verslaggeverscolumn Toine Heijmans

Was ik de directeur van Vestia, dan kocht ik de grootste bos rode rozen ooit en belde samen met de wethouder aan bij mevrouw Pelger

Mevrouw Pelger moet weg, en snel wat, het is beter voor de buurt. De dagvaarding ligt op tafel. Zij noch haar huis hebben iets misdaan maar de buurt is zwak, vinden de woningbouw en de gemeente: rijp voor de sloop.

Grarda Pelger is van 1939 en in prima conditie, haar huis is van 1903 en in prima conditie, ze woont er al zeven decennia en de keuken is vrijwel nieuw. Niks mee te maken: Rotterdam Zuid moet een upgrade krijgen. Meer dure huizen, meer dure mensen, vaarwel sociale huur.

Blijkt die zwakke Tweebosbuurt ineens heel sterk: het verzet van de huurders is zo groot dat de woningcorporatie Vestia er nu honderdvijftig voor de rechter daagt omdat ze niet willen vertrekken. Met rugdekking van de stad, z’n tien wethouders en hun woonvisie – het is een naar verhaal.

Als ik vraag naar Grarda’s achtergrond zegt ze: ‘ik ben een rooie’. Haar opa was bij de Sociaal Democratische Bond van Domela Nieuwenhuis. Komt goed uit, want de huidige socialisten van de PvdA vieren deze week hun 125-jarig bestaan, en grijpen graag terug op de rode wortels. ‘Een fatsoenlijke woning is zo schaars geworden dat de woningnood terug is’, schrijft Lodewijk Asscher nog maar eens in Het Parool.

Grarda Pelger. Beeld Joke Schot

Bezópen

Droom en daad – ook de PvdA tekende hier voor sloop, en GroenLinks; samen hebben ze nu vier wethouders. ‘Het is bezópen’, zegt mevrouw Pelger. En ze gaan een kwaaie aan haar hebben.

Want is die buurt wel zwak? Thuis bij An Rook en Wim Leewis komt hóp een ‘belevingsonderzoek’ op tafel van bureau Maroned: ‘leven mensen harmonieus samen en betekenen veel voor elkaar’, ‘zeker geen doorgangsbuurt’. En hóp daar is een brief van prof. ir. Jouke Post, de architect verantwoordelijk voor de laatste renovatie in 1984, die na een bezoek concludeert: ‘ik was verrast door de goede staat van zowel de bouwblokken als de woningen’ en: ‘prima leefbare buurt’.

An en Wim bewonen een frisse vierkamerwoning met behoorlijke tuin en schuur, en toch ‘verouderd en sleets’, aldus Vestia in een brief. Ze zijn gepensioneerd. Ze kennen de slechte tijden, de junks, de rellen, ze kwamen hier in ’74. Ze krijgen zesduizend euro en een urgentieverklaring als ze verdwijnen voor het einde van het jaar.

An: ‘Ze willen godbetert bouwen voor sociale stijgers. Wij zijn kennelijk afgeschreven.’

Wim: ‘Ze kennen de buurt niet, ze weten niet welke kwaliteit de woningen hebben.’

An: ‘Wat ze willen is: alle hoofddoekjes de deur uit.’

‘Prima leefbare buurt’. Beeld Toine Heijmans

Zwart gat

Deze buurt is een zwart gat van armoede en ellende, blijven stad en woningbouw herhalen. Wethouder Bas Kurvers, een ambitieuze VVD’er, vertelde het AD: ‘Als je goed kijkt zie je de ratten gewoon lopen.’ Tijdens de eerste rechtszaak tegen dertien bewoners, twee weken terug, haalde de advocaat van Vestia er de Cito-scores van de basisschool bij: alweer een teken van sociale zwakte. Hóp: document op tafel waaruit blijkt dat de basisschool juist buitengewoon presteert.

Woningcorporaties hebben één taak: het bieden van goede, betaalbare huizen aan degenen die niet veel betalen kunnen. De geschiedenis van Vestia is bekend: ver van die missie afgedreven, verblind door het grote geld, nu worstelend met een miljardenschuld. Waarom willen ze dan zo graag slopen?

‘Omdat het ze 27 miljoen oplevert aan teruggave van de verhuurdersheffing’, zegt Wim.

Hij neemt me mee naar buiten en wijst de zwakke plekken aan: dat blok kan weg, dat ook. Maar veel kan blijven, ‘de hele buurt hier heeft energielabel C’. Pal achter de Hilledijk verrijst een nieuwe yuppenwijk, met koophuizen van vier ton, ‘prima voor de sociale stijgers’.

Maar zij zijn rooie Rotterdammers en die wijken zomaar niet. Die weten dat ze Zuid mee hebben opgebouwd. ‘Het was slimmer geweest als ze eerst met ons hadden gepraat.’

Drie keer kwam de woonbegeleider van Vestia op bezoek bij mevrouw Pelger, om over haar vertrek te praten. Hij was welkom. Nu leest ze in de dagvaarding: ‘Gedaagde weigert gelegenheid te geven voor huisbezoek’. Dat is bedrog, tegenover een vrouw van 80 jaar. De vrouw die de kinderen Taoeuch van hiernaast belangeloos bijles gaf en huiswerkbegeleiding, opdat ze allemaal sociaal konden stijgen. Die een steun is voor haar Bulgaarse buurvrouw Violetta. Die hier 74 jaar woont – iets wat Vestia bestrijdt, want daar tellen ze haar kinderjaren niet mee.

Pijnlijk. Op z’n minst.

Upgraden is best een goed idee. Maar hier maken gemeente en woningbouw een klassieke fout: ze gebruiken de tactiek van de verschroeide aarde en zien de bewoners als sluitpost van een doordraafbeleid. Ze organiseren hun eigen verzet. Was ik de directeur van Vestia, dan kocht ik de grootste bos rode rozen ooit, en belde samen met de wethouder aan bij mevrouw Pelger om het goed te maken en oude foto’s te bekijken.

En daarna helemaal opnieuw beginnen.

An Rook en Wim Leewis. Beeld Toine Heijmans
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden