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden