Commentaar Tabak

Waarom mogen tabaksfabrikanten mede bepalen hoe de schadelijkheid van hun rookwaar wordt bepaald?

Het RIVM is uit de commissie gestapt die de schadelijkheid van rookwaar bepaalt. Waarom nu pas?

Beeld ANP

Het RIVM doet iets waarvan eigenlijk niet goed te begrijpen is dat het dat niet veel eerder heeft gedaan. Het instituut dat over onze gezondheid waakt, stapt per direct uit de NEN/CEN/ISO commissie Tabak, die bepaalt hoe de schadelijkheid van sigaretten wordt gemeten. Het RIVM kan er niet langer mee leven dat dit orgaan wordt gedomineerd door tabaksfabrikanten.

Een terechte stap, maar wel een die de vraag opwerpt waarom het RIVM hier al die tijd wél mee kon leven. Waarom mogen tabaksfabrikanten mede bepalen hoe de schadelijkheid van hun rookwaar wordt bepaald? Zijn zij niet volstrekt onbetrouwbaar gebleken als gesprekspartner door schadelijke gezondheidseffecten decennialang te bagatelliseren en het roken ten onrechte te presenteren als een vrije keuze, terwijl zij ondertussen alles doen om sigaretten zo verslavend mogelijk te maken?

Het antwoord ligt in een wonderlijke tweedeling in de Europese wetgeving. De wetgever bepaalt hoeveel gram teer, nicotine en koolmonoxide in sigarettenrook mag zitten, maar de tabaksfabrikanten bepalen mede hoe dit wordt gemeten. Ze hebben het voor elkaar gekregen dat er in een laboratorium een kunstmatig situatie wordt gecreeerd. De testmachines inhaleren alleen via het uiterste topje van het filter. Zo kan de meeste rook ontsnappen door de gaatjes die in het filter zitten en lijken de teer en nicotinegehaltes veel lager dan ze in werkelijkheid zijn.

Dit mechanisme is al lang bekend, maar de politiek vond het tot nu toe niet nodig hier serieus onderzoek naar te doen. Het RIVM heeft de sigaretten pas onlangs getest met een waarheidsgetrouwere methode en de resultaten zijn verbijsterend. De nicotine-inname is tot tien keer zo hoog als de fabrikanten ons willen doen voorkomen en vaak ook hoger dan de wet voorschrijft.

Hierop had het RIVM geen andere keuze dan uit de commissie te stappen. Dat valt te prijzen, maar het probleem is daarmee niet opgelost. De meetmethode blijft vooralsnog hetzelfde. De oplossing ligt uiteindelijk bij de Europese Unie. Die moet zo snel mogelijk besluiten dat de wetgever niet alleen de maximale gehaltes aan kankerwekkende stoffen bepaalt, maar ook hoe die worden gemeten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden