Kort & goed (of niet) Daniël Samkalden - Nova

Wat bepaalt de levenskoers, vraagt debutant Samkalden zich af in nuchter én poëtisch Nova (vier sterren)

De eigenzinnige sterrenkundige Julie heeft een briljante ingeving over het splitsen van elementaire deeltjes. In één keer schrijft ze het uit, ‘zonder denkpauzes helemaal naar het einde toe, naar de complete afronding van het simpele, schone idee.’

Met dat idee schopt ze het tot aan de tafel van een talkshow, waar ze nogal potsierlijk het hof wordt gemaakt door de theatrale televisiebioloog Thomas, die daarmee publiekelijk zijn eigen neergang inzet. De gedesillusioneerde schrijver Maarten beschrijft dat weer in het boek over Thomas, dat hij – tegen wil en dank - in opdracht van zijn opportunistische uitgever schrijft.

Daniël Samkalden (1979) stuurt deze personages vervolgens de hele wereld over, van Afrika naar Amerika. Maar de concrete verwikkelingen doen er niet al te veel toe in dit debuut. Het is Samkaldens stijl die opvalt. Droog en tragikomisch schrijft hij in Nova over het alledaagse en minder alledaagse geploeter van zijn personages - neem de tergende gesprekken die Maarten voert met zijn uitgever (‘Het is geen schande een keertje naar je publiek toe te schrijven, Maarten’) om over te schakelen naar een abstracte en poëtischer trant als de personages zich in hun binnenwereld keren. Samkalden permitteert zich dan veel witregels en half-aforistische mijmeringen: ‘Alles blijft op z’n eigen plek. De hele kosmos. Niets vliegt uit de bocht. Een wonder.’

Dat nuchtere en dat dichterlijke wisselen elkaar ongedwongen af; als vanzelf vloeit alles in elkaar over, waardoor ook het grotere verhaal blijft stromen. Uit die soepele wisseling van stijlregisters spreekt een zelfbewuste beheersing, zeldzaam voor een debutant. Kalm doch ferm loodst Samkalden je mee; dit is iemand die weet wat hij doet.

Dat blijkt ook uit de strakke compositie – Nova is opgedeeld in vier delen, als de kwartieren van de maan. Geen enkel detail lijkt betekenisloos. En dat vraagt om herlezing; terugbladeren in de hoop het antwoord te vinden op de vraag die Samkalden tussen de regels door nog even opwerpt: wat bepaalt de koers van een leven? Is dat de stand van de maan? Toevallige ontmoetingen? Of een nieuwe ster, onverwacht oplichtend vanuit het niets?

Daniël Samkalden: Nova
De Bezige Bij; 285 pagina’s; € 19,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.