Column Aleid Truijens

Waarom zou je schoolbesturen niet verplichten die 94 miljoen te gebruiken om zichzelf aantrekkelijker te maken als werkgever?

Zou die 94 miljoen ter bestrijding van de werkdruk, die basisscholen nog dit jaar krijgen, een poging zijn van minister Arie Slob om vlak voor de komende staking het morrende onderwijsvolk te paaien en hun argumenten te ontnemen? Zodat het niet-lesgevende maar evenzeer morrende volk kan zeggen: hoezo, staken? Jullie worden in de watten gelegd! Ga eens aan het werk, beroepsklagers! Alsof ík geen werkdruk heb.

Ik weet het niet. Het lijkt me geen berekenend type, deze goedhartige oud-onderwijzer. Hij heeft heus zijn best gedaan om er zo veel mogelijk uit te slepen voor het onderwijs. Maar ja, de coalitie heeft andere prioriteiten. Een extraatje is het niet, de halve ton die basisscholen erbij krijgen; het geld was al toegezegd en wordt nu twee jaar naar voren gehaald.

Natuurlijk, de scholen kunnen het goed gebruiken. Maar een oplossing voor het lerarentekort is het niet. In het ergste geval zullen lapmiddelen de oplossingen uitstellen. Scholen mogen zelf bedenken hoe ze het geld besteden, als het maar de werkdruk verlicht. Ze zullen geen extra leerkracht aanstellen – die is toch niet te vinden – maar een extra onderwijsassistent of conciërge. Die zetten ze dan, als er een leraar ziek is, voor de klas. Dat is geen goed idee. Die mensen doen nuttig werk, maar leerkrachten kunnen ze niet vervangen.

Scholen kunnen er ook een stapel iPads voor kopen. Zet de kinderen daarachter en het is meteen muisstil in de klas. Helaas, ook iPads kunnen de juf of meester niet vervangen. Het niveau van het basisonderwijs, dat direct samenhangt met het opleidingsniveau van de leerkracht, zal door beide oplossingen dalen.

Dat mag niet gebeuren. ‘Onderwijs is voorwerp van aanhoudende zorg’ voor de overheid, zo zegt de Grondwet plechtig. De overheid moet zorgen dat alle kinderen dagelijks onderwijs krijgen, van goede kwaliteit. Kinderen onverwachts naar huis sturen en onbevoegden voor de klas zetten mag dus wettelijk niet. Ook is de overheid, die graag ziet dat alle ouders werken voor de kost, dan onbetrouwbaar.

Tegenwoordig lijkt ‘aanhoudende zorg’ te betekenen: voortdurende bezorgdheid. Zeg ‘onderwijs’ en een zorgelijke frons verschijnt op menig voorhoofd. Hoofdpijndossier. Van dat idee moeten we eens af. Je zou bijna vergeten dat het afwisselend en zinvol werk is, waarin veel mensen plezier hebben.

Waarom zou je schoolbesturen niet verplichten dit geld te gebruiken om zichzelf aantrekkelijker te maken als werkgever? Allereerst door de mutsige, onterechte reputatie van ‘fijn knutselen met kinderen’ af te schudden. Dat doe je niet door een reclamebureau in te huren. Imago volgt de werkelijkheid, niet andersom. Je zult gemotiveerde, goed opgeleide mensen – ook academici – moeten verleiden bij jou te komen werken. Die trekken dan weer geestverwanten aan.

Die werknemers zijn er echt wel. Ze komen niet per se direct van de pabo. Vaak zijn het veertigers met schoolgaande kinderen, die na een jaar of twintig genoeg hebben van het management, de sales of de financiële wereld. Ze zoeken werk dat maatschappelijk nut heeft, ze willen iets betekenen voor anderen. Volgens Het Schoolbureau, dat zijinstromers en herintreders begeleidt, heeft zo’n 40 procent van de beroepsbevolking weleens aan het onderwijs gedacht.

Veel scholen staan gek genoeg niet te springen om zijinstromers aan te nemen. Die kosten de school een hoop tijd, worden vaak eigenwijs of arrogant gevonden en zouden ‘de onderwijscultuur’ niet kennen – wat mij verfrissend lijkt. De helft van de nieuwkomers houdt er binnen vijf jaar mee op. Dat is doodzonde. Stop geld in deze groep, begeleid hen goed, benut hun kennis en motivatie, en het hele lerarentekort is opgelost.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.