Column Loes Reijmer

Waarom seksuele problemen meer zijn dan iets persoonlijks

Nooit gedacht dat Adriaan van Dis in een reactionair hoekje van de talkshowtafel terecht zou komen. Het gebeurde dinsdagavond in De Wereld Draait Door. ‘Wil je kinderen?’, vroeg de schrijver aan videomaker Lize Korpershoek. Om er direct een oordeel verpakt als bezorgde vraag aan toe te voegen: ‘Wat zou je ervan vinden als die kinderen de film straks zien?’

Onderwerp van gesprek was niet Crazy Gangbang XVII, zoals je misschien zou denken op basis van het gefrons van Van Dis. Korpershoek heeft Mijn seks is stuk gemaakt, een documentaire waarin ze onderzoekt hoe het komt dat ze weinig zin in seks heeft. Het moeizame item in DWDD illustreerde perfect waarom de film nodig is. Ook Matthijs van Nieuwkerk toonde zich namelijk erg bezorgd. Niet zozeer over Korpershoek, maar over het seksuele plezier dat haar vriend Tim Hofman, zíjn tafelheer Tim, werd onthouden.

De twee mannen hadden 25 minuten lang naar een documentaire zitten kijken over de seksualiteit van een jonge vrouw en zich louter bekommerd om haar vriend en hypothetische kinderen. Laat dat toevallig nou net de analyse van Korpershoek zijn: ze is in bed altijd vooral met de wensen van anderen bezig geweest, heeft nooit echt ontdekt wat ze zelf nou eigenlijk fijn vindt.

Meer haantjes hadden het zwaar met haar zoektocht. Maxim Hartman, hofnar in de seksestrijd, liet op Instagram weten ‘fel tegen’ de documentaire te zijn. Waarom moest het zo persoonlijk, vroeg de man die in interviews graag vertelt over hoe hij de wereld beziet door ‘zijn eikel’. Telegraaf-verslaggever Wierd Duk dacht terug aan die goeie ouwe tijd, toen ‘jonge vrouwen geen docu’s maakten over hun ‘seks die stuk is’.’ Vorige week was het ongemak eveneens voelbaar in DWDD. Te gast waren de geweldige Sekszusjes, makers van de gelijknamige VPRO-serie op YouTube. Tijdens het gesprek vond Dries Roelvink, ook aan tafel, het nodig zich hardop af te vragen in welk programma hij beland was.

Nu kun je ‘Aaargh mannen!’ roepen, of ‘OK boomer!’, maar inzicht in wat hier misgaat, krijg je er niet van. Zelf zag ik de verklaring ook niet direct, tot ik de kritiek van Hartman nog eens bekeek. Deze mannen (en vast ook vrouwen) zien vrouwelijke seksualiteit per definitie als iets intiems. Iets persoonlijks, iets voor in de slaapkamer, iets om zelf op te lossen. Terwijl Korpershoek en de Sekszusjes hun best doen er een maatschappelijk gesprek van te maken. Terecht ook, want plezier en seks is voor veel vrouwen blijkbaar helemaal niet zo’n logische combinatie.

Bij seksuele voorlichting ligt de nadruk vooral op risico’s. Niet zwanger worden, geen soa’s oplopen. Nog voor de eerste tongzoen hoor je als meisje al dat je eerste keer waarschijnlijk pijnlijk en bloederig wordt. Eén op de drie vrouwen heeft weleens pijn bij het vrijen, een op de tien altijd. Gek dat iets waaraan je plezier zou moeten beleven pijnlijk is, maar op seksgebied is het opzienbarend genoeg geaccepteerd, niet in de laatste plaats door vrouwen zelf. En dan is er ook nog die belangrijke analyse van Korpershoek: ze is altijd vooral met het genot van de ander bezig geweest, een reflectie van onze cultuur waarin vrouwen eeuwenlang werden geprezen om zorgzame en inschikkelijke eigenschappen. Dat een moderne, progressieve vrouw als zij daar in bed nog mee worstelt, is veelzeggend.

Zo bezien is haar probleem niet persoonlijk van aard, maar maatschappelijk. Iets waar vrouwen én mannen last van hebben. Aanleiding genoeg om er elke avond een programma mee te vullen. Is dat gezeur over te weinig vrouwen aan de talkshowtafel ook meteen voorbij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden