VERSLAGGEVERSCOLUMNMargriet Oostveen in Heumen

Waarom vrachtwagenchauffeur Jan soms voor een bedrijfsdeur plast

null Beeld

Vrachtwagenchauffeur Jan Ennik rijdt verpakkingen door het land en als hij wat aflevert, dan mag hij vaak niet eens meer even naar de wc, omdat zo’n bedrijf bang is voor corona.

En dan?

‘Dan ga ik voor de deur staan pissen’, zegt Jan, ‘ja, als ze het zó willen.’

Een rustige man met een imposante buik. Schopt verlegen een steentje door het donker over de parkeerplaats van wegrestaurant Malden, aan de A73 richting Venlo.

De meeste chauffeurs zijn alleen weekends thuis. Tientallen vrachtwagens draaien hier voor de nacht langzaam hun parkeervakken in. Over de volle breedte van de cabines staan trotse Hollandse namen: Holterman, Verbrugge, Braanker, Buwalda. Ruim veertig wagens al, de chauffeurs zijn op hun bijrijdersstoel gaan zitten en eten daar eenzaam op wat ze binnen hebben besteld. Ook dit restaurant moest dicht.

Wegrestaurant Malden is van Rik en Sandra van Schaeren. Ze namen het over van Sandra’s stiefvader, die begon hier twintig jaar geleden als oud-vrachtwagenchauffeur met het motto ‘verteren is parkeren’: parkeren voor de nacht toegestaan, mits je ook komt eten. In een chauffeursrestaurant zijn altijd douches en bijna altijd is er een stamtafel, waar vrachtwagenchauffeurs even kunnen bijpraten. En ze bieden vertrouwd eten: bami, saucijzen, slavinken, stoofvlees. Aardappelen of friet, ‘met groente.’

Rik van Schaeren in zijn lege wegrestaurant. Beeld
Rik van Schaeren in zijn lege wegrestaurant.

Sandra’s stiefvader handhaafde het parkeren-verteren zo streng dat hij wel eens een ijzeren staaf tegen zijn hoofd kreeg. Zijn opvolgers knijpen soms een oogje dicht, maar alleen als ze de chauffeur als vaste klant herkennen.

Een Nederlandse chauffeur verdient gemiddeld zo’n 1600 euro netto plus vergoeding voor douche en eten. Hun onderbetaalde Oost-Europese collega’s krijgen die vergoeding meestal niet eens en moeten dus overnachten op de gratis parkeerplaatsen van Rijkswaterstaat, zonder voorzieningen. Zij koken wat op een brander of warmen iets op in een meegenomen magnetron.

Sinds Sandra en Rick eind september begonnen met de petitie ‘Help de beroepschauffeurs aan een warme maaltijd en douche!’, nu bijna 8000 keer ondertekend, gaat dat in de praktijk dus vooral over Nederlandse chauffeurs. En in september waren de restaurants nog niet eens gesloten, ze moesten alleen net als alle horeca om negen uur dicht. Voor vrachtwagenchauffeurs met hun strakke rijschema’s is dat vaak te vroeg.

Er zijn in Nederland vierendertig chauffeursrestaurants. Die hebben het er onderling ook al over gehad om op 17 januari botweg open te gaan, net als horecabazen in sommige steden dreigend aankondigden. Ook de wegrestaurants wil meer ‘maatwerk’ bij het horecaverbod. Slechts op vertoon van vrachtwagen een wegrestaurant in mogen, zodat het daar niet al te druk wordt, dat zou ook niet al te lastig te controleren moeten zijn. En het is veiliger dan dat eenzame chauffeurs achter hun stuur gaan zitten appen.

Buiten volg ik Mark van Wamel (58), hij staat sinds tien jaar vast in de bediening, drie avonden in de week, naast een fulltimebaan als inkoper (‘Omdat ik niet tot mijn achtenzestigste wil werken, zo kan ik over twee jaar met pensioen’). Als Mark in normale tijden langs de tafels gaat moedert hij wat over zijn chauffeurs. Dan zegt hij bijvoorbeeld nooit tegen Jan Ennik dat er friet is, zodat hij niet nóg dikker wordt.

Vraag ik Jan Ennik even later wat hij heeft besteld. ‘Karbonade met friet’, zegt die. Met een schuin oog op Mark: ‘De eerste keer deze week!’

Mark heeft tegenwoordig fietsdienst. De chauffeurs plaatsen binnen hun bestelling en gaan dan zoals altijd douchen (dat mag kennelijk dan weer wel, allemaal in dezelfde drie douches, wat qua besmettingsgevaar ook niet heel logisch lijkt). Als de chauffeurs weer fris in hun cabine zitten, fietst Mark hun eten naar ze toe.

Ober Mark van Wamel bedient nu per fiets, Beeld
Ober Mark van Wamel bedient nu per fiets,

Zo beland ik in de cabine bij Homme Overwijk (62) uit het Friese Tijnje, die me vriendelijk uitlegt hoe onbeleefd het is om een vrachtwagenchauffeur naar zijn lading te vragen: je loopt altijd het risico dat ze verderop je wagen leegroven. Homme rijdt meestal levensmiddelen, maar vandaag kostbare inktcartridges.

Ook Homme voelt zich ‘een beetje in een isolement, overdreven gezegd’, zo zonder stamtafel. Chauffeursrestaurants zijn ook meestal familiebedrijven, zegt hij wat bezorgd, daar komen niet snel nieuwe voor terug. Nu sommige failliet dreigen te gaan, vreest hij voor de komende jaren diepe gaten in zijn rijplanning. ‘Alleen goede bazen staan je toe om twintig kilometer om te rijden voor een chauffeursrestaurant.’

Homme heeft al gedoucht, Omrop Fryslân gekeken en zijn vrouw gebeld. Aan zijn voeten staat een fles Merlot klaar. Voor bij zijn slavink.

Chauffeur Homme voelt zich ‘een beetje in een isolement, overdreven gezegd’. Beeld
Chauffeur Homme voelt zich ‘een beetje in een isolement, overdreven gezegd’.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden