Verslaggeverscolumn In Gasselternijveen en Arnhem

Waarom zou een boerin niet het podium beklimmen met haar verhaal?

Agnes wil onwetende burger bijspijkeren over het boerenleven.

Boerin Agnes gaat het the­ater in. Als advocaat Gerard Spong het doet, schrijver Geert Mak en ook neuropsycholoog Erik Scherder, waarom zou een boerin dan niet het podium beklimmen met haar verhaal?

Daartoe aangespoord door boerenzoon en nanobioloog Peter Peters, staat de 38-jarige melkveehouder uit Drenthe zondagmiddag in het Musis stadstheater in Arnhem. Haar knalrode jurk verhult niet dat ze hoogzwanger is. Het is de eerste voorstelling van een tournee waarmee ze de onwetende burger wil bijspijkeren over het boerenleven. ‘Er zijn nog mensen die denken dat we op een krukje onze koeien melken.’

De nanobioloog ziet in mei dit jaar op tv de tranen van Agnes Lensing-Van de Ven. In het programma Onze Boerderij vertelt ze dat het kantje boord is voor haar bedrijf. Met haar man Albert onderneemt Agnes noodgedwongen allerlei nevenactiviteiten als schooleducatie, dagvoorzitterschap en klussen bij een collega veehouder.

Het gestruggel van het jonge gezin met twee kleine kinderen raakt Peters, vooral omdat dit boerenbedrijf volgens hem ‘een van de meest innovatieve van Nederland is’. Boeren zijn meesters in mopperen aan de keukentafel, zegt hij. Daarbuiten wordt veel over hen geklaagd. Terwijl volgens de universiteitshoogleraar het gros, politici incluis, geen idee heeft van het verhaal achter de melk, de aardappel of het varken. ‘Jij kan daar verandering in brengen. Je bent communicatief, hebt een sterk verhaal, ga het theater in, ik zal je coachen’, zegt de hoogleraar tegen de boerin.

Agnes' theaterdebuut.

Als eerste boerin die in 2007 mee deed aan het kijkcijferkanon Boer zoekt Vrouw zal Agnes vast volle zalen trekken, vermoedt de wetenschapper. Maak het persoonlijk, is zijn advies. Tig keer nemen ze samen haar levensverhaal door. ‘Boerin vond professor’ gaat de theatertour heten. Zij voor de pauze, hij erna.

Het publiek hangt 45 minuten lang aan haar lippen. Kalm maar indringend vertelt ze over haar jeugd op de boerderij. Over het pasgeboren, zwakke kalfje dat haar vader had opgegeven maar zij als 9-jarige met haar poppenflesje in leven weet te houden. Ze leest voor uit het dagboek van de jongvolwassen Agnes die lijstjes maakt met ‘voors’ en ‘tegens’ van een toekomst als boerin.

Na lang wikken en wegen besluit ze uit pure dierenliefde toch in het voetspoor van haar vader te treden. Ze vertelt over de dagelijkse strijd die zij evenals veel collega-boeren moet leveren om, met dank aan de stortvloed aan regelgeving, het bedrijf duurzaam te maken en tegelijk rendabel te houden. Terwijl intussen producten van minder milieu- en diervriendelijk producerende boeren uit het buitenland voor een lagere prijs de schappen van de supermarkten vullen. Agnes vraagt zich af wat de consument nu wil. Duurzaam en bodemprijzen gaan niet samen.

‘Agnes steekt haar nek uit, ze is de heldin van de boeren’, klinkt het in de pauze uit de mond van een boer die jaren geleden het bijltje erbij neer heeft gegooid en nu boeren in Afrika vooruit helpt met Nederlandse landbouwtechnologie.

Agnes op haar boerderij.

Een dag na de voorstelling zoek ik Agnes op in haar boerderij in Gasselternijveen. We dwalen door de nieuwe stal die slechts voor de helft is gevuld met melkkoeien. ‘We balanceren op het randje’, zegt ze.

Nog maar drie jaar geleden heeft ze het bedrijf van haar ouders overgenomen en met haar man Albert geïnvesteerd in een duurzame en diervriendelijke bedrijfsvoering. Ze hebben een nieuwe koeienstal laten bouwen, die dankzij het uitbundige glaswerk veel daglicht binnen laat.

Het vee kan vrij in- en uitlopen en wordt gemolken door een robot. De opgevangen warmte van de verse melk en uit zonlicht van de panelen op het dak voorzien het boerenbedrijf van energie. Een luchtwasser vangt de ammoniak uit de mest op. Maar nieuwe regelgeving maakt dat ze 70 melkkoeien minder mogen houden dan de begrote 180. Een inkomstenderving van 60 mille per jaar.

Er is ook een boek.

Agnes heeft afscheid moeten nemen van tientallen koeien. ‘De hel. Kerngezonde dieren naar de slacht brengen, welke boer wil dat? Welke te kiezen?’

Om aan inkomsten te komen zijn er plannen om een deel van de schuur te verbouwen en te verhuren als vergaderruimte. De opbrengst van de theatertour zou ook ten goede komen aan de boerderij. Met nog geen halfvolle zaal in Arnhem leiden boerin en nanobioloog de eerste voorstelling een paar duizend euro verlies. Nieuwe kopzorgen. Agnes heeft maar één zekerheid. ‘Als er niks verandert, halen we eind volgend jaar niet.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.