VerslaggeverscolumnToine Heijmans in Heerlen

Waarom Leon de krant almaar dikke brieven schrijft

Leon is geprioriteerd. Zo begint de brief die hij kreeg van de autoriteiten: ‘Langs deze weg deel ik u mee dat u geprioriteerd wordt bij het Veiligheidshuis Parkstad.’ Het is om ‘er zeker van te zijn dat u niet gevaarlijk bent’.

De brief heeft hem geraakt. Het gaat Leon niet om de buitenissige taal – taal is zijn fort. Het gaat hem niet om de procesregisseur, een aardige vrouw. Het gaat hem om een ambtenarenapparaat dat interesse veinst, ‘ze doen continu of ze willen helpen, maar het enige doel is de zaak beheersbaar houden’.

Leon schrijft brochures die hij keurig print en inbindt en van een volgnummer voorziet: verhandelingen over wat hem overkomt, hermetisch bij vlagen maar dat zijn proefschriften soms ook. Hij stuurt ze naar ministeries en inspecties, hij stuurt ze naar de krant. Zo kom ik bij hem terecht.

Een vol huis.Beeld Toine Heijmans

‘Met deze pamfletten’, schrijft het Veiligheidshuis, een gemeentelijke organisatie die professionals laat samenwerken bij complexe casussen in de ketens van het zorgdomein en het veiligheidsdomein, ‘wekt u de indruk dat u rancuneus bent’.

Het zijn brochures, geen pamfletten, zegt Leon. Daar gaan ze al.

Toch een beetje beschaamd staat hij op de galerij van zijn flat met een waarschuwing: het huis is vol. Zo vol dat het binnengaan een speleologische expeditie is, schuivend tussen rotswanden van koffers en koelboxen, langs stalagmieten opgebouwd uit bananendozen, spullen die almaar, onbedwingbaar, het huis binnendruppelen. In het midden een stoel, de enige vrije ruimte, die is voor mij. Leon heeft een thermoskan met koffie klaar, snijdt spijskoek aan, zegt: ‘kom eerst maar even tot rust’.

Later: ‘Het is goed mogelijk dat jij mijn redding bent.’

Eenzaamheid is hier zijn metgezel en daarom fietst Leon stevige stukken, langs tweedehandswinkels waar hij mensen vindt die met hem praten. Daar hebben ze tijd en aandacht – en altijd neemt hij iets mee naar huis. Zijn grot der dingen is gevuld met schilderijen, klokken, hoeden, rozenkransen, boeken. Goethe, Freud, Steiner. De rest trouwens is opgeslagen in veertien huurboxen van negen kuub bij een transportbedrijf in Eijsden.

Over zijn leven: ‘Ik heb een odyssee achter de rug.’

Later: ‘Hoe is het mogelijk dat dit zo uit de hand is gelopen.’

Geprioriteerd.Beeld Toine Heijmans

Leons leven begint in Brabant met drie broers, in een huis met een grote tuin en goede ouders, met het zware katholicisme van die tijd en met de kennis dat er sinds zijn kleuterjaren ‘iets niet in orde is’, dat de verbinding ontbreekt ‘tussen mijn lijf en mijn gevoelens’, plus een schedelbasisfractuur op zijn 9de na een ongeluk met een vrachtwagen. Studeerde biologie in Utrecht en raakte in de ban van de antroposofie. Trouwde, drie kinderen. Tot het niet meer ging en hij na de scheiding onderdak vond bij een antroposofische gemeenschap ten zuiden van Stuttgart, en een klein jaar opgenomen werd in een antroposofische kliniek en vertrok: ‘De politie, de psychiatrie en justitie maakten het te bont.’

Belandde in deze flat die hij in vijf jaar tijd dichtmetselde, en wat mensen niet begrijpen: ‘Mijn verzameling is uit sociale motieven aangelegd.’ Daarom heeft hij ‘oneindig veel’ slaapzakken en roestvrijstalen pannen: ‘Omdat de wereld onderuit gaat.’ Het is zijn taak. ‘Al die dingen zijn pleisters op mijn wonden. Als je ze weghaalt, haal je mijn wonden open.’

Over zijn brochures: ‘Die schrijf ik om de overmaat van spanningen in mij op een bepaalde manier vorm te geven.’ Maar kennelijk zijn ze voor de autoriteiten juist reden hem binnen te voeren in ‘systeemgeoriënteerde waanzin’.

Ik zeg: ‘Ze willen je helpen.’

Leon zegt: ‘Maar ze weten dus niet goed hoe.’

Pleisters op zijn wonden.Beeld Toine Heijmans

Hij praat in hoogopgeleide zinnen, alles is te begrijpen, ook het onbegrijpelijke. ‘Ik zou zo graag iemand hebben die luistert. Maar ze zijn zo geprogrammeerd dat ze het vermogen verliezen om hun eigen moraliteit te ontwikkelen.’ Neemt dan de afslag naar astrale lichamen en belandt op de snelweg naar zijn ondergangstheorie, satan, Rudolf Steiner. Vertelt over Edward Snowden die ‘in februari op de troon komt’, voorspelt een grote overstroming in augustus 2023, daarna ‘verstoren de goede goden de orde’ en er zal een Japanner komen, een nieuwe Thomas van Aquino.

De wereld gaat eraan, dat is het echte probleem, zegt Leon. Niet zijn spullenopslag, al is dat ook een probleem. ‘Hopelijk heb je gemerkt dat ik een fatsoenlijk mens ben, die echte hulp nodig heeft.’

Naast hem woont een Oeigoer, daar kookt hij voor.

Leon is een ‘complex probleem’ in een land dat worstelt met mensen als Leon, er steeds minder plaats voor heeft. Of maakt. In dat land is Leon vooral een mogelijk gevaar. Daarom is hij geprioriteerd. Ook opdat niemand ooit kan zeggen dat hij niet was geprioriteerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden