Opinie Mark Rutte

Waarom Mark Rutte er goed aan doet naar Brussel te vertrekken

De verbindende kwaliteiten van premier Rutte komen in Brussel goed tot hun recht, betogen Mendeltje van Keulen (Lector Europa, Haagse Hogeschool) en Robert Wester (Berenschot Europa). 

De Franse premier Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Angela Merkel spreken met elkaar, terwijl de Portugese premier Antonio Costa, minister-president Mark Rutte en de Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz arriveren. Beeld EPA

De invloed van Nederland in Europa groeit. Zeker na het vertrek van de Britten. Een belangrijke succesfactor zijn de verbindende kwaliteiten van minister-president Mark Rutte. De EU, bepalend voor de nationale en ­lokale beleidsruimte, draait niet op procedures, maar op persoonlijke contacten. Rutte sms’t met de Franse premier Macron en de Duitse bondskanselier Merkel en omhelst de Portugese premier Costa.

Maar wat brengt de toekomst?

Onze rondgang langs Haagse beslissers leert dat bestuurlijk talent niet maalt om internationale ervaring. Voor een carrière op een ministerie is een uitstap naar Brussel geen pre.

Europees ervaren ambtenaren bij het Rijk, het parlement en lokale overheden rouleren in een gesloten kringetje. Ook het parlement is groot in kleine zaken. De Tweede Kamer stuurt onderhandelaars weg met handenbindende instructies, blijkt uit recent onderzoek van instituut Clingendael. Kamerleden netwerken zelf vaker in de Navo-­assemblee dan met collega-parlementariërs in de EU, zo leert de Staat van de Kamer 2018.

Geen mandaten, maar mensen

Europees onderhandelen draait niet om mandaten, maar om mensen. Als er iemand is die dat weet, is het onze premier wel. Ook hij was aanvankelijk niet enthousiast over meer Europese samenwerking. De MH17-zaak en het dreigende afscheid van zijn ­geliefde Verenigd Koninkrijk waren keerpunten.

Nu is hij kingmaker op Europese topbijeenkomsten en pleit hij in het openbaar voor versterking van de waardengemeenschap. Toch is de ­Nederlandse overheid verre van Europees georganiseerd. Binnen ministeries zijn er veelal nog aparte Europa-afdelingen. Europa is daarmee geen integraal onderdeel van het beleid.

In de strategische EU- agenda die Nederlandse onderhandelaars in Brussel uitdelen, staat dat ‘we’ het functioneren van de EU willen verbeteren. Meer aandacht voor de rechtsstaat, meer transparantie, minder en betere regels. Europa moet veranderen. Geeft Nederland het voorbeeld?

Wij gunnen Europa onze ervaren premier, als verbindend voorzitter van Europese Raad of Commissie. En we gunnen het Rijk, via brede en diepe ambtelijke netwerken, nog meer ­Europese invloed. Want zoals de ­premier laat zien: door Europese kennis(sen) wordt je werk beter.

Als Nederland weten we helaas maar al te goed hoe moeilijk het is om de finale van de Europese Champions League te bereiken. Mark Rutte moet het goede voorbeeld geven en voluit gaan voor een Europese topfunctie. De bal ligt op de stip, net voor het fluitsignaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden