COMMENTAAR

Waarom Nederland ook in Syrië IS moet bestrijden

Tegen een bijdrage aan de strijd tegen IS in Syrië valt veel in te brengen. Maar soms is niets doen erger.

Twee Nederlandse F16s. Beeld anp

Nu ook Nederlandse bommen op Syrië? Het klinkt als water naar de zee dragen, of erger: olie op het vuur gooien. Syrië oogt als een zeer bloedig maar ook surrealistisch oorlogstheater waarvan niemand zelfs nog weet hoeveel partijen er strijden. IS is weliswaar een terreurbeweging met een grote aantrekkingskracht op duizenden ook Europese jonge moslims, maar is het niet complete waanzin te denken dat je dit kwaad met bommen kunt bestrijden?

Het antwoord is simpeler dan de vraag doet vermoeden: nee, het is geen waanzin om deze kwaadaardige club en zijn ideologie ook met bommen te bestrijden, naast alle andere middelen die moeten worden ingezet - op verre slagvelden maar vooral ook aan het thuisfront. Hier zijn de 'frontsoldaten' tegen IS gewone burgers - ouders, leraren, agenten en welzijnswerkers - in wier directe omgeving jonge mensen verleid worden door een verwerpelijke ideologie.

Veel van de weerzin tegen beperkt ingrijpen tegen IS in Syrië stoelt op intellectuele luiheid en moralistisch gepreek waar niemand iets voor koopt - en zeker de duizenden slachtoffers van IS in Syrië niet. Die luiheid geldt vooral de inzet van het luchtwapen. Zeker, er worden boven Syrische steden al jaren bombardementen uitgevoerd die heel veel slachtoffers eisen. Dat is echter het werk van de luchtmacht van Syriës president Assad, sinds kort bijgestaan door de Russische luchtmacht. Om Assad te redden, zijn bombardementen op woonwijken blijkbaar geoorloofd.

Westerse vuurkracht wordt ingezet om luchtsteun te geven aan bijvoorbeeld Koerdische troepen die het op de grond opnemen tegen IS, en tegen strategische doelen als olie-installaties. Dat is steun in een strijd op de grond die westerse landen om goede redenen zelf niet voeren. Het is cruciaal dat IS geen bloeiende 'thuishaven' gegund wordt, niet in Irak en niet in Syrië, van waaruit het zijn ideologie en zijn zelfmoordcommando's de wereld in kan sturen.

De belangrijkste bezwaren tegen Nederlandse inzet boven Syrië zijn dus niet moreel maar praktisch van aard: kan Nederland wel het verschil maken? En, belangrijker, waar blijft het politieke einddoel dat de inzet van militairen rechtvaardigt? Hiervan zijn nu alleen de vage contouren herkenbaar - een land dat nominaal één blijft, waar op termijn Assad wordt vervangen, en dat onder dekking van een overkoepelend politiek proces uiteenvalt, deels langs etno-religieuze lijnen. Dat klinkt nog steeds heel zorgelijk, maar het is vooruitgang vergeleken met de situatie een jaar geleden.

Eigenlijk is dit niet genoeg om te voldoen aan het toetsingskader dat de regering hanteert bij het beoordelen van militaire missies. Net zoals het Nederlandse optreden in Syrië volkenrechtelijk wel verdedigbaar is, maar geen sprake is van een VN-mandaat. Want zowel het volkenrecht als het toetsingskader ontwikkelt zich minder snel dan de bedreigingen van onze veiligheid.

De aanvallen op Parijs waren een duidelijke oorlogshandeling, uitgevoerd door een niet-statelijke speler. Frankrijk heeft een beroep gedaan op bondgenoten en anderen om bijstand te verlenen in de strijd tegen IS. Londen en Berlijn zijn in actie gekomen, elk op hun eigen militaire niveau. Den Haag moet hetzelfde doen, uit bondgenootschappelijke solidariteit, omdat onze veiligheid in het geding is, en omwille van militair-praktische overwegingen (ook IS hanteert geen operationele grens tussen Irak en Syrië).

Nederland kan zich daarbij beroepen op het recht op zelfverdediging. Volkenrechtelijk hebben terreurbewegingen geen 'status' als partij die een oorlog kan uitroepen. De werkelijkheid, weten we inmiddels, is anders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden