Column New York Times

Waarom Trump in 2020 niet werd herkozen, en Elizabeth Warren president werd

Columnist Bret Stephens van The New York Times betoogde dat Donald Trump in 2020 uitdager Elizabeth Warren zou verslaanCollega-columnist David Leonhardt denkt daar anders over.

De Amerikaanse president Trump op bezoek bij een staalfabriek in Illinois, 26 juli. Beeld AFP

David Leonhardt is columnist van The New York Times. Dit is een bekorte versie van zijn column in The New York Times van 29 juli. Leonhardt reageert op een column van Bret Stephens. Beide columns zijn gegoten in de vorm van een nieuwsanalyse uit de krant van 5 november 2020. Lees de colum van ­Stephens terug.

Uiteindelijk was het een stuk eenvoudiger dan het vaak leek. Donald J. Trump werd afgelopen dinsdag 4 november 2020 niet herkozen. Vanaf het begin van zijn presidentschap kwam zijn waarderingscijfer nooit in de buurt van de 50 procent, en hetzelfde gold dit jaar voor het ­percentage stemmen.

Vanaf het moment dat hij vijf jaar geleden de trap van de Trump Tower afdaalde om zijn kandidatuur aan te kondigen, leek Trump een man voor wie de normale regels van de politiek niet van toepassing waren. Zijn overwinning in 2016 was even onverwacht als schokkend, waardoor hij een aura van onoverwinnelijkheid kreeg.

Maar nu hij verloren heeft en Elizabeth Warren haar overwinning viert, blijkt steeds duidelijker dat de normale regels van de politiek wel degelijk op Trump van toepassing zijn.

Achteraf komen de buitengewone omstandigheden aan de oppervlakte die in 2016 in het voordeel van Trump werkten: het gebrek aan populariteit van zijn tegenstander Hillary Clinton, de steun uit Rusland, de bemoeienis van FBI-directeur James Comey, die in een laat stadium een onderzoek ­tegen Clinton heropende en Trumps flinterdunne overwinningen in ­verschillende staten.

Dit jaar had Trump minder geluk. Hij won niettemin 90 procent van de zelfverklaarde Republikeinen en naar de Republikeinen neigende kiezers. Toch was dat niet genoeg.

Opiniepeilingen wijzen op ontgoocheling in de staten die Trump vier jaar geleden won en nu verloor, waaronder Wisconsin, Michigan en ­Pennsylvania. Hij hield stand in Ohio en Iowa, twee staten met een oudere, witte bevolking, maar was de eerste Republikein sinds 1992 die Georgia verloor. De vrouwelijke kiezers kozen overweldigend voor Warren, die de eerste vrouwelijke president van de VS zal worden.

In de aanloop van de campagne ­geloofden de adviseurs van Trump dat zij twee grote voordelen hadden: de economische groei van de afgelopen vier jaar en het onmiskenbaar linkse programma van Waren en haar running mate Eric Holder, de voormalige minister van Justitie onder president Obama. Het pakte in beide gevallen anders uit dan de campagne van Trump had gehoopt.

In de eerste plaats heeft de stevige economische groei zich niet vertaald in meer inkomen voor de middenklasse. Sinds het begin van 2018 was de inkomensgroei, gecorrigeerd voor inflatie, vrijwel nul. (In augustus ontsloeg Trump de baas van het Bureau of Labor Statistics met de beschuldiging van het verspreiden van ‘nepnieuws’ met betrekking tot de lonen. Onafhankelijke economen zeiden dat de beschuldiging vals was.)

Sommige kiezers schrokken inderdaad van het linkse programma van Warren, zo bleek uit opiniepeilingen. Maar de meeste zwevende kiezers ­volgen politieke debatten niet op de voet en velen concludeerden simpelweg dat zij hun problemen beter ­begreep dan Trump.

Warren en Holder pasten bewust de populistische strategie toe die Obama in 2012 hanteerde tegen Mitt Romney. In plaats van in te spelen op het persoonlijke gedrag van Trump, zoals de campagne van Clinton deed in 2016, schilderden zij hem af als een inhalige miljardair die het presidentschap op een corrupte manier misbruikte om zichzelf te verrijken.

De Democraten koppelden hun boodschap aan economische voorstellen met een breed draagvlak: ­belastingverhoging voor de rijken, meer geld voor gezondheidszorg en kinderopvang, gratis toegang tot junior colleges en – refererend aan een niet ingeloste belofte van Trump – een programma van wegenbouw. Begrotingswaakhonden zeiden dat de agenda van Warren het tekort zou vergroten. Veel kiezers trokken zich daarvan niets aan.

Het duurt nog enkele weken voordat alle stemmen zijn geteld. Volgens de verkiezingsbarometer van The New York Times komt Trump uit op 46,1 procent van het totaal aantal stemmen. Wanneer die voorspelling uitkomt, is dat ongeveer net zoveel als in 2016. Maar omdat kandidaten van andere partijen dit jaar minder stemmen kregen, is Warren op weg naar de 50 procent. Vanaf het begin van zijn komeetachtige politieke loopbaan tot het het eind heeft Trump nooit de steun gehad van een meerderheid van de Amerikanen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden