OpinieTaalgebruik

Waarom taal ontdoen van sekse?

Taal is geen neutraal communicatiemiddel, maar een maatschappelijk krachtenveld: in elke maatschappij drukken de dominante krachten hun stempel op de taal, proberen ze normen te doen zegevieren in het taal­gebruik, die hun dominantie onderstreept en rechtvaardigt en ondergeschikten op hun plek wijst.

Zo werd in mijn geboorteland de Académie Française in 1635 opgericht, met de taak om ‘de Franse taal te bewaken’. Het bleek geschiedkundig gezien een mijlpaal in de (geslaagde) poging een kunstmatige taal te creëren − le bon Français, la belle langue − die als strenge norm zou gaan fungeren.

Toevalligerwijs enkel door de elite beheerst, zodat een onneembare horde werd opgeworpen voor eenieder die zich aan diens ondergeschikte lot zou willen onttrekken.

En dat verschijnsel gold – en geldt enigszins nog steeds – niet alleen voor leden van de onderklasse, maar ook voor vrouwen, uit alle lagen van de bevolking. De Académie Française zorgde namelijk ook voor de verbanning en verkettering van de meeste vrouwelijke vormen van functienamen die tot dan toe gangbaar waren.

Voortaan werd de mannelijke vorm exclusief in de openbare functies, in de wetenschap en de ­letteren. Françaises moeten ­heden ten dage nog steeds vechten om aangesproken te worden als, bijvoorbeeld, ‘Madame LA ministre, LA députée’, enzovoort.

En hier te lande, in een tijd dat gelijke rechten van mannen en vrouwen vanzelfsprekend is geworden, is het ­gelukt om de taal te ontdoen van alle vrouwelijke vormen, zodat de mannelijke norm alleenheerser is geworden, op de voornaamwoorden na.

En dit zonder Académie Néerlandaise als waakhond van de mannelijke overheersing.

Knap, hoor!

Thomas Gaugenoteen ‘Nieuwe Nederlander’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden