'Waarom Van Haersma Buma de beste leider is voor het CDA'

Sybrand van Haersma Buma is buiten Den Haag misschien niet erg bekend, maar hij is wel de beste kandidaat voor het leiderschap van het CDA, schrijft Bert Bukman.

CDA-fractievoorzitter Sybrand van Haersma Buma. Beeld anp
CDA-fractievoorzitter Sybrand van Haersma Buma.Beeld anp

Het blijft interessant: de perikelen bij het CDA. Voor de media, die volop aandacht besteden aan de nieuwe koers van de partij en aan de verwikkelingen rondom het leiderschap, maar ook voor de leden. Kaarten voor het partijcongres van komende zaterdag zijn in elk geval al lang niet meer te krijgen, want alles zit vol. Zo slecht als de christendemocraten er voor staan in de peilingen, zo enthousiast zijn journalisten en de achterban blijkbaar nog steeds.

Ik denk dat die aandacht samenhangt met het belang van het CDA voor de Nederlandse parlementaire democratie. Net als de PvdA kennen de christendemocraten een lange bestuurlijke traditie, waarin veel waardevolle ervaring is opgebouwd over hoe je dat nu eigenlijk doet: een land op de been houden. Die ervaring missen partijen als de SP en de PVV. Journalisten en kiezers - hoe kritisch ze ook mogen zijn over de oude politiek - voelen dat haarfijn aan.

Wat bij het CDA echter erg wordt gemist is een brandpunt: een partijleider die in het centrum van de aandacht staat. De problemen zijn bekend: Camiel Eurlings en Jan Kees de Jager willen niet, Maxime Verhagen was niet populair genoeg, Henk Bleker wil wel maar ligt onder vuur.

Eén naam klinkt echter weinig, al werd hij door oud-staatssecretaris Jack de Vries onlangs wel genoemd: Sybrand van Haersma Buma, de huidige fractievoorzitter. Buiten Den Haag is hij nog niet erg bekend, maar daar zou wel eens verandering in kunnen komen, want het zou zomaar kunnen dat hij straks de nieuwe lijsttrekker bij de volgende verkiezingen blijkt te zijn.

Er is namelijk veel wat voor Sybrand van Haersma Buma pleit. Om te beginnen zijn gematigd conservatieve profiel. In weerwil van wat veel opgewonden waarnemers de afgelopen jaren hebben beweerd, is het CDA de afgelopen jaren geen conservatieve partij geworden. De partij is namelijk altijd al conservatief geweest, met een sociaal gezicht weliswaar, die de samenwerking met links niet a priori uitsluit, Maar het CDA is niettemin een gematigd conservatieve partij, die een gematigd conservatieve partijleider goed kan gebruiken.

Dan is er - altijd belangrijk in het huidige tijdsgewricht - de plaatsbepaling ten opzichte van Geert Wilders. In dat opzicht heeft Van Haersma Buma een interessant track record: hij heeft er nooit enige blijk van gegeven zich meer aan te trekken van Wilders dan strikt nodig. Hij trekt zijn eigen plan, hetgeen hem zelfs op de bewondering kwam te staan van Volkskrantcolumnist Bert Wagendorp, toch geen groot vriend van het CDA, die in hem de man zag van de 'gematigde krachten' die op termijn een einde zullen maken aan de hegemonie van de PVV.

Daarnaast is de familiegeschiedenis van Van Haersma Buma interessant. Zijn voorouders vervulden generaties lang bestuurlijke functies op het Friese platteland, en deden daarmee waardevolle politieke ervaring op. Opnieuw in de woorden van Bert Wagendorp: 'Door de generaties heen getraind in de omgang met hadjememaars, klaplopers en belletjetrekkers van allerlei slag en gezindte.' Ook dat is in een tijd van soms schrikwekkend populisme van links en rechts een belangrijk pluspunt.

Maar het belangrijkste voordeel van Van Haersma Buma is misschien wel zijn ogenschijnlijke nadeel: hij is van nature geen stemmentrekker. Daarvoor komt hij te weinig flitsend en voortvarend uit de hoek. En misschien is dat juist wel waar het CDA behoefte aan heeft. Een leider die de christendemocraten onverwacht weer aan de top van de peilingen brengt, daar heb je weinig aan. Je zag het destijds met Wouter Bos, die de PvdA nog niet zo lang geleden virtueel naar zestig zetels bracht, terwijl daar in diezelfde peilingen nu nog maar achttien van over zijn.

Als partij en als lijsttrekker kun je veel beter werken aan een zorgvuldig opgebouwd profiel met een goed - zoals dat in politiek Den Haag met een vreselijk woord wordt aangeduid - 'verhaal'. Op termijn win je daar het meeste mee. De nieuwe partijleider van het CDA krijgt het straks wat dat betreft relatief makkelijk, want het resultaat bij de volgende verkiezingen, die overigens nog wel even op zich zullen laten wachten, moet wel heel slecht zijn wil het niet als een relatieve overwinning worden beschouwd.

Een stapje terugdoen om straks des te verder te kunnen springen, dat is wat het CDA met Van Haersma Buma als partijleider de komende tijd kan gaan doen. Een relatief comfortabele positie, waar ze bij de PvdA nog wel eens heel jaloers op kunnen worden.

Bert Bukman is auteur van het boek Het Slagveld, De lange weg naar het kabinet-Rutte. (www.bertbukman.nl).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden