Opinie Wiet

Waarschuwing op zakje nederwiet om psychosen tegen te gaan

Een thc-gehalte 15 procent in cannabis is te hoog. Verlaag het naar 10 om psychosen tegen te gaan, betogen psychiaters en hoogleraren Jean-Paul Selten, Lieuwe de Haan en Jim van Os.

Een wietteler verzorgt zijn wietplanten. Beeld Gabriel Eisenmeier

Veroorzaakt cannabis psychosen of is het een onschuldig middel? Het wetenschappelijk tijdschrift Lancet Psychiatry publiceerde deze week een grootschalig onderzoek, uitgevoerd in vijf Europese landen, dat een nieuw licht op deze zaak werpt. Als een hogere dosis meer risico geeft op een ongunstige uitkomst, dan ondersteunt dat de opvatting dat een bepaalde stof een oorzaak is. Omdat, bijvoorbeeld, het risico op longkanker stijgt met het aantal gerookte sigaretten, wordt roken als oorzaak van longkanker gezien. De studie in Lancet Psychiatry laat er geen twijfel over bestaan: hoe vaker blowen en hoe sterker de joint (hoe meer thc, het voornaamste werkzame bestanddeel), hoe hoger het risico op psychose. Vooral in de Nederlandse wiet is het thc-gehalte torenhoog.

18-35 jaar

Jaarlijks ontwikkelen 3.000-4.000 Nederlanders een ernstige psychotische stoornis. De kans om ooit in je leven een ernstige psychose te krijgen bedraagt ongeveer 1 procent. De patiënt meent bijvoorbeeld dat zijn computer wordt gehackt, dat er op televisie over hem wordt gepraat en hoort stemmen van niet-aanwezige personen. Ernstige psychosen beginnen meestal tussen het 18de en 35ste jaar en gaan gepaard met aanzienlijke problemen.

De oorzaak is een combinatie van erfelijke en omgevingsfactoren. Omdat een groot aantal studies heeft aangetoond dat personen die cannabis gebruiken een verhoogd risico lopen om later een psychotische stoornis te krijgen is cannabis waarschijnlijk een belangrijke omgevingsfactor. Het risico op psychose is vooral hoger voor jongeren die vóór de leeftijd van 18 jaar beginnen met blowen.

‘Bijverschijnsel’

Wij schrijven niet voor niks ‘waarschijnlijk’. Als gebruikers een hoger risico lopen, betekent dit nog niet automatisch dat het door het cannabisgebruik komt. Aangezien de stemming en het functioneren in de jaren vóór de eerste psychotische episode al achteruitgaan, is het denkbaar dat personen in deze periode cannabis gebruiken om zich beter te voelen en dat de latere psychose ook wel was ontstaan als ze het middel niet hadden gebruikt. Cannabis is in deze visie een niet-oorzakelijk ‘bijverschijnsel’.

Het is aannemelijk dat beide verklaringen waar zijn: dat cannabis bij de ene persoon een giftige stof is die mede het ontstaan van de psychose veroorzaakt en bij de andere een bijverschijnsel. De publicatie in Lancet Psychiatry stelt dat het aantal nieuwe gevallen van psychose in Amsterdam met 50 procent kan dalen als er geen cannabis meer gebruikt wordt, maar het is aannemelijk dat het werkelijke percentage lager is, omdat sommige cannabisgebruikers ook wel een psychose hadden gekregen zonder te blowen.

Maar het is hoe dan ook tijd voor actie. In de eerste plaats goede voorlichting. Als je een pakje sigaretten koopt word je gewaarschuwd, maar tieners die ergens hasj kopen worden niet gewaarschuwd voor een psychose die niet overgaat als je met het spul stopt.

In de tweede plaats handhaving en aanscherping van de bestaande regels. In de huidige regelgeving wordt cannabis met een thc-gehalte van 15 procent of meer beschouwd als een harddrug. En volgens de huidige regels is de verkoop van harddrugs in een coffeeshop verboden. Het handhaven van deze regels vermindert de kans op het ontstaan van een ernstige psychose. Op grond van de nieuwe bevinding beschreven in het artikel in Lancet Psychiatry verdient het aanbeveling de bovengrens voor thc op 10 procent te stellen.

Overdreven? Door adequate maatregelen is het jaarlijks aantal verkeersdoden in Nederland gedaald van meer dan 3.000 in 1972 naar 613 in 2017. Laten we zoiets ook gaan doen tegen ernstige psychosen.

Jean-Paul Selten (GGZ Rivierduinen en Universiteit Maastricht), Lieuwe de Haan (Amsterdam Univ. Med. Centrum) en Jim van Os (Univ. Med. Centrum Utrecht) zijn psychiater en hoogleraar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.