Was Balkenende maar de premier van Irak!

Wat wil men met het rapport-Davids bereiken? Wie kan me vertellen wat het nut is geweest van die commissie?

De column van Kader Abdolah lees ik bijna altijd graag. Kader is een collega-schrijver en een lotgenoot. Hij en ik zijn beiden gevlucht. We komen uit twee buurlanden die destijds in oorlog met elkaar waren. Hij vluchtte weg van de islamitische regering van wijlen imam Khomeini in Iran en ik vluchtte voor de seculiere regering van wijlen Saddam Hoessein van Irak.

Wij vluchtten beiden omdat we het, op zijn zachtst gezegd, niet eens waren met onze leiders.
Kader eindigt zijn column, onder de kop ‘Magere brief’, als volgt: ‘De brief, die brief, die langverwachte brief van Balkenende is flauwekul. Hij moet met een nieuwe brief komen waarin expliciet deze zin staat: ‘Ik bied mijn oprechte excuses aan het Iraakse volk aan.’ Ook is het de plicht van het parlement om zijn excuses onomwonden aan het Iraakse volk aan te bieden. Dat is de juiste waarheidsvinding die de pijn van iedere Irakees zal verzachten.’

Verbazing
Ik ben hier verbaasd over en lees de column voor de tweede keer. Mijn verbazing stijgt. Niet omdat de helft van zijn artikel een herhaling is van de informatie die is doorgedrongen tot in alle poriën van het Nederlandse volk. Ook niet omdat hij niet scherp is. Mijn wenkbrauwen zijn omhooggaan omdat Kader Abdolah een scherpe ommekeer maakt. Hij was toch altijd vóór die oorlog, zijn columns waren vol lof over Bush en hij hoopte dat Bush het karwei zou afmaken door ook in Iran ‘regime change’ te realiseren.

Zelfs na de oorlog blijft Abdolah voor Bush kiezen. Op 1 november 2004 schrijft hij in zijn column ‘Bush of Kerry’ dat hij voor Bush is en niet voor de zachtzinnige democraat: ‘Aan het begin van de oorlog, toen Bush Bagdad bombardeerde, konden de geestelijken van Iran niet meer slapen van angst, ze wisten dat zij straks aan de beurt zouden zijn. Toen Saddam viel, vielen zij ook bijna, maar toen Bush in een moeras terechtkwam, kwamen de ayatollahs weer overeind en werden brutaler dan ooit. De Iraanse bevolking verloor zijn hoop op vrijheid. En de opkomende democratie werd in een kist gestopt.

Het valt niet uit te leggen, het is nu eenmaal zo. Als Bush verliest, wint de islam. Een donkere islam.’

Te weinig
Misschien is Kader Abdolah nu gefrustreerd omdat Amerika en het Westen, in zijn optiek, te weinig doen om de opstand in Iran te steunen. De opstand die de hoop van het Iraanse volk doet oplaaien. Dat begrijp ik en ik kan zijn machteloosheid meevoelen. Maar om nu alle schuld van de Iraakse ellende bij Amerika en Balkenende te leggen, vind ik niet rechtvaardig, niet reëel en ook niet netjes. Daarmee schaart Kader zich op ongenuanceerde wijze in het linkse kamp. Daarmee bedoel ik niet de scherpzinnige linkse schrijvers die zaken kunnen beargumenteren, maar de mensen die door blinde haat voor Amerika elke vijand van Amerika, met uitzondering van enkele islamdespoten, als progressief zien.

Als ik terugblik op wat Nederland sinds 2003 voor Irak heeft gedaan, kan ik een hele waslijst maken. Te beginnen bij de deelname van Nederlandse militairen en bedrijven aan de wederopbouw. Denk ook aan de opvang van tienduizenden Iraakse vluchtelingen die hier, net zoals Kader en ik destijds, hun heil hebben gezocht en gevonden.

Gifgassen
Natuurlijk zijn er Nederlandse bedrijven en personen zoals Frans van Anraat die misdaden hebben begaan jegens het Iraakse volk door gifgassen aan Saddam te leveren waarmee hij onder meer een deel van zijn volk wilde uitroeien. Het was trouwens Nederland dat van Anraat berechtte en gevangen zette.

Balkenende hoeft zich niet te schamen en hoeft zijn excuus niet aan het Iraakse volk te bieden.

Uit het Iraakse volk kwam een despoot naar voren (niet uniek in de geschiedenis van Irak) die Saddam Hussein heette en die veel voordelen voor zichzelf, zijn clan, zijn regering en bevriende machthebbers creëerde en grote delen van de bevolking terroriseerde. Ook massavernietigingswapens schuwde hij niet. Miljoenen mensen werden slachtoffer, niet alleen in Irak, maar ook in de buurlanden en uiteindelijk in alle hoeken van de wereld.

In de 35 jaar dat hij aan de macht was, veranderde hij alle structuren in het land, ook de culturele en morele structuren. Hij kloonde zich als het ware in miljoenen Irakezen die allemaal zijn eigenschappen hadden. De problemen die hij de afgelopen decennia heeft geschapen, kunnen niet in korte tijd worden opgelost. Natuurlijk hebben de Amerikanen fouten gemaakt, maar die fouten kwamen pas nadat ze Saddam van zijn troon stootten. Ze hadden geen idee hoe ze moesten handelen.

Genekt
Hun arrogantie en domheid hebben hen genekt en hun gezag ondermijnd. En daarvan hebben de terroristen, die onder de vlag van de islam opereren, misbruik gemaakt door het volk te terroriseren, nu nog steeds.

Ik zou graag willen dat Balkenende premier van Irak werd en dat zijn kabinet over Irak zou regeren. Maar dat is een onhaalbare wens.
En ik begrijp niet wat bepaalde partijen in Nederland bezielt om jaren later zo’n commissie in het leven te roepen, en dan dagen, weken, maanden en jaren te blijven bakkeleien over iets dat helder is en niet herderder kan worden.

We weten toch dat Nederland niet zonder de grote machten kan opereren. Nederland is lid van de NAVO en de Europese Unie. Nederland kan niet achterblijven bij internationale besluiten. En we weten dat Amerika en Groot-Brittannië het hoogste woord hebben bij zulke internationale beslissingen. Straks ook in Afghanistan. Daarmee zullen we hetzelfde beleven als met Irak.

Deugd
Wat wil men met het rapport-Davids bereiken? Wie kan me vertellen wat het nut is geweest van die commissie? De commissie meent dat het kabinet in 2002 en 2003 over genoeg kennis beschikte om te kunnen concluderen dat de Amerikaanse aanval op Irak juridisch niet deugde.
Deugde de aanval van 1991 op Saddam wel en waarom? Omdat Saddam Koeweit had bezet? Maar Saddam heeft ook acht jaar oorlog tegen het buurland Iran gevoerd. Waarom wilde geen land daar iets tegen doen. Koeweit telt nog geen miljoen mensen, maar de VN vond het een enorme deugd om Saddam uit Koeweit te verjagen.

En het Iraakse volk mocht creperen. Zeker 16 miljoen van de 20 miljoen Irakezen zaten als ratten in Saddams netten in eigen land. Ze waren zijn gijzelaars, gevangenen en slachtoffers. Dat mocht allemaal van de VN en alle lidstaten. Ze geloofden Saddam als hij zei dat hij en zijn volk één waren. Ja, Saddam zag zijn volk als onderdeel van zichzelf, van zijn heerschappij. Dat mocht van iedereen tot aan de invasie van Irak in Koeweit in 1990. Een paar maanden lang was het geweten van de wereld wakker en werd Saddam beschouwd als boosdoener. Na de bevrijding van Koeweit werd hij weer een respectabel staatshoofd en mocht hij zijn volk weer mishandelen.

Ik kan er niets aan doen, maar langzaam verlies ik mijn geloof in de mensheid. Mijn geloof in de politiek heb ik al lang geleden verloren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden