OpinieMeelezers

Waarom staan er veel meer brieven van mannen dan van vrouwen in de krant?

In de rubriek Meelezers peilt de redactie wat er leeft onder lezers. Deze week: in de brievenrubriek blijken mannen beter vertegenwoordigd dan vrouwen.

Beeld Mauritius Images

‘Schrijven vrouwen minder of worden hun inzichten niet op prijs gesteld? Dat laatste kan ik me van de Volkskrant absoluut niet voorstellen. Dus vrouwen schrijven minder, maar waarom? Vinden ze zelf dat hun inzichten er niet toe doen? Dat niemand geïnteresseerd is in hun inzichten? Dames, ik wil jullie inzichten horen en tot mij nemen. Jullie vertegenwoordigen minstens 50 procent van het menselijk intellect. Pak een pen en schrijf! Nou ja, een computer mag ook.’

Deze hartekreet van lezer Leon Rodenburg uit Scheveningen plofte deze week in de mailbox, samen met een berg cijfers. Hij ontdekte dat de verhouding tussen man en vrouw op zijn zachtst gezegd scheef is in de rubriek Geachte Redactie. Hoe kwam hij daarop? ‘Mijn vrouw en ik zijn al zo’n veertig jaar abonnee’, vertelt Rodenburg aan de telefoon, ‘en ik lees elke dag de brievenrubriek. Op een gegeven moment kreeg ik het gevoel dat ik hier alleen maar opinies zat te lezen van mannen. Omdat ik een wetenschappelijke achtergrond heb – ik ben chemicus, gepromoveerd in Leiden – heb ik geleerd om niet alleen op je gut feeling af te gaan. Ik besloot in Excel bij te houden hoeveel brieven er worden gepubliceerd van mannen, en hoeveel van vrouwen. Dat kostte me meer tijd dan ik dacht, dus heb ik dat alleen voor de eerste drie maanden van 2020 gedaan. Het leek me representatief genoeg, omdat er waarschijnlijk toch geen sprake is van seizoensinvloeden.’

En hoe wist hij zo zeker dat hij telkens het juiste geslacht te pakken had? ‘Als ik alleen de initialen had en geen voornaam, vulde ik in ‘geslacht onbekend’. Als ik twijfelde over de naam, zocht ik online of ik daar kon achterhalen of de briefschrijver man of vrouw was, bijvoorbeeld aan de hand van het onderwerp – linguïstiek, ik noem maar wat – van het ingezonden stuk. Dat leverde uiteindelijk het resultaat op van 70 procent mannelijke, tegenover 26 procent vrouwelijke scribenten en 4 procent onbekend. Dit bevestigde dus mijn gut feeling.’

Je zou nog kunnen denken dat dit komt doordat brieven van mannen er eerder uitgepikt worden, en dat vrouwen minder kans maken op publicatie. Maar een kort onderzoekje door de opinieredactie naar álle ingezonden brieven (tientallen per dag) in de eerste weken van september laat zien dat het verschil daar even groot is: ongeveer driekwart van alle inzendingen komt van een man, ongeveer een kwart van de briefschrijvers behoort tot de andere sekse.

Geen opinie

Heeft Rodenburg zelf enig idee waar het verschil vandaan komt? ‘Ik zou het niet weten, misschien hebben vrouwen geen opinie’, grapt hij hardop. Op de achtergrond begint zijn vrouw Jet te lachen, en de telefoon wisselt van hand. ‘Ik heb één keer op het punt gestaan om een brief te sturen naar de krant’, vertelt Jet Vlietstra, apotheker van beroep. ‘Maar ik had geen zin om achter de laptop te gaan zitten, dus zei ik tegen Leon: dit is een goed onderwerp, schrijf jij maar daarover. Maar als ik eerlijk ben, lees ik de brievenrubriek sowieso vrijwel nooit.’

Ook zij moet gissen naar de achterliggende reden. ‘Misschien zijn vrouwen meer van de efficiënte organisatie, en lezen ze snel de krant door. Zo van: daar heb ik geen tijd voor, om dat allemaal te lezen.’ En dat terwijl haar man regelmatig een brief inzendt en meerdere keren de krant heeft gehaald, over uiteenlopende onderwerpen, van verkeersongevallen in een drukke straat tot de rekenrente voor pensioenfondsen. 

Leon Rodenburg, weer aan de lijn: ‘Is het bescheidenheid die vrouwen tegenhoudt? Ik heb geen idee, het is mijn vakgebied niet. Daarom zou ik het leuk vinden als een student of promovendus psychologie dit zou uitzoeken. En hoe zit dit bij andere kranten, zoals NRC, Trouw of Het Parool?’

Doodziek

Rodenburg noemt de Volkskrant een krant naar zijn hart, ‘al mag er wel wat minder over corona geschreven worden, daar word ik doodziek van’. 

Maar waarom vindt hij het zo belangrijk dat meer vrouwen hun opinie laten horen? ‘De brievenrubriek gebruik ik mede om mijn mening te toetsen, en soms denk ik: hé, deze invalshoek kende ik nog niet. Iemand met een bepaald beroep of een bepaalde ervaring kan soms een ander licht op de zaak werpen, en dan ga ik er genuanceerder over denken. Of zelfs beseffen dat ik ernaast zat. Een mooi voorbeeld is de discussie over racisme. Ik ben zelf jarenlang Sinterklaas geweest en heb ook voor Zwarte Piet gespeeld. Nooit dacht ik: hier beledig ik iemand mee. Maar toen Kick Out Zwarte Piet opkwam heb ik, mede door alle opiniestukken en ingezonden brieven daarover, mijn mening radicaal herzien. Nu denk ik: die moesten we toch maar afschaffen. Natuurlijk gebeurt dat niet na één brief, het is een evoluerend proces. En het is ook niet zo dat ik me nu schaam voor die tijd, alleen zou ik het nu niet meer zo doen.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden