ColumnElma Drayer

Waarom roept uitgerekend Fidan Ekiz zoveel weerstand op?

Beeld .

Laat haar naam vallen en menigeen krijgt een rood waas voor de ogen. Op de BNNVara-opiniesite Joop.nl schaarde een specialist in etnomarketing haar ooit onder de ‘biculturele opiniemakers’ die bevolkingsgroepen ‘tegen elkaar opzetten’. Toen ze de NTR-talkshow De Nieuwe Maan presenteerde weigerden genodigden bij haar aan te schuiven en stookten anderen op hetzelfde te doen. Toen ze mogelijkerwijs Eva Jinek zou opvolgen bij de NPO, wijsneusde een mediawetenschapper in Het Parool dat zij ‘te licht’ was. Ze beschikte ‘niet over voldoende journalistieke kwaliteit’ en werd gehinderd door ‘vooroordelen over moslims’.

Onlangs was het weer raak. Vorige week vrijdag zei Fidan Ekiz in het nieuwe programma De Vooravond (dat ze samen met Renze Klamer presenteert) de rechtszaak tegen ­een zekere partijleider ‘één grote aanfluiting’ te vinden, omdat het volgens haar ‘een politiek gemotiveerde vervolging’ was geweest, ‘een politiek proces’. Per ommegaande lieten vakgenoten weten dat zulks ongepast was. ‘Bijzonder dat een talkshowhost zo stelling neemt’, twitterde NOS-presentator Jeroen Stomphorst. Oud-NOS-hoofdredacteur Hans Laroes: ‘Sinds wanneer is de opinie van een presentator – niet onderbouwd – relevant?’ Ook de journalisten bij Spraakmakers op NPO Radio 1 lieten maandag hun afkeuring blijken. Nou vooruit, voor deze ene keer had ze mogen zeggen wat ze vond, maar nu moest ze ‘wel even opletten’.

Waarom roept uitgerekend Ekiz zoveel weerstand op? Hoezo is uitgerekend haar uitgesprokenheid zo problematisch?

Vooropgesteld: wij hebben elkaar bij mijn weten nooit ontmoet. Ik ken haar alleen van haar werk als columnist (bij het AD) en als televisiepresentator. Daaruit maak ik op dat ze drie nadelen heeft.

Allereerst wat ik voor het gemak maar even de kleur van haar opinies noem. Ekiz is kritisch over de zegeningen van het multiculturalisme en weigert weg te kijken van misstanden in moslimkringen. Bovendien is ze principieel als het gaat om de rechten van het individu en de vrijheid van meningsuiting. Dat zijn in de ogen van sommigen rechtse meningen – helaas. En geëngageerde (‘constructieve’) journalistiek mag onder mijn collega’s nog zo populair zijn, je dient je wel te engageren met de juiste opvattingen. Anders beland je geheel automatisch en ongevraagd in de ongure hoek van die zekere partijleider en Thierry Baudet.

Curieus, evenzogoed. Tot op de dag van vandaag geldt Sonja Barend als de koningin van talkshowland. Haar grote kracht was dat ze nimmer verhulde hoe ze zelf over de dingen dacht. Ook van andere anchors was en is dat niet dat je zegt staats-geheim. Geen enkel punt, natuurlijk. Als NOS-Journaal-lezer dien je zoveel mogelijk neutraliteit uit te stralen, als talkshowpresentator is dat nergens voor nodig. Dus ook niet als je standpunten aanhangt die sommigen als rechts ervaren.

Dat een Nederlander met een ­migratieachtergrond deze meningen uitdraagt, maakt het nog ingewikkelder. Heb je in zo’n geval geen migratieachtergrond dan ben je simpelweg rechts. Heb je die wel, dan ligt strijk en zet het Uncle Tom-verwijt op de loer: je pleegt verraad aan je afkomst. Genoemde etnomarketeer bijvoorbeeld citeerde instemmend ‘feministische moslimvrouwen’, die vinden dat opiniemakers als Ekiz ‘naar boven likken en naar beneden trappen in hun onuitputtelijke drang bij de witte elite te mogen horen’. Oftewel: als Nederlander met een migratieachtergrond ben je geen individu, maar moet je je vóór alles gehoorzaam voegen naar de bevolkingsgroep waaruit je voortkomt. Identiteitspolitiek van de allersneuste soort.

Heb je daarnaast de pech een vrouw met een migratieachtergrond te zijn, dan krijg je er gratis een derde nadeel bij. Critici van voormalig VVD-politica Ayaan Hirsi Ali zetten haar destijds weg als ‘de zwarte prinses’ die zich liet influisteren door ‘rechtse blanke mannen’ (de term ‘wit’ was nog niet en vogue). Die van Ekiz worden niet moe te wijzen op haar ex-echtgenoot, ­Telegraaf-journalist Wierd Duk, wiens verderfelijke invloed ze zou hebben ondergaan. Oftewel: als vrouw ben je niet in staat om geheel op eigen kracht opinies te ontwikkelen. Seksisme van het allersneuste soort.

Des te dieper gaat mijn hoed voor haar af. Trek je niks aan van die dwaallichten, Fidan Ekiz. Hou vol!

Elma Drayer is journalist en neerlandicus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden