ColumnHeleen Mees

Waarom Kamala Harris over vier jaar geen goede presidentskandidaat is

Hoewel opiniepeilers een ruime overwinning voorspelden voor de Democratische kandidaat Joe Biden werden de Amerikaanse verkiezingen onverwacht een nagelbijter. Dat betekent niet dat Biden een nipte overwinning heeft behaald. De verkozen president heeft met 306 kiesmannen een solide meerderheid in de Electoral College – het kiescollege dat op 14 december de president aanwijst. Bovendien is de verwachting dat als alle stemmen zijn geteld 7 miljoen meer Amerikanen op Biden hebben gestemd dan op Trump.

Dat bij de Democraten niettemin de teleurstelling overheerst komt doordat de blauwe golf uit is gebleven. Niet alleen verloren de Democraten zetels in het Huis van Afgevaardigden, ook is de kans groot dat de Democraten geen meerderheid in de Senaat krijgen. Daar hebben de Republikeinen nu 50 zetels en de Democraten 48. Een tweede verkiezingsronde in Georgia op 5 januari moet gaan uitmaken of die laatste twee senaatzetels naar de Democraten gaan of de Republikeinen.

Biden won in die delen van het land waar het economisch voor de wind gaat – de grote steden met hun hoogopgeleide bevolking en de voorsteden. Trump won daar waar de economische pijn wordt gevoeld, in de kleine steden en op het platteland. Dat is een trend die al in 2000 is ingezet maar die onder Donald Trump – kampioen van het ressentiment – is versneld. De Democraten zijn de partij van de winnaars van de globalisering en de Republikeinen de partij van de verliezers van globalisering.

Opmerkelijk genoeg deed Trump het ook goed bij kiezers die zeiden dat ze nu slechter af zijn dan vier jaar geleden, dat wil zeggen in gebieden die economisch onder het presidentschap van Trump hebben geleden. Dat betekent dat de Republikeinen baat hebben bij een strategie van verelendung, waarbij ze grote delen van de bevolking laten verpauperen. Daarom zijn de run-offs op 5 januari in Georgia zo belangrijk. Alleen als de Democraten die winnen hebben ze dankzij de extra stem van vicepresident Kamala Harris een meerderheid in de Senaat en kunnen de Republikeinen de plannen van Biden niet vetoën.

De verkiezingsuitslag is ook teleurstellend voor diegenen die hoopten dat Kamala Harris na Biden de beste kaarten zou hebben om de volgende president zou worden. Hoewel Biden nog niet heeft gezegd of hij een tweede termijn ambieert, wordt algemeen aangenomen dat hij Harris de komende vier jaar wil klaarstomen voor het presidentschap. Terwijl de media veel aandacht besteden aan de Latino’s en zwarte mannen die vier jaar geleden op Clinton stemden en dit jaar op Trump, is er een veel grotere groep witte hoogopgeleide mannen die vier jaar geleden op Trump stemden en deze keer op Biden.

Exit polls laten zien dat slechts 49 procent van de witte hoogopgeleide mannen dit jaar op Trump heeft gestemd. Dat was vier jaar geleden nog 56 procent. Witte hoogopgeleide mannen waren daarmee cruciaal voor Bidens overwinning.

Maar wat weten die hoogopgeleide mannen nu over Trump wat ze vier jaar geleden nog niet wisten? Dat Donald ‘grab’em by the pussy’ Trump door tientallen vrouwen van aanranding wordt beschuldigd was in 2016 al bekend. Dat Trump een handelsoorlog tegen China zou beginnen en onder een hoedje speelt met de Russen wist ook iedereen die destijds maar een beetje het nieuws volgde.

Of zouden de beelden van kinderen van illegale migranten die Trump liet scheiden van hun ouders en opsluiten in kooien de druppel zijn geweest voor die groep witte hoogopgeleide mannen? Ik betwijfel het. De exit polls suggereren dat seksisme een veel grotere rol bij de verkiezingen vier jaar geleden speelde dan tot nu toe werd aangenomen. Hillary Clinton was weliswaar een onpopulaire kandidaat maar ze werd pas onpopulair toen ze een gooi naar het presidentschap deed. Als minister van Buitenlandse Zaken was Clinton geliefder dan president Obama.

Hoe historisch en inspirerend het ook is dat Kamala Harris de eerste vrouw is die vicepresident wordt, ze is niet een goede kandidaat om over vier jaar in Bidens voetsporen te treden. De Democraten moeten de arbeidersklasse zien terug te winnen. Harris is daar veel te kosmopolitisch voor en bovendien vrouw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden